Báo chí thời đại dịch: Mong manh hai chữ bảo toàn!

(CLO) Ngày 1/4, Báo Phụ nữ Thủ đô ra thông báo tạm dừng xuất bản hai ấn phẩm báo giấy là tuần báo Phụ nữ Thủ đô, đặc san Đời sống - Gia đình hai kỳ vì lý do dịch Covid-19, sau đó, tùy tình hình thực tế, báo sẽ tiếp tục xuất bản. "Tùy tình hình" là cụm từ thật bẽ bàng.

Bài liên quan

Báo chí “oằn mình”, “méo mặt” trên "Trận tuyến thông tin Covid- 19”

Tin giả mùa dịch: Triệu người chống sao lại chục người phá?

Bài 1: Khi giọt nước tràn ly...

Bài 2: Gỡ hướng nào cũng vướng...

Bài 3:  "Giải cứu" báo chí từ chính sách

Sạp báo truyền thống ngày càng khó kiếm, chủ yếu bày bán tạp chí, các ấn phẩm

Sạp báo truyền thống ngày càng khó kiếm, chủ yếu bày bán tạp chí, các ấn phẩm "thị trường". Ảnh minh họa.

1. Trước đó, ngày 30/3, Ban Biên tập báo Việt Nam News (thuộc Thông tấn xã Việt Nam) thông báo sẽ ngừng ấn bản báo in trong 16 ngày (từ 31/3 đến 15/4) sau khi một nữ phóng viên của báo nhiễm virus corona chủng mới. 

Lý do dẫn tới việc Việt Nam News quyết định tạm dừng xuất bản báo in không phải là vấn đề tài chính. Và tờ báo này còn một "đất diễn" khác là phiên bản Việt Nam News điện tử. Nhưng với Phụ nữ Thủ đô thì khác, bởi tuần báo này chỉ có duy nhất phiên bản báo in, việc tạm dừng xuất bản cả tuần báo Phụ nữ Thủ đô và đặc san Đời sống - Gia đình sẽ gây nên sự đứt gãy về thông tin, quảng cáo, phát hành.

Những người trong ngành chia sẻ rằng họ hiểu đại dịch Covid-19 là cơ sở quan trọng dẫn tới việc tạm dừng xuất bản của Phụ nữ Thủ đô, nhưng chính yếu vẫn là vấn đề tài chính. Đó cho thấy sức cạnh tranh của báo in nói chung và tuần báo Phụ nữ Thủ đô cũng như đặc san của nó nói riêng thua thiệt so với một số tờ báo in vẫn "cầm cự" được, so với các nền tảng truyền thông đa phương tiện khác… Và cũng cho thấy kinh tế báo chí thời đại truyền thông số đang đi vào bi đát.

2. Không phải bây giờ, mà từ 15 năm về trước, báo in trên toàn thế giới đã bắt đầu đặt những bước chân đầu tiên của hành trình suy thoái, chật vật tìm mọi phương cách để tồn tại, được khuyến cáo và từng bước chuyển sang nền tảng trực tuyến.

Tại Việt Nam, từ bấy đến nay, đã có nhiều tờ báo in lần lượt phải đóng cửa hoặc chuyển từ nhật báo thành tuần báo, khi mà số lượng phát hành sụt giảm, doanh thu từ quảng cáo tụt dốc không phanh. Cũng vì khó khăn, nhiều cơ quan báo chí buộc phải cắt giảm thu nhập của cán bộ, phóng viên. Tình trạng phóng viên "mồ côi" không lương, không nhuận bút… đã là một hiện thực đầy đau xót của nghề báo.

Đề cập đến khả năng báo in bị “khai tử”, Tổng Biên tập một tờ báo cho rằng khả năng tất cả báo in bị khai tử sẽ không xảy ra, nhưng nhiều tờ báo in sẽ “lần lượt khai tử”, nhất là những tờ mới ra thị trường hoặc những tờ không tìm được cách đi riêng để có độc giả. Số phận của báo giấy còn ở thì tương lai, nhưng cũng dễ đoán biết nếu nhìn vào số lượng phát hành sụt giảm theo từng tháng, từng năm, sạp báo ở các đô thị lớn cũng ngày một khó kiếm. Ở Hà Nội, thời đình cao có tới hơn 700 sạp báo, nay liệu có còn được 200?

