Tại họp báo thường kỳ quý II/2026 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch diễn ra ngày 15/7, ông Đinh Tiến Dũng - Phó Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành- đã thông tin về quy trình kiểm soát nội dung xuất bản phẩm sau một số vụ việc gây tranh cãi liên quan đến sách thời gian qua.
Theo ông Đinh Tiến Dũng, việc quản lý nội dung xuất bản phẩm hiện được thực hiện theo đúng quy định của Luật Xuất bản. Trong đó, Giám đốc Nhà xuất bản là người chịu trách nhiệm cao nhất đối với nội dung các xuất bản phẩm do đơn vị mình phát hành.
Ông Dũng cho biết mỗi năm, Việt Nam xuất bản khoảng 50.000 đầu sách với khoảng 350 triệu bản in, trong khi lực lượng làm công tác quản lý tại Cục Xuất bản, In và Phát hành còn hạn chế. Vì vậy, sau khi các xuất bản phẩm được nộp lưu chiểu, Cục không thể đọc toàn bộ số đầu sách mà chỉ lựa chọn kiểm tra trên cơ sở đăng ký xuất bản từ đầu năm.
Việc đọc lưu chiểu được ưu tiên đối với các xuất bản phẩm liên quan đến chính trị, lịch sử, an ninh, quốc phòng, tôn giáo và chủ quyền lãnh thổ. "Việc kiểm tra này mang tính xác suất", ông Dũng cho biết.
Lãnh đạo Cục Xuất bản, In và Phát hành cũng nhấn mạnh lưu chiểu không phải là thủ tục cấp phép trước khi sách phát hành. Đây là hoạt động quản lý nhà nước nhằm phát hiện sai phạm để phục vụ công tác xử lý nếu có, chứ không phải khâu thẩm định hay chấp thuận nội dung trước khi sách đến tay bạn đọc.
Theo ông Đinh Tiến Dũng, trách nhiệm kiểm soát nội dung trước khi phát hành hoàn toàn thuộc về Nhà xuất bản. Ngay từ khâu tiếp nhận bản thảo, đơn vị xuất bản phải rà soát nội dung, và khi ký quyết định xuất bản, Giám đốc Nhà xuất bản phải chịu trách nhiệm đối với quyết định đưa cuốn sách ra thị trường.
Ảnh: Đình Trung
Đề cập đến các xuất bản phẩm gây tranh cãi thời gian qua, ông Dũng cho biết Cục đã phối hợp với các cơ quan chức năng xử lý theo quy định, tổ chức thu hồi và giám sát việc tiêu hủy toàn bộ số sách vi phạm, bao gồm sách thu từ các đơn vị phát hành cũng như từ bạn đọc.
Ông cũng đánh giá cao việc nhiều độc giả, đặc biệt là các bạn trẻ, chủ động mang những cuốn sách có sai sót đến Cục Xuất bản, In và Phát hành để nộp lại. Theo ông Dũng, đây là hành động thể hiện ý thức, trách nhiệm của người đọc trong việc phối hợp với cơ quan quản lý.
Liên quan đến thông tin về "hội đồng thẩm định sách" lan truyền trên mạng xã hội, ông Đinh Tiến Dũng khẳng định hiện không có khái niệm này. Thay vào đó, Cục sử dụng mô hình "tổ đọc" gồm các chuyên gia và cán bộ có kinh nghiệm để tư vấn cho cơ quan quản lý trong quá trình xem xét, đề xuất hướng xử lý đối với các xuất bản phẩm được lựa chọn kiểm tra.
