Báo chí truyền thông với cuộc chiến chống dịch tin giả

Bài 2: Báo chí có trách nhiệm nắn dòng thông tin sai lệch, lấn át tin giả, lấy lại niềm tin độc giả

Thứ bảy, 11/09/2021 07:19 AM - 0 Trả lời

(CLO) Theo nhà báo Trần Bá Dung: “Tin giả là “một loại virus” gây ra thứ bệnh rất khó chữa, thiệt hại của nó nhiều khi không thể đo đếm được… Báo chí và người làm báo có vai trò xung kích, ở tuyến đầu, giữ vai trò chủ lực trong cuộc chiến chống tin giả”.

Bài liên quan

Sự phát triển của công nghệ và mạng xã hội khiến tất cả mọi người đều có thể tiếp cận bất cứ thông tin nào, trong đó không chỉ tin thật mà còn có cả tin giả. Thậm chí, tin giả ngày càng hiện diện khó lường hơn, tinh vi hơn... Cuộc chiến dập dịch tin giả, vì thế càng ngày càng phức tạp và khó khăn hơn...

bai 2 bao chi co trach nhiem nan dong thong tin sai lech lan at tin gia lay lai niem tin doc gia hinh 1

Nhà báo Trần Bá Dung, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Nghiệp vụ Hội Nhà báo Việt Nam trong một buổi tập huấn nghiệp vụ cho các nhà báo, phóng viên. Ảnh: Lê Tâm

Trong cuộc chiến này, báo chí và người làm báo được xem là có vai trò xung kích, ở tuyến đầu, giữ vai trò chủ lực trong cuộc chiến chống tin giả. Nhà báo Trần Bá Dung, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Nghiệp vụ Hội Nhà báo Việt Nam, trong cuộc trò chuyện cùng Báo Nhà báo & Công luận một lần nữa nhấn mạnh vai trò của báo chí trong cuộc chiến gian nan này. Nhà báo Trần Bá Dung chia sẻ: 

Tôi cho rằng, tin giả là vấn đề của các quốc gia, vấn đề toàn cầu chứ không riêng của Việt Nam. Đó không chỉ là những thông tin lừa đảo thông thường, hay thông tin gây hoang mang trong đời sống xã hội mà tin giả mang tính chính trị xuất hiện ngày càng nhiều. Hậu quả kinh tế và chia rẽ xã hội là rõ ràng.

Tin giả đúng là “một loại virus” gây ra thứ bệnh rất khó chữa cho xã hội, cho nhân loại. Đó là bệnh hoài nghi, do dự, mất niềm tin, xã hội nhiễu loạn, mất phương hướng… Thiệt hại của nó nhiều khi không thể đo đếm được và tác động đến mọi mặt đời sống.

Đặc biệt, trong xã hội Việt Nam, tin giả còn nhắm vào các cơ quan, tổ chức Đảng, Nhà nước, tổ chức xã hội, nhắm vào các đồng chí lãnh đạo các cấp, nhằm làm lung lạc niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước, chính quyền các cấp, với chế độ.

Trong thời gian qua, các cơ quan chức năng đã cảnh báo, xử lý các trường hợp tung tin giả, nhưng tin giả vẫn diễn ra một cách phức tạp, thường xuyên. Nguyên nhân là do việc “truy vết” để xử lý tin giả không hề dễ dàng về kỹ thuật. Các mạng xã hội như Facebook, Twitter hay Youtube đều chưa có giải pháp thỏa đáng về công nghệ để kiểm soát tin giả.

Do tác hại của tin giả nhiều khi khó nhận biết, khó phân biệt thật- giả, hậu quả không dễ nhìn thấy, không rõ ràng, không phải ngay lập tức; thậm chí ai cũng nghĩ chẳng liên quan đến mình…, nên công chúng ít đề phòng, dễ bỏ qua.

