Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa hoàn tất kết luận điều tra bổ sung, đề nghị truy tố bị can Bùi Thanh Bình, cựu Tổng Giám đốc Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung và 30 bị can trong vụ án sai phạm gây thất thoát lãng phí tài sản Nhà nước và nhận hối lộ.
Chủ trương không để sai sót
Bị can Bùi Thanh Bình bị đề nghị truy tố về các tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát lãng phí, nhận hối lộ, thiếu trách nhiệm gây thiệt hại tài sản nhà nước, cơ quan, tổ chức.
Liên quan hành vi thiếu trách nhiệm, CQĐT xác định từ năm 2014-2019, Công ty Việt Trung sở hữu Nhà máy Gang thép Lào Cai, thực hiện công tác kiểm kê định kỳ 6 tháng/lần và đã thực hiện 12 đợt kiểm kê, xác định tổng giá trị hàng hóa bị thiếu là 225 tỷ đồng.
Tuy nhiên, bị can Bùi Thanh Bình chủ trương không để xảy ra sai sót gì trong công tác quản lý, điều hành Công ty Việt Trung.
Do đó, Kế toán trưởng Công ty Việt Trung là Đỗ Văn Cường (giai đoạn 2015-2018), Nguyễn Duy Dũng (giai đoạn 2018-2021) đề xuất xử lý giá trị hàng hóa thiếu hụt, thất thoát bằng cách hạch toán vào tài khoản giá vốn hoặc tài khoản chi phí khác. Trong khi khoản thiếu hụt này cần phải hạch toán vào tài khoản các khoản phải thu.
Tháng 2/2020, Công ty Việt Trung thực hiện kiểm kê tài sản để bàn giao giữa hai nhiệm kỳ Tổng Giám đốc. Quá trình kiểm kê, rà soát tài sản, khoản thiếu hụt này bị phát hiện.
Ngày 22/1/2021, Công ty Việt Trung ký hợp đồng thuê Công ty TNHH Kiểm toán và Thẩm định giá Việt Nam (AVA) tư vấn và soát, xác định nguyên nhân chênh lệch về tài sản.
Sau khi thực hiện rà soát, kiểm tra, đánh giá, Công ty AVA phát hành Báo cáo tư vấn nội dung thể hiện tổng giá trị tài sản (hàng tồn kho) kiểm kê chênh lệch thiếu so với sổ sách kế toán tại thời điểm ngày 31/12/2019 là 203 tỷ đồng.
Trong đó, tài sản thiếu do hao hụt tự nhiên, hao hụt trong định mức tiêu hao, sai số cân công nghệ, thống kê là 98 tỷ đồng; tài sản thiếu do mất mát, thất thoát là 105 tỷ đồng.
Hạch toán số liệu có sai sót
Nguyên nhân chủ quan dẫn đến việc mất mát, thất thoát nêu trên do hạch toán số liệu từ Báo cáo sản xuất có sai sót, theo dõi nhầm tiêu hao nguyên vật liệu, dẫn đến vật liệu hạch toán xuất không đúng với thực tế.
Công tác theo dõi kế toán đối với phụ tùng, vật tư thiếu sót, Sổ cấp phát của thủ kho phản ánh xuất dùng thực tế, nhưng trên sổ kế toán chưa hạch toán xuất; hạch toán xuất nguyên liệu ít hơn so với Bảng ghi điều độ.
Công tác quản lý chưa minh bạch, chưa kiểm soát chặt chẽ, lẫn lộn giữa các mặt hàng; sổ sách theo dõi số liệu nhập, xuất, tồn kho hàng hóa còn sơ sài, số liệu chồng chéo; chưa kịp thời xây dựng định mức tiêu hao cho nguyên liệu, máy móc thiết bị.
CQĐT xác định bị can Bùi Thanh Bình là Tổng Giám đốc chịu trách nhiệm trước HĐQT và trước pháp luật về quản lý, điều hành hoạt động Công ty trong đó có việc xử lý kịp thời tổn thất tài sản bị mất mát, thiếu trong kiểm kê định kỳ.
Kết quả điều tra đến nay không xác định được chính xác giá trị hàng hóa thất thoát ở từng thời điểm. Tuy nhiên, khi nhận chuyển giao chức vụ, Nguyễn Duy Dũng và Bùi Sỹ Ngọc đã nhận bàn giao hồ sơ, sổ sách, hiện trạng trên thực tế. Vì vậy, CQĐT xác định Bùi Thanh Bình, Bùi Sỹ Ngọc và Bùi Duy Dũng phải chịu trách nhiệm đối với việc mất mát, thất thoát tài sản nói trên.
Khi điều tra bổ sung, CQĐT làm rõ đối với phần vốn nhà nước (2%) đầu tư tại Công ty Lamico - thành viên góp vốn Công ty Việt Trung. Cụ thể, năm 2016, Lamico thoái vốn nhà nước nên không có cơ sở xác định hậu quả thiệt hại. Do vậy, CQĐT không tính hậu quả, thiệt hại phần vốn nhà nước này.
Các bị can không thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ được giao, gây thiệt hại tài sản Nhà nước tổng số tiền hơn 46 tỷ đồng, tương ứng với phần vốn góp của Nhà nước tại Công ty Việt Trung.
Ngoài hành vi thiếu trách nhiệm, bị can Bùi Thanh Bình còn bị đề nghị truy tố tội nhận hối lộ với số tiền hơn 60 tỷ đồng.
