Theo dự thảo, TNGT là một trong những thảm họa mang tính toàn cầu, gây ra những thiệt hại về con người, tài sản và để lại những hậu quả nghiêm trọng, kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến phát triển kinh tế, xã hội của mọi quốc gia. TNGT đường bộ tuy đã được kiềm giảm, nhưng vẫn còn ở mức cao, mỗi năm gây thiệt hại không nhỏ cả về người và tài sản. Đa số nạn nhân của TNGT đang ở độ tuổi lao động, là trụ cột, nguồn thu nhập chính của gia đình vì tai nạn giao thông mà mất đi hoặc mang thương tật vĩnh viễn suốt đời.
Đề xuất các quy định về Quỹ giảm thiểu thiệt hại TNGT đường bộ. (Ảnh: Minh họa).
Việc khắc phục hậu quả tai nạn gây tốn kém chi phí điều trị, duy trì ổn định gia đình, người dân mất phương tiện đi lại, sản xuất, dẫn đến nhiều gia đình đã gặp những hoàn cảnh khó khăn và để lại nhiều hệ lụy, gánh nặng cho xã hội.
Hiện nay, vẫn có các hoạt động tưởng niệm các nạn nhân đã tử vong, thăm hỏi, hỗ trợ nạn nhân TNGT, hỗ trợ công tác đảm bảo an toàn giao thông nhưng là các hoạt động đơn lẻ, không thường xuyên từ các nguồn như: Quỹ bảo hiểm xe cơ giới; kinh phí bảo đảm trật tự an toàn giao thông; kinh phí chi thường xuyên của UBND các cấp chi hỗ trợ nhân đạo và các hoạt động nhân đạo của các tổ chức, cá nhân.
Công tác đề phòng, hạn chế tổn thất TNGT đường bộ, hỗ trợ các hoạt động tự nguyện của các tổ chức, cá nhân tham gia bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ, tổ chức các chiến dịch tuyên truyền, truyền thông thay đổi hành vi của người tham gia giao thông… còn phụ thuộc nhiều vào ngân sách hoặc từ các nguồn hoạt động xã hội của doanh nghiệp, tổ chức chính phủ, phi chính chủ ngoài nước, dẫn đến không tập trung, đồng bộ, không có chiến lược toàn diện trong tổ chức thực hiện các hoạt động này. Đã xuất hiện nhiều hoạt động chỉ mang hình thức quảng bá cho doanh nghiệp, sản phẩm hoặc những mục tiêu khác hơn là hoạt động xã hội, hỗ trợ nhân đạo để bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ.
Việc lập Quỹ giảm thiểu thiệt hại TNGT đường bộ sẽ huy động nguồn lực xã hội hóa trong và ngoài nước tập trung cho công tác hỗ trợ nạn nhân TNGT và những hoạt động đảm bảo an toàn giao thông tự nguyện, chưa được ngân sách nhà nước hỗ trợ.
Do vậy, cần huy động tất cả những nguồn lực hợp pháp của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước đóng góp cho quỹ để hỗ trợ cho các lực lượng tham gia bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ; hỗ trợ việc phòng ngừa, hạn chế tổn thất, thiệt hại và khắc phục hậu quả, giảm thiểu thiệt hại do TNGT gây ra.
Để triển khai quy định này, Bộ Công an đã xây dựng dự thảo Nghị định quy định về nguồn hình thành, hoạt động chi, thành lập, quản lý, sử dụng Quỹ giảm thiểu thiệt hại TNGT đường bộ.
Theo dự thảo Nghị định, Quỹ giảm thiểu thiệt hại TNGT đường bộ là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách có tư cách pháp nhân, con dấu riêng và được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và các ngân hàng thương mại hoạt động hợp pháp tại Việt Nam. Quỹ giảm thiểu thiệt hại TNGT đường bộ trung ương (sau đây gọi tắt là Quỹ trung ương) được Chính phủ thành lập, do Bộ Công an quản lý.