Để ngăn chặn tình trạng này, tôi cho rằng, trước hết người tiếp nhận thông tin tự nâng sức “đề kháng” trước sự tấn công của tin giả, không tiếp tay lan truyền tin giả. Thứ hai, hệ thống báo chí, truyền thông chuyên nghiệp mà trực tiếp là các nhà báo cần nghiêm túc áp dụng nguyên tắc không bỏ trống trận địa thông tin cho tin giả và nguyên tắc xác minh có trách nhiệm, có nghiệp vụ đối với tất cả các thông tin; cảnh giác trước mọi tin tức không rõ nguồn hoặc nguồn tin không đáng tin cậy. Thứ ba là phải có ngay thông tin phản bác, làm rõ, chấn chỉnh, định hướng dư luận kịp thời. Thứ tư cần có chế tài đủ mạnh, xử phạt thật nghiêm để cảnh báo, răn đe, ngăn chặn…

Nhiều nước đã có những chiến lược chống lại tin giả. Singapore có luật chống tin giả mang tên Đạo luật Bảo vệ khỏi sự giả dối và thao túng trên mạng (POFMA) có hiệu lực từ tháng 10/2019. Khi phát hiện thông tin sai hoặc không chính xác; nếu người dùng không tuân thủ, Singapore sẽ làm việc với Facebook để thực hiện gỡ bỏ các bài viết trên.

Các cơ quan báo chí và những người làm báo đóng vai trò rất quan trọng trong cuộc chiến chống tin giả. Báo chí và người làm báo có vai trò xung kích, ở tuyến đầu, giữ vai trò chủ lực trong cuộc chiến chống tin giả. Vì tin giả có ở khắp nơi, nhưng ngày nay chủ yếu tin giả hoành hành trong môi trường mạng xã hội bên cạnh môi trường dư luận xã hội và tin đồn.

Người làm báo có vũ khí sắc bén là ngòi bút chuyên nghiệp, có thiết bị và công nghệ hiện đại, có kĩ năng chuyên nghiệp trong khai thác, xử lí thông tin, trong tổ chức thông tin, sản xuất sản phẩm truyền thông phù hợp và có phương thức truyền tải có hiệu quả nhất, có tờ báo trong tay, có sức lan tỏa nhanh, mạnh, rộng khắp, tức thì. Và đặc biệt, Báo chí có cả lực lượng hùng hậu có tổ chức chặt chẽ, có kỉ luật, kĩ năng, hiểu biết, có trách nhiệm xã hội, sự dấn thân, lòng yêu nghề và đạo đức nghề nghiệp.

Theo tôi, để đấu tranh, loại bỏ, ngăn chặn và không bị “mắc bẫy” tin giả; cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, nhanh chóng, chất lượng tới người đọc, nhà báo cần luôn luôn học hỏi, trau dồi kiến thức mọi mặt, nhất là thái độ thận trọng, cảnh giác trước mọi thông tin không rõ nguồn gốc, thông tin “không bình thường”; đồng thời có kiến thức xã hội để tự “đề kháng” với tin xấu, độc, tin giả; có kiến thức để thẩm định, sàng lọc tin tức giả và biết mình phải viết gì, làm gì để ngăn chặn, phản bác, đấu tranh, định hướng dư luận.

Để nắn dòng thông tin sai lệch, lấn át tin giả, lấy lại niềm tin độc giả trước bối cảnh lượng thông tin trên mạng xã hội hàng ngày rất lớn và có tốc độ lan truyền chóng mặt như hiện nay, nhà báo nên thực hiện phương châm “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”, cung cấp thông tin chính thống một cách kịp thời, mạnh mẽ để lấn át tin giả; dùng chiến thuật “pha loãng” thông tin giả bằng cách đẩy thật nhanh, thật nhiều thông tin chính thống lên mạng, lên báo, lên sóng PT-TH… Mỗi lĩnh vực, nên mời một vài chuyên gia sẵn sàng lên tiếng phản bác kịp thời, có uy tín, có sức thuyết phục công chúng…

Nguyên Phong

Tin mới

Nghệ thuật độc đáo qua 75 bức tranh vải của Họa sĩ Trần Thanh Thục

Nghệ thuật độc đáo qua 75 bức tranh vải của Họa sĩ Trần Thanh Thục

(CLO) Ngày 2/4, triển lãm “Nghe vải kể chuyện” đã diễn ra tại Bảo Tàng Mỹ Thuật Việt Nam. Đây là triển lãm cá nhân lần thứ ba của họa sĩ Trần Thanh Thục, người đã dành 45 năm theo đuổi nghệ thuật hội họa trên vải cắt dán - một thể loại hiếm gặp.

Đời sống văn hóa
Trưng bày 'Hội ngộ gốm Nam Bộ xưa' tại Bảo tàng Tiền Giang

Trưng bày 'Hội ngộ gốm Nam Bộ xưa' tại Bảo tàng Tiền Giang

(CLO) Trưng bày “Hội ngộ gốm Nam Bộ xưa - Tiền Giang 2025” giới thiệu hơn 200 hiện vật, trải đều trên các dòng gốm.

