Đánh giá của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và nhiều tổ chức tài chính cho thấy, bức tranh tăng trưởng của khu vực đang phân hóa rõ nét. Trung Quốc vẫn đối mặt với nhu cầu nội địa yếu và thị trường bất động sản trì trệ, trong khi Ấn Độ tiếp tục nổi lên là đầu tàu tăng trưởng.
Ở Đông Nam Á và Đông Bắc Á, chu kỳ đầu tư vào AI và chất bán dẫn đang thúc đẩy xuất khẩu, nhưng chưa đủ để bù đắp những rủi ro từ giá năng lượng và môi trường thương mại toàn cầu.
Giá dầu duy trì ở mức cao do căng thẳng tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz đang tạo thêm áp lực đối với các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng. UOB dự báo dầu Brent có thể duy trì quanh 100 USD/thùng nếu bất ổn kéo dài, đồng nghĩa với việc chi phí sản xuất, vận tải và lạm phát sẽ tiếp tục gia tăng.
IMF và Ngân hàng Thế giới đều cho rằng, giá năng lượng cao sẽ làm chậm đà phục hồi của kinh tế toàn cầu, đồng thời tạo thêm sức ép đối với các nền kinh tế châu Á vốn phụ thuộc lớn vào nhiên liệu nhập khẩu.
Trung Quốc được dự báo tăng trưởng khoảng 4,6% trong năm 2026 nhờ đầu tư công và xuất khẩu công nghệ, song tiêu dùng trong nước và thị trường bất động sản vẫn là những điểm nghẽn. Theo ING, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới ngày càng phụ thuộc vào xuất khẩu khi nhu cầu nội địa chưa phục hồi đủ mạnh.
Trong khi đó, Ấn Độ tiếp tục duy trì vị thế là nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất châu Á với tốc độ trên 6%, nhờ tiêu dùng nội địa và đầu tư công. Tuy nhiên, việc phụ thuộc lớn vào dầu nhập khẩu khiến nước này vẫn dễ chịu tác động khi giá năng lượng tăng và áp lực lạm phát quay trở lại.
Đông Nam Á và Đông Bắc Á tiếp tục hưởng lợi từ nhu cầu đối với AI, chất bán dẫn và trung tâm dữ liệu. Việt Nam, Malaysia, Singapore, Hàn Quốc và Đài Loan đều ghi nhận xuất khẩu công nghệ tăng tích cực, góp phần hỗ trợ tăng trưởng trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động.
Tuy nhiên, động lực này chưa đủ để xóa nhòa các rủi ro bên ngoài. ASEAN vẫn phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu, trong khi các nền kinh tế Đông Bắc Á sẽ chịu áp lực nếu chu kỳ đầu tư AI chững lại hoặc nhu cầu chất bán dẫn suy yếu.
Bên cạnh rủi ro năng lượng, chính sách thuế quan mới của Mỹ đang tạo thêm bất định đối với triển vọng kinh tế khu vực. Việc Washington áp thuế đối với hàng hóa từ nhiều nền kinh tế châu Á và mở rộng điều tra thương mại có thể làm giảm sức cạnh tranh của hàng xuất khẩu, đồng thời khiến doanh nghiệp thận trọng hơn với các quyết định đầu tư.
Giới phân tích cho hay, triển vọng của châu Á trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào diễn biến địa chính trị tại Trung Đông, sức bền của chu kỳ đầu tư AI và định hướng chính sách thương mại của Mỹ. Dù vẫn được kỳ vọng là động lực tăng trưởng của kinh tế toàn cầu, khu vực sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức hơn trong việc duy trì tăng trưởng và kiểm soát lạm phát.