Sự suy giảm của báo giấy và các loại hình báo chí truyền thống là "nguy cơ được báo trước", Tổng Giám đốc VOV Nguyễn Thế Kỷ đã nhận định như vậy, và tới nay vẫn nguyên giá trị.

Xu hướng số hoá là không thể đảo ngược trong tiến trình phát triển. Và báo chí, truyền thông - ngành nghề tiếp xúc sớm nhất, phản ứng nhanh nhạy nhất với mọi biến động đương nhiên không thể thoát ra ngoài quỹ đạo. Chúng ta đang đứng trước thời điểm bản lề lịch sử của nghề báo, mà nếu không nhận thức đúng, đề ra cách thức thay đổi, ứng phó phù hợp sẽ tụt hậu, thua cuộc, dù quá khứ là vẻ vang.

3. Quá khứ vẻ vang đã không thể giúp báo in trong kỷ nguyên số đa nền tảng, kể cả những tờ báo có lịch sử và uy tín tầm cỡ thế giới. Báo chí Việt Nam đã và đang rục rịch chuyển mình, như phát triển nền tảng điện tử, các kênh mạng xã hội như Facebook, Youtube, chi tiền nhiều hơn cho quảng cáo Google… Tuy nhiên, ngoài một số tờ báo có tiềm lực và nền tảng công nghệ tốt, đa phần đều rất bị động.

Ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch HDQT Tập đoàn Truyền thông Lê nhận xét: Xu thế người dùng dần dịch chuyển từ báo chí truyền thống sang truyền thông xã hội là điều không thể tránh khỏi! Ông cho biết đến năm 2021, dự kiến lượng người dùng mạng xã hội (MXH) trên toàn cầu sẽ đạt hơn 3 tỷ. Việt Nam hiện có 57,43% số lượng người sử dụng Facebook và còn tiếp tục gia tăng. Trong đó, 80% người Việt cho rằng mạng xã hội là tích cực và chỉ có 6% cho rằng tiêu cực.

Còn ông Trương Trí Vĩnh, Giám đốc điều hành Tạp chí Nhà Quản Lý cho rằng:  “Việc nhìn nhận báo chí như một loại hàng hóa và việc tái tạo kênh phân phối báo chí trong bối cảnh hiện nay là một điều cần thiết”. Theo ông Vĩnh, sự cạnh tranh lớn nhất của các cơ quan thông tấn là mạng xã hội, và lãnh đạo báo chí phải tư duy như lãnh đạo doanh nghiệp, coi tờ báo của mình như một công ty trong ngành công nghiệp tin tức!

Chỉ ra lợi thế và vai trò quan trọng của báo chí là sản xuất thông tin gốc, ông Vĩnh cho rằng các tờ báo cần tận dụng điều này cũng như tìm kênh phân phối hiệu quả thay vì tìm cách bán được quảng cáo và thắng được mạng xã hội. “Nếu cho rằng các nền tảng như Facebook là đối thủ mà không nhìn lại thị trường thì bài toán phân phối báo chí sẽ bế tắc. Nhà sản xuất không bao giờ đặt vấn đề để thắng kênh phân phối mà làm thế nào sử dụng kênh phân phối hiệu quả nhất”, ông giải thích.

Đáng lo ngại hơn, nhiều tờ báo khi khó khăn trong khai thác quảng cáo, đã tổ chức "bán nội dung" qua các hợp đồng bảo trợ thông tin, các chương trình quảng cáo dưới "vỏ bọc" là tuyến bài kinh tế- xã hội, thị trường. "Bạn đọc rất khó nhận ra đâu là tin bài nội dung, đâu là quảng cáo vì báo chí "trộn" nó vào nhau trong cùng chuyên mục nội dung. Thậm chí có báo chí bán nội dung dưới dạng tuyến bài thời sự, kiếm quảng cáo từ các phi vụ điều tra… Đó là những mầm mống đổ vỡ khó tránh khỏi", lãnh đạo một công ty truyền thông dự báo.

