Đây là dự án thí điểm nằm trong kế hoạch hiện đại hóa mạng lưới đường sắt của Ấn Độ, một trong những hệ thống đường sắt lớn nhất thế giới.
Đoàn tàu gồm 10 toa, vận hành trên tuyến dài 89 km nối Jind và Sonipat, bang Haryana. Tàu sử dụng hệ thống động cơ pin nhiên liệu hydro có công suất 1.200 kW. Theo giới chức Ấn Độ, đây là hệ thống động cơ pin nhiên liệu hydro dành cho tàu hỏa có công suất lớn nhất thế giới.
Công nghệ pin nhiên liệu hydro tạo ra điện bằng phản ứng giữa hydro và oxy, với sản phẩm phụ chỉ là nước và hơi nước, giúp giảm đáng kể lượng khí thải gây ô nhiễm.
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã tham dự lễ khởi hành chuyến tàu đầu tiên và cho rằng đây là dấu mốc quan trọng trong mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao năng lực tự chủ công nghệ của Ấn Độ.
Bộ Đường sắt Ấn Độ cho biết đoàn tàu được phát triển trong nước, dù một số linh kiện quan trọng như pin nhiên liệu vẫn phải nhập khẩu.
Cùng ngày, nước này cũng khánh thành cơ sở lưu trữ và tiếp nhiên liệu hydro dành cho đường sắt lớn nhất Ấn Độ tại Jind, có sức chứa khoảng 3.000 kg hydro để phục vụ hoạt động của các đoàn tàu chạy bằng hydro.
Theo một quan chức ngành đường sắt, dự án thí điểm có tổng chi phí khoảng 12 triệu USD, cao hơn đáng kể so với một tuyến tàu thông thường có quy mô tương đương. Chi phí được kỳ vọng sẽ giảm khi công nghệ phát triển và được triển khai ở quy mô lớn hơn.
Với dự án này, Ấn Độ gia nhập nhóm các quốc gia như Đức, Nhật Bản, Trung Quốc và Mỹ đang thử nghiệm hoặc khai thác tàu hỏa chạy bằng hydro.
Trong những năm gần đây, Ấn Độ đã đẩy mạnh đầu tư vào ngành đường sắt nhằm nâng cấp hạ tầng, tăng cường an toàn và mở rộng năng lực vận tải. Theo số liệu chính thức, mạng lưới đường sắt nước này đã vận chuyển 7,41 tỷ lượt hành khách và 1,67 tỷ tấn hàng hóa trong năm qua.
Bên cạnh tàu chạy bằng hydro, Ấn Độ cũng đã đưa vào khai thác các đoàn tàu Vande Bharat do nước này tự thiết kế với tốc độ tối đa 180 km/h. Đồng thời, quốc gia Nam Á này đang xây dựng tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên sử dụng công nghệ Shinkansen của Nhật Bản, dự kiến đưa đoạn đầu tiên vào khai thác trong năm 2027.
