Ngành khai thác đất hiếm của Brazil mới bắt đầu mặc dù quốc gia này là điểm đến khai thác lớn trong nhiều thập kỷ.
Các quy định được thiết lập cho ngành khai thác mỏ và chi phí lao động thấp hơn so với Australia hoặc Mỹ có thể mang lại cho Brazil lợi thế cạnh tranh trong cuộc đua thách thức sự thống trị quy mô lớn của Trung Quốc trong sản xuất và chế biến đất hiếm.
Brazil được ước tính có trữ lượng đất hiếm lớn thứ ba thế giới. Ảnh: Oilprice.
Ngành công nghiệp đất hiếm của nước này đang được các công ty Brazil và Australia phát triển, với sự hỗ trợ tài chính của Mỹ cho một số dự án. Tuy nhiên, giá đất hiếm sụt giảm đang cản trở hoạt động đầu tư và các công ty đang gặp khó khăn trong việc huy động vốn.
Tuy nhiên, các công ty Brazil vẫn kiên trì và khởi động một dự án sản xuất đất hiếm tại nước này vào đầu năm nay. Chính phủ Brazil cũng đang tìm cách hỗ trợ ngành này với hy vọng có thể khai thác thành công nguồn tài nguyên khổng lồ và trở thành nhà sản xuất các nguyên tố đất hiếm (REE) hàng đầu trên toàn cầu.
Nguồn lực lớn, chi phí thấp
Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ, ước tính Brazil có trữ lượng tương đương 21 triệu tấn đất hiếm (REO). Đó là trữ lượng lớn thứ ba trên thế giới, sau 44 triệu tấn của Trung Quốc và 22 triệu tấn REO tương đương của Việt Nam. Đến năm 2023, sản lượng đất hiếm của Brazil chỉ ở mức 80 tấn không đáng kể, so với 240.000 tấn của Trung Quốc và 43.000 tấn của Mỹ vào năm ngoái.
Các công ty Brazil và Australia, những công ty được Mỹ hỗ trợ tài chính, đang tìm cách thúc đẩy sản xuất ở Brazil trong những năm tới.
Chi phí thấp hơn và các quy định rõ ràng về khai thác đã giúp Brazil thu hút các công ty nước ngoài muốn đầu tư vào ngành REE của mình. Không những vậy, các nhà phát triển địa phương cũng đang tìm kiếm một vị trí trong cuộc đua thách thức sự thống trị của Trung Quốc trong lĩnh vực này.
Khai thác đất hiếm. Ảnh: VCG.
Nhà phân tích Daniel Morgan thuộc ngân hàng đầu tư Barrenjoey ở Sydney gần đây đã nói với Reuters: “Tôi thực sự nghĩ rằng bên ngoài Trung Quốc, các dự án của Brazil thực sự có tiềm năng kinh tế cao nhất hiện có”.
Chi phí lao động ở Brazil thấp hơn nhiều so với Australia hoặc Mỹ, trong khi quốc gia này có hàng chục năm kinh nghiệm trong việc quản lý ngành khai thác mỏ.
Những nỗ lực trong năm qua đã mang lại kết quả vào đầu năm 2024 khi Serra Verde bắt đầu sản xuất thương mại tinh quặng đất hiếm hỗn hợp từ giai đoạn I của mỏ Pela Ema ở Minaçu.
Khi đã tăng cường sản xuất tối đa, Serra Verde dự kiến sẽ sản xuất ít nhất 5.000 tấn oxit đất hiếm mỗi năm được sử dụng trong sản xuất nam châm vĩnh cửu hiệu suất cao cần thiết cho động cơ xe điện và máy phát điện tua-bin gió.
“Chúng tôi hiện là công ty duy nhất ngoài châu Á sản xuất quy mô cả bốn loại đất hiếm quan trọng được sử dụng trong sản xuất nam châm vĩnh cửu,” Giám đốc điều hành Serra Verde Thras Moraitis cho biết vào tháng 1.
Serra Verde đã có thỏa thuận bao tiêu với các công ty chế biến cho phần lớn sản lượng theo kế hoạch. Dự án cũng có tác động môi trường thấp hơn – nguồn cung cấp điện hoàn toàn có nguồn gốc từ các nguồn tái tạo và hoạt động diễn ra tại một khu khai thác đã được thành lập với khả năng tiếp cận các kỹ năng kỹ thuật cũng như cơ sở hạ tầng đường bộ và cảng phát triển.
Các khu vực khai thác công nghiệp truyền thống, lực lượng lao động có tay nghề và chi phí thấp hơn, cùng khả năng tiếp cận thủy điện để vận hành khiến Brazil trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các công ty khai thác của REE.
Ông trùm khai thác mỏ đồng thời là nữ tỷ phú giàu nhất nước Australia, Gina Rinehart, là cổ đông của công ty đất hiếm Brazil, công ty vừa hoàn thành khoản đầu tư trị giá 53 triệu USD (80 triệu đô la Úc) để đẩy nhanh hoạt động thăm dò và phát triển tại các dự án đất hiếm Monte Alto, Sulista và Pelé.
Cơ quan Tài nguyên Khí tượng Australia đang lên kế hoạch cho dự án Caldeira REE ở Brazil với mục tiêu bắt đầu sản xuất đất hiếm vào năm 2027. Công ty đang thảo luận về khoản tài trợ 250 triệu USD từ Ngân hàng Xuất nhập khẩu Mỹ cho dự án.
Con đường dài để đa dạng hóa từ Trung Quốc
Bất chấp sự gia tăng đột ngột về kế hoạch dự án, nguồn tài chính cho đầu tư không dễ dàng có được.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết trong Báo cáo Triển vọng Khoáng sản Quan trọng Toàn cầu 2024 vào tháng trước rằng sự sụt giảm gần đây của giá các khoáng sản quan trọng và các nguyên tố đất hiếm đã ảnh hưởng đến hoạt động đầu tư vào nguồn cung mới.
Mỏ Bayan Obo, nơi chứa 70% trữ lượng đất hiếm đã được phát hiện trên toàn cầu, ở khu tự trị Nội Mông Cổ, Trung Quốc - Ảnh: REUTERS
IEA lưu ý rằng mặc dù giá khoáng sản quan trọng giảm trong năm qua là tin tốt cho người tiêu dùng và khả năng chi trả, nhưng chúng cũng tạo ra lực cản cho đầu tư mới, vốn có tốc độ tăng trưởng chậm lại vào năm 2023 so với năm 2022.
Cơ quan ủng hộ quá trình chuyển đổi năng lượng nhanh chóng thừa nhận: “Giá giảm cũng khiến việc chi tiêu để đảm bảo nguồn cung đa dạng và đáng tin cậy kém hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư”.
IEA cũng cho biết tiến trình đa dạng hóa nguồn cung còn hạn chế, trong đó Trung Quốc thống trị sản xuất và chế biến đất hiếm cũng như nhiều khoáng sản quan trọng khác.
Tổ chức năng lượng cũng nhấn mạnh: “Mức độ tập trung nguồn cung cao này gây ra rủi ro cho tốc độ chuyển đổi năng lượng, vì nó khiến chuỗi cung ứng và tuyến đường dễ bị gián đoạn hơn, cho dù do thời tiết khắc nghiệt, tranh chấp thương mại hay địa chính trị”.
Brazil có đủ điều kiện để trở thành nhà cung cấp đất hiếm lớn, nhưng các công ty lên kế hoạch cho các dự án ở đó vẫn cần đảm bảo tài chính cho hoạt động kinh doanh của họ.
Lê Na (Theo Oilprice)