Như vậy rõ ràng, bởi rất nhiều lý do, khách quan và chủ quan, báo chí truyền thống đã mang trong mình quá nhiều bất cập nội tại, mà đại dịch Covid-19 chỉ là cái cớ để mọi thứ lộ rõ hơn, thậm chí như Nhà báo & Công luận đã có bài viết, "như giọt nước tràn ly". Thế nên, ngay từ trong mùa dịch này, nếu các tờ báo không nhanh chóng có cho mình cách thức thay đổi, ứng phó phù hợp, thì e rằng, sẽ khó bảo toàn cho sự tồn tại của mình, 

Kiên Giang

Xem thêm

Nghị quyết số 18-NQ/TW: Xây dựng xã hội kỷ cương từ ý thức tự thân

Nghị quyết số 18-NQ/TW: Xây dựng xã hội kỷ cương từ ý thức tự thân

(NB&CL) Kỷ cương của một xã hội không thể chỉ được giữ bằng quy định và giám sát. Khi con người biết tự điều chỉnh hành vi, tôn trọng pháp luật và nghĩ đến trách nhiệm với cộng đồng, kỷ cương mới trở thành một phần của đời sống. Từ yêu cầu xây dựng “trật tự tự thân” trong Nghị quyết số 18-NQ/TW, có thể nhìn thấy một mục tiêu sâu xa hơn: Xây dựng một xã hội mà những điều đúng không cần lúc nào cũng phải có người nhắc mới được thực hiện.

40 năm thu hút FDI: Đã đến lúc định vị giai đoạn mới!

40 năm thu hút FDI: Đã đến lúc định vị giai đoạn mới!

(NB&CL) Sau 40 năm mở cửa, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã trở thành một bộ phận quan trọng của nền kinh tế Việt Nam, góp phần thúc đẩy tăng trưởng, xuất khẩu, việc làm và hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, mục tiêu cũng thay đổi. Điều chúng ta hướng tới không còn là thu hút nhiều vốn hơn, mà là thu hút những dòng vốn có khả năng nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển doanh nghiệp Việt Nam và góp phần xây dựng một nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập sâu rộng. 

Nghị quyết 23: Mở rộng không gian cống hiến, nối dài sức mạnh Việt Nam

Nghị quyết 23: Mở rộng không gian cống hiến, nối dài sức mạnh Việt Nam

(NB&CL) Một quốc gia mạnh không chỉ bởi những nguồn lực trong lãnh thổ, mà còn bởi khả năng kết nối và phát huy những tiềm lực đang hiện diện bên ngoài. Trong thế giới mà tri thức, công nghệ, vốn và nhân lực chất lượng cao vận động xuyên biên giới, đường biên địa lý không thể đồng nghĩa với giới hạn của sức mạnh quốc gia.

Loạt giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp bứt tốc, kiên định mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Loạt giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp bứt tốc, kiên định mục tiêu tăng trưởng 2 con số

(NB&CL) Chặng đường nửa cuối năm được dự báo vẫn đầy thách thức. Do vậy, để đạt được mục tiêu tăng trưởng cả năm, nền kinh tế phải tháo gỡ được hàng loạt nút thắt nội tại: từ kiểm soát lạm phát, khơi thông điểm nghẽn giải ngân đầu tư công, đến việc duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý và phục hồi kênh dẫn vốn trung - dài hạn...

Nghị quyết 20 và cuộc chuyển đổi lớn trong tư duy phát triển Việt Nam

Nghị quyết 20 và cuộc chuyển đổi lớn trong tư duy phát triển Việt Nam

(NB&CL) Việt Nam có biển từ hàng nghìn năm trước. Nhưng có lẽ chưa bao giờ trong lịch sử hiện đại, biển lại được đặt vào vị trí trung tâm của tư duy phát triển như lúc này. Điều thay đổi không nằm ở chiều dài hơn ba nghìn cây số bờ biển hay diện tích vùng đặc quyền kinh tế, mà ở cách chúng ta nhìn về biển. Đó cũng là điểm nhấn lớn nhất của Nghị quyết số 20-NQ/TW: Lần đầu tiên biển không còn được đặt trong tư duy phát triển biển, mà được đặt trong tư duy phát triển quốc gia.

Vận hành thị trường carbon: Đòn bẩy tăng tốc kinh tế xanh

Vận hành thị trường carbon: Đòn bẩy tăng tốc kinh tế xanh

(NB&CL) Phát triển kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn là một trong những định hướng lớn được Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng (Nghị quyết XIV của Đảng) xác định nhằm tạo động lực cho mô hình tăng trưởng mới. Trong bối cảnh Việt Nam (VN) đang xây dựng và từng bước vận hành thị trường carbon, yêu cầu đặt ra không chỉ là giảm phát thải mà còn phải chuyển đổi căn bản tư duy phát triển, coi môi trường là một nguồn lực kinh tế. 

Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV: Thiết kế năng lực thực thi cho một giai đoạn phát triển mới

Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV: Thiết kế năng lực thực thi cho một giai đoạn phát triển mới

(NB&CL) Việt Nam không thiếu chủ trương đúng, cũng không thiếu quyết tâm chính trị. Điều quyết định thành công của một giai đoạn phát triển mới nằm ở khả năng biến những chủ trương ấy thành hành động hiệu quả, để mỗi quyết sách không chỉ dừng lại trên văn bản mà tạo ra những thay đổi có thể cảm nhận trong đời sống. Từ góc nhìn đó, Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV không chỉ bàn về những nhiệm vụ trước mắt, mà còn cho thấy một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy quản trị: đưa năng lực thực thi trở thành nền tảng để hiện thực hóa khát vọng phát triển mà Đại hội XIV đã xác lập.

Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ: Không để sự hy sinh nào bị lãng quên

Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ: Không để sự hy sinh nào bị lãng quên

(NB&CL) Có những cuộc hành trình được đo bằng số ki-lô-mét đã đi, có những công trình được ghi dấu bằng những con số đầu tư hay tốc độ tăng trưởng. Nhưng cũng có những hành trình không thể đo bằng những thước đo thông thường, bởi đích đến của nó không chỉ là một địa điểm, mà là sự trở về của ký ức, của lòng biết ơn và của lương tri. “Chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là một hành trình như thế.

Cốt lõi trong bảo vệ bản sắc dân tộc số

Cốt lõi trong bảo vệ bản sắc dân tộc số

(NB&CL) Trong hàng nghìn năm giữ nước của dân tộc Việt Nam, văn hóa luôn là cội rễ và là “vũ khí mềm” đặc biệt để bảo vệ sự tồn tại của dân tộc trước các thế lực xâm lăng. Khi chiến tranh không còn là tiếng súng, mà là cuộc chiến về thông tin, giá trị và biểu tượng, thì văn hóa trở thành tuyến phòng thủ chiến lược. Không gian mạng – một thực thể phi vật lý nhưng có sức ảnh hưởng sâu rộng – đang trở thành mặt trận mới của cuộc đấu tranh giữ nước bằng văn hóa. Trong môi trường đó, việc bảo vệ chủ quyền văn hóa trở nên cấp thiết không kém gì bảo vệ chủ quyền lãnh thổ. Chủ quyền văn hóa trên không gian mạng chính là quyền làm chủ thông tin, giá trị, bản sắc và tâm hồn dân tộc trước làn sóng toàn cầu hóa mạnh mẽ.

Khi hiệu quả của chính quyền được đo bằng chất lượng phục vụ và mức độ thụ hưởng của người dân

Khi hiệu quả của chính quyền được đo bằng chất lượng phục vụ và mức độ thụ hưởng của người dân

(NB&CL) Mỗi giai đoạn phát triển của đất nước đều được đánh dấu bằng những quyết sách mang tính mở đường. Có những quyết sách làm thay đổi cách tổ chức nền kinh tế, có những quyết sách tạo nên bước ngoặt về thể chế và phương thức quản trị. Nhưng cũng có những quyết sách không khởi đầu bằng những công trình quy mô lớn hay mục tiêu tăng trưởng cao, mà bắt đầu từ một câu hỏi rất giản dị: sau tất cả những đổi thay, người dân sẽ sống tốt hơn như thế nào?

Nhà nước pháp quyền không có chỗ cho 'quyền lực ảo' phán xét

Nhà nước pháp quyền không có chỗ cho 'quyền lực ảo' phán xét

(CLO) Một đoạn video chưa đầy một phút. Một dòng trạng thái được chia sẻ hàng nghìn lần. Chỉ sau vài giờ, một con người có thể bị quy kết, bị tẩy chay và bị kết án bởi hàng vạn bình luận, ngay cả khi cơ quan có thẩm quyền còn chưa bắt đầu xác minh sự việc.