Đời sống văn hóa
Áp dụng quy chuẩn kỹ thuật cho trụ sạc xe điện: Thời gian áp dụng ngắn, doanh nghiệp kêu khó

Áp dụng quy chuẩn kỹ thuật cho trụ sạc xe điện: Thời gian áp dụng ngắn, doanh nghiệp kêu khó

(CLO) Dù hiện nay Thông tư ban hành quy chuẩn kỹ thuật về trụ sạc xe điện mới chỉ đang là dự thảo, tuy nhiên dự kiến có hiệu lực từ 15/6, tức là khoảng hơn 2 tháng nữa. Nhiều ý kiến cho rằng thời gian áp dụng tương đối ngắn.

Kinh tế vĩ mô
Mũ bảo hiểm “rởm” tràn lan vỉa hè Hà Nội

Mũ bảo hiểm “rởm” tràn lan vỉa hè Hà Nội

(CLO) Chỉ từ 30.000 đồng, bạn đã có thể sở hữu một chiếc mũ bảo hiểm bắt mắt trên vỉa hè Hà Nội. Nhưng đằng sau mức giá “hạt dẻ” ấy là những chiếc mũ mỏng manh, sẵn sàng vỡ tan khi va chạm,

Tin tức
Trước năm 2030 sẽ đầu tư xây dựng 9 dự án đường sắt quốc gia

Trước năm 2030 sẽ đầu tư xây dựng 9 dự án đường sắt quốc gia

(CLO) Tin từ Cục Đường sắt (Bộ Xây dựng), dự kiến sẽ có 9 dự án đường sắt quốc gia trên toàn mạng lưới được khởi công xây dựng trong giai đoạn từ nay đến năm 2030.

Giao thông
Hệ thống KRX sẽ chính thức vận hành từ ngày 5/5/2025, HOSE điều chỉnh lịch áp dụng bộ chỉ số

Hệ thống KRX sẽ chính thức vận hành từ ngày 5/5/2025, HOSE điều chỉnh lịch áp dụng bộ chỉ số

(CLO) Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) thông báo hệ thống công nghệ thông tin KRX dự kiến sẽ được đưa vào vận hành chính thức từ ngày 5/5/2025. Để đảm bảo quá trình chuyển đổi hệ thống diễn ra an toàn, một số bộ chỉ số chứng khoán sẽ được điều chỉnh thời điểm hiệu lực sang ngày 28/4.

Kinh doanh - Tài chính
Cao tốc Bắc - Nam: Bốn dự án thành phần sẽ thông xe đúng dịp 30/4/2025

Cao tốc Bắc - Nam: Bốn dự án thành phần sẽ thông xe đúng dịp 30/4/2025

(CLO) Bốn dự án thành phần thuộc tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021–2025 được lên kế hoạch đưa vào khai thác trong dịp lễ 30/4/2025. Tuy nhiên, khối lượng thi công còn nhiều, thời tiết bất lợi đang đặt ra thách thức lớn cho các ban quản lý dự án trong việc hoàn thành đúng tiến độ.

Dự án - Đầu tư
Ghi danh 'Hội chùa Tây Phương' vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Ghi danh 'Hội chùa Tây Phương' vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

(CLO) Sáng 02/04/2025 (ngày 5/3 âm lịch), tại Di tích quốc gia đặc biệt chùa Tây Phương, UBND huyện Thạch Thất đã long trọng tổ chức Lễ công bố Quyết định ghi danh “Hội chùa Tây Phương” vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; đồng thời kỷ niệm 10 năm 34 pho tượng được công nhận Bảo vật quốc gia và khai hội chùa Tây Phương năm 2025.

Đời sống văn hóa
VPF mời trọng tài FIFA Malaysia bắt trận Hà Nội - Đông Á Thanh Hóa

VPF mời trọng tài FIFA Malaysia bắt trận Hà Nội - Đông Á Thanh Hóa

(CLO) Công ty Cổ phần Bóng đá Chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) quyết định mời trọng tài FIFA người Malaysia điều hành trận đấu giữa CLB Hà Nội và Đông Á Thanh Hóa tại vòng 17 LPBank V.League 2024/25, dù trận đấu này có sự hỗ trợ của công nghệ VAR.

Thể thao
Liên hoan phim quốc tế TP HCM lùi ngày tổ chức sang năm 2026

Liên hoan phim quốc tế TP HCM lùi ngày tổ chức sang năm 2026

(CLO) Liên hoan phim quốc tế TP HCM lần thứ hai sẽ lùi thời gian tổ chức vào năm 2026 thay vì năm 2025 như dự kiến trước đó.

Đời sống văn hóa
Sân khấu kịch của Cát Tường đóng cửa

Sân khấu kịch của Cát Tường đóng cửa

(CLO) MC Cát Tường đã quyết định đóng cửa sân khấu mang tên mình ở Quận 1, TPHCM kể từ ngày 1/4.

Giải trí
'Như chưa hề có cuộc chia ly' trở lại sau 5 năm tạm dừng

'Như chưa hề có cuộc chia ly' trở lại sau 5 năm tạm dừng

(CLO) Chương trình “Như chưa hề có cuộc chia ly” sẽ phát sóng trở lại trên VTV1 vào lúc 20h10 ngày thứ Bảy đầu tiên của mỗi tháng, bắt đầu từ ngày 5/3 tới đây.

Giải trí
Bộ Xây dựng đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù 'gỡ vướng' 11 dự án BOT giao thông

Bộ Xây dựng đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù 'gỡ vướng' 11 dự án BOT giao thông

(CLO) Bộ Xây dựng đang dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ vướng mắc cho 11 dự án đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông theo hình thức hợp đồng BOT.

Tin tức
Bám sát thực tiễn để triển khai bảo đảm tiến độ công tác tổ chức phục vụ Đại hội XIV của Đảng

Bám sát thực tiễn để triển khai bảo đảm tiến độ công tác tổ chức phục vụ Đại hội XIV của Đảng

(CLO) Ngày 2/4, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tiểu ban Tổ chức phục vụ Đại hội XIV của Đảng họp phiên thứ ba. Đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, Trưởng Tiểu ban chủ trì hội nghị.

Tin tức
Xây dựng kế hoạch điều chỉnh giá dịch vụ trên cao tốc TP. HCM - Long Thành - Dầu Giây

Xây dựng kế hoạch điều chỉnh giá dịch vụ trên cao tốc TP. HCM - Long Thành - Dầu Giây

(CLO) Ngày 2/4, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) cho biết đang xây dựng kế hoạch điều chỉnh mức giá dịch vụ sử dụng tuyến cao tốc TP. HCM - Long Thành - Dầu Giây.

Công luận 24H
Đồng Nai: Phát lộ vụ vận chuyển đất trái phép từ dự án nhà ở xã hội Long Bình Tân

Đồng Nai: Phát lộ vụ vận chuyển đất trái phép từ dự án nhà ở xã hội Long Bình Tân

(CLO) Dù chưa được cấp phép khai thác khoáng sản, nhưng cả ngàn khối đất vẫn được vận chuyển ra khỏi dự án rồi đổ rải rác tại các điểm khác nhau. Vụ việc được phát hiện khi một bãi đất trống trong khu vực dân cư bỗng đầy lên bất thường.

Điều tra
Bình Luận

Tin khác

Hải Phòng: Người dùng cần kiểm chứng nguồn gốc tin tức để tránh lan truyền thông tin giả mạo

Hải Phòng: Người dùng cần kiểm chứng nguồn gốc tin tức để tránh lan truyền thông tin giả mạo

(CLO) Công an thành phố Hải Phòng cho biết, thời gian gần đây, đơn vị liên tục phát hiện và xử lý nhiều trường hợp đăng tải thông tin sai sự thật trên mạng xã hội, gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng đến uy tín tổ chức, cá nhân. Những thông tin này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn tác động lớn đến sự ổn định về chính trị, an ninh, trật tự trên địa bàn.

Chống tin giả
Bộ Khoa học & Công nghệ cảnh báo người dân về 3 hình thức cuộc gọi lừa đảo điển hình

Bộ Khoa học & Công nghệ cảnh báo người dân về 3 hình thức cuộc gọi lừa đảo điển hình

(CLO) Nếu nghi ngờ bản thân bị lừa đảo, người dân cần ngay lập tức báo cáo cho cơ quan chức năng hoặc tổ chức bảo vệ người tiêu dùng để được hỗ trợ, giải quyết và ngăn chặn.

Chống tin giả
Mạng xã hội 'nhái' báo chí: Hiểm họa khó lường

Mạng xã hội 'nhái' báo chí: Hiểm họa khó lường

(CLO) Website giả mạo cơ quan báo chí, với thủ đoạn tinh vi như sao chép măng-sét, 'đánh cắp' nội dung, đang trở thành mối họa đe dọa trực tiếp đến uy tín báo chí và niềm tin công chúng.

Chống tin giả
Cảnh báo website giả mạo Báo Văn Hoá điện tử

Cảnh báo website giả mạo Báo Văn Hoá điện tử

(CLO) Ngày 19/3, Báo Văn Hoá phát hiện website tại địa chỉ https://vanhoadisan.com/ giả mạo Báo Văn Hoá điện tử, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của tờ báo.

Chống tin giả
Người nổi tiếng quảng cáo sai sự thật trên mạng xã hội: Xử phạt quá nhẹ sẽ nhờn luật, tạo tiền lệ xấu

Người nổi tiếng quảng cáo sai sự thật trên mạng xã hội: Xử phạt quá nhẹ sẽ nhờn luật, tạo tiền lệ xấu

(CLO) Hiện nay dư luận đang dậy sóng bởi những quảng cáo thổi phồng của một số người nổi tiếng trên mạng xã hội. Điều này đặt ra những yêu cầu về pháp lý để quản lý đối với việc người nổi tiếng tham gia quảng cáo, việc này không chỉ góp phần làm trong sạch thông tin trên môi trường mạng mà còn trực tiếp bảo vệ người tiêu dùng.

Chống tin giả
Làm trong sạch mạng xã hội để không còn 'tin rác, tin giả'

Làm trong sạch mạng xã hội để không còn 'tin rác, tin giả'

Ngoài những đóng góp tích cực, mạng xã hội cũng có nhiều mặt trái gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự. Đặc biệt là vấn nạn tin giả, tin sai sự thật đang tác động trực tiếp đến nhiều người và dẫn tới nhiều vụ việc có hậu quả nghiêm trọng.

Chống tin giả
Nghệ An: Xử phạt cá nhân đăng tin sai sự thật về sáp nhập tỉnh, thành

Nghệ An: Xử phạt cá nhân đăng tin sai sự thật về sáp nhập tỉnh, thành

(CLO) Ngày 14/3, Công an tỉnh Nghệ An ra quyết định xử phạt một cá nhân vì hành vi đăng tải thông tin sai sự thật về chủ trương sáp nhập các tỉnh, thành phố, gây hoang mang dư luận.

Chống tin giả
Xử phạt 7,5 triệu đồng cá nhân đăng tin sai sự thật về doanh nghiệp ở Quảng Bình

Xử phạt 7,5 triệu đồng cá nhân đăng tin sai sự thật về doanh nghiệp ở Quảng Bình

(CLO) Trần Thanh L. sử dụng hai tài khoản Facebook để đăng thông tin sai lệch về Siêu thị ô tô Quảng Bình, gây dư luận tiêu cực.

Chống tin giả
Quảng cáo sai sự thật: Mạng xã hội đang 'thả nổi'?

Quảng cáo sai sự thật: Mạng xã hội đang 'thả nổi'?

(CLO) Mạng xã hội đang chứng kiến một cơn bão lòng tin, khi hàng loạt Tiktoker nổi tiếng, bao gồm cả những nghệ sĩ và hoa hậu được công chúng mến mộ, bị phanh phui vì hành vi quảng cáo sản phẩm không rõ nguồn gốc, chất lượng kém. Liệu những lời xin lỗi muộn màng và sự vào cuộc của cơ quan chức năng có thể hàn gắn vết nứt này? Hay đây chỉ là hồi chuông cảnh tỉnh về quảng cáo thiếu minh bạch, rồi mọi thứ lại 'đâu vào đấy'?

Chống tin giả
Thông tin nhà ga T3 - Tân Sơn Nhất đi vào hoạt động từ ngày 5/5/2025 là chưa chính xác

Thông tin nhà ga T3 - Tân Sơn Nhất đi vào hoạt động từ ngày 5/5/2025 là chưa chính xác

(CLO) Ngày 10/3, đại diện cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất đã phủ nhận, khẳng định thông tin nhà ga T3 đi vào hoạt động từ ngày 5/5/2025 không phải thông tin chính thức từ đơn vị này.

Chống tin giả