Một kỳ thi và bài học về sự trung thực

Một kỳ thi và bài học về sự trung thực

(CLO) Mỗi mùa thi tốt nghiệp trung học phổ thông đều mang theo biết bao kỳ vọng của học sinh, gia đình và toàn xã hội. Sau mười hai năm đèn sách, kỳ thi không chỉ khép lại một chặng đường học tập mà còn mở ra cánh cửa của tương lai. Đó có thể là giảng đường đại học, trường nghề hay hành trình lập nghiệp của mỗi người.

Nền tảng cho khát vọng phát triển đất nước

Nền tảng cho khát vọng phát triển đất nước

(NB&CL) Ngày 2/7/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1189/QĐ-TTg về Kế hoạch triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng về phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong thời kỳ mới; đồng thời tạo nền tảng tinh thần vững chắc, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Khi tăng trưởng được đo bằng năng lực thực thi

Khi tăng trưởng được đo bằng năng lực thực thi

(NB&CL) Suốt nhiều năm, “thể chế là điểm nghẽn của điểm nghẽn” gần như đã trở thành một nhận định quen thuộc mỗi khi bàn về những lực cản đối với phát triển. Thế nhưng, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6 và Hội nghị trực tuyến với các địa phương đầu tháng 7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra một nhận định khác, ngắn gọn nhưng giàu sức gợi: “Hiện nay, vấn đề cốt tử, cốt lõi là triển khai thực thi. Giai đoạn này, thể chế không còn là điểm nghẽn của điểm nghẽn nữa. Thực thi nhiệm vụ, tổ chức triển khai đang là điểm nghẽn của điểm nghẽn”.

Lớn cùng nhịp bước của đất nước

Lớn cùng nhịp bước của đất nước

(CLO) Mỗi thế hệ đều có một thời điểm phải trả lời câu hỏi: mình sẽ lớn lên như thế nào trong bước chuyển của đất nước. Với tuổi trẻ hôm nay, câu hỏi ấy đến sớm hơn và cũng cụ thể hơn. Khi Việt Nam bước vào một giai đoạn phát triển mới với những cơ hội rộng mở nhưng áp lực cạnh tranh ngày càng lớn, điều được chờ đợi ở người trẻ không chỉ là khát vọng hay nhiệt huyết, mà còn là năng lực thích ứng, tinh thần học tập không ngừng và bản lĩnh để tạo ra giá trị thật. Lớn cùng nhịp bước của đất nước, vì thế, không còn là một lời cổ vũ, mà đang trở thành một yêu cầu của thời đại.

Nhìn lại một năm cải cách bộ máy

Nhìn lại một năm cải cách bộ máy

(CLO) Một năm trước, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai trên phạm vi cả nước, cùng với quyết tâm tinh gọn tổ chức bộ máy là hàng loạt băn khoăn về những tác động trong giai đoạn chuyển tiếp. Việc nhiều cán bộ, công chức, viên chức xin nghỉ hưu trước tuổi hoặc thôi việc đã trở thành chủ đề thu hút sự quan tâm của dư luận. Có người coi đây là kết quả tất yếu của quá trình sàng lọc đội ngũ, cũng có người lo ngại bộ máy sẽ thiếu hụt những cán bộ có năng lực, kinh nghiệm đúng vào thời điểm chính quyền cơ sở được giao nhiều quyền hạn và trách nhiệm hơn.

Báo chí Việt Nam - Người đến sau có trách nhiệm!

Báo chí Việt Nam - Người đến sau có trách nhiệm!

(CLO) Vòng xoáy công nghệ có lẽ chẳng bao giờ có điểm dừng. Báo chí bây giờ và trong tương lai vẫn sẽ từng ngày đối mặt với áp lực buộc mình đổi mới. Nhưng dù có ở nền tảng công nghệ nào, dù kỹ thuật làm báo có phát triển đến đâu, thì có những giá trị cốt lõi của báo chí cũng không thể mất và không được phép mất. Như một chiếc la bàn, Báo chí cách mạng có thể định hướng dư luận, góp phần gìn giữ sự ổn định xã hội và vun đắp niềm tin vào sự thật. Mạng xã hội có thể là “mạch máu” kết nối thông tin, nhưng Báo chí cách mạng chính là “trái tim” giữ nhịp đập lý trí và trách nhiệm trong đời sống truyền thông hiện đại, để luôn là một người đến sau có trách nhiệm!

Cỡ chữ bài viết: