Hệ sinh thái tài sản số cần thể chế linh hoạt, không phải rào cản
Ngày 7/6/2025, Hội nghị "Danang Fintech: Unlocking the Future of Digital Assets" được tổ chức tại TP. Đà Nẵng dưới sự đồng hành của Binance và Hiệp hội Doanh nghiệp phần mềm Đà Nẵng (DSA). Sự kiện quy tụ đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia quốc tế và các nhà nghiên cứu nhằm thảo luận những xu hướng quan trọng như token hóa, blockchain, khung pháp lý và an ninh mạng, từ đó hướng tới xây dựng một hệ sinh thái tài sản số minh bạch, an toàn và phát triển bền vững.
Phát biểu khai mạc, ông Lê Hoàng Phúc – Giám đốc Trung tâm Vi mạch, Bán dẫn và Trí tuệ nhân tạo Đà Nẵng (DSAC) nhận định: “Kỳ tích sông Hàn Đà Nẵng sẽ khởi nguồn cảm hứng cho sự hình thành Trung tâm tài chính quốc tế và các Sandbox phù hợp chuẩn mực quốc tế để tài sản số phát triển bền vững.”
Ông Lê Sơn Phong – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Đà Nẵng – cho biết, thành phố đang định hình vai trò kiến tạo để hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phát triển bền vững, trong đó có cả lĩnh vực blockchain và tài sản số. “Với lợi thế về cơ chế, nguồn lực và hệ sinh thái rộng mở, Đà Nẵng sẽ triển khai cơ chế Sandbox (thử nghiệm có kiểm soát) cho các sáng kiến công nghệ đột phá, song hành với việc thí điểm các mô hình chính sách linh hoạt, phù hợp với thực tiễn,” ông Phong nói.
Ông cũng nhấn mạnh: “Công nghệ không thể phát triển trong môi trường thiếu niềm tin, thiếu thể chế phù hợp và thiếu động lực đổi mới. Thành phố cam kết đồng hành với cộng đồng, doanh nghiệp, nhà đầu tư để thiết kế một không gian chính sách cởi mở, thuận lợi cho phát triển.”
Cơ hội từ chủ trương thí điểm và hành lang pháp lý đang hình thành
Ông Võ Đức Anh – Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo Đà Nẵng cho biết: “Một trong những văn bản nền móng cho cơ hội phát triển tài sản số tại Việt Nam là ‘Chiến lược quốc gia về ứng dụng và phát triển công nghệ chuỗi khối (blockchain) đến 2025, định hướng đến 2030’, được Chính phủ ban hành vào tháng 10/2024. Cùng với đó, dự thảo luật về công nghệ số và tài sản số hiện đang được thảo luận sẽ mở ra hành lang pháp lý cần thiết.”
Ông Đức Anh cũng nhắc đến Nghị quyết 136 của Quốc hội về tổ chức chính quyền đô thị và thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP. Đà Nẵng. Nghị quyết này cho phép thành phố vận hành Sandbox cho các lĩnh vực công nghệ mới, bao gồm cả blockchain và tài sản số. “Đây là những tiền đề quan trọng để Đà Nẵng có thể trở thành trung tâm tài sản số không chỉ của Việt Nam mà còn mang quy mô quốc tế,” ông nhấn mạnh.
Hai mặt của chính sách: Kiến tạo hay kìm hãm?
Từ góc nhìn doanh nghiệp quốc tế, bà Lynn Hoàng – Giám đốc Quốc gia Binance đánh giá: “Điểm cộng đầu tiên là Việt Nam đã quyết định sẽ thí điểm tài sản số. Đây là tiền đề quan trọng cho thấy Việt Nam đã sẵn sàng song hành cùng thế giới trong lĩnh vực mới mẻ và giàu tiềm năng này.”
Tuy nhiên, bà cũng cảnh báo: “Từ dự thảo đến khi ra được những văn bản pháp lý cụ thể vẫn còn một quãng đường dài. Nếu khung pháp lý có tính kiến tạo, Việt Nam sẽ giành được nhiều lợi thế. Ngược lại, chúng ta có thể đánh mất cơ hội. Hy vọng chính sách của chúng ta sẽ không khác biệt quá nhiều với thế giới và sẽ kiến tạo sự phát triển cho toàn ngành trong khi vẫn đảm bảo an toàn quản lý.”
Bà Lynn Hoàng cũng cho rằng blockchain không chỉ là công cụ dành riêng cho tài sản số mà có thể áp dụng linh hoạt trong nhiều lĩnh vực khác nhau. “Nếu luật quá khắt khe, khả năng đổi mới sáng tạo của Việt Nam có thể bị kìm hãm, khiến chúng ta chậm chân,” bà lưu ý.
Cần thiết lập ưu tiên và thử nghiệm từng bước
Ông Giang Nguyễn – Giám đốc Vườn ươm FPT chia sẻ: “Dù chưa có khung pháp lý rõ ràng, Việt Nam vẫn nằm trong top đầu thế giới về blockchain. Với tài sản số, chúng ta có thể đi chậm một chút để nghiên cứu, nhưng cần kiến tạo khung pháp lý phù hợp, dựa vào công nghệ để quản lý, đảm bảo cân bằng lợi ích các bên.”
PGS.TS Bình Nguyễn – Đại học RMIT Việt Nam nhận định: “Việc ban hành khung pháp lý rõ ràng cho tài sản số là thách thức rất lớn, không chỉ với Việt Nam mà cả các nước phát triển như Mỹ, Singapore, Thụy Điển vẫn đang loay hoay cân bằng giữa phát triển và rủi ro.”
Theo ông, Việt Nam nên chọn lọc lĩnh vực ưu tiên để ban hành luật trước, chẳng hạn như giao dịch mua – bán tài sản số, phân biệt rõ các loại tài sản, và đặc biệt là vấn đề stablecoin. “Hiện nay, nhiều người Việt đã dùng stablecoin không chỉ để thanh toán mà còn cho nhiều mục đích khác. Đây là xu hướng chung khi khối lượng giao dịch toàn cầu của stablecoin đã ngang ngửa với hệ thống thanh toán Visa,” ông Bình dẫn chứng.
Đà Nẵng thử nghiệm trao đổi stablecoin và kỳ vọng quốc tế hóa
Đồng quan điểm, đại diện Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo Đà Nẵng cũng xác nhận thành phố đang xây dựng cơ chế Sandbox để thử nghiệm ở quy mô nhỏ trước khi ứng dụng rộng rãi. Ông Võ Đức Anh tiết lộ, Đà Nẵng đã phê duyệt cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cho một dự án trao đổi bằng stablecoin. Mô hình cho phép khách du lịch quốc tế thanh toán bằng USDT tại thành phố.
“Dự án đã qua được vòng thẩm định đầu tiên, được trình qua nhiều cơ quan quản lý và sẽ tiếp tục thử nghiệm trước khi triển khai rộng rãi,” ông Đức Anh cho biết.
Theo các chuyên gia, thách thức lớn nhất trong việc ban hành khung pháp lý tài sản số là làm sao để cân bằng giữa thu hút vốn đầu tư nước ngoài, hài hòa luật hóa với thông lệ quốc tế, tạo động lực cho người dùng trong nước, và đặc biệt không để các doanh nghiệp nội địa bị bỏ lại phía sau. Đồng thời, yếu tố an toàn vẫn phải được đặt lên hàng đầu, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc tế về xác minh danh tính (KYC) và chống rửa tiền (AML).
Bà Lynn Hoàng từ Binance cho rằng để Đà Nẵng thu hút được nguồn vốn quốc tế, các cơ quan chức năng nên đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc thiết kế hành lang pháp lý. Bà đề xuất học hỏi mô hình của UAE – quốc gia chỉ trong vòng 1 năm (2022–2023) đã thu hút hàng tỷ USD đầu tư và số lượng doanh nghiệp tài sản số đổ về Dubai ngày càng tăng.
“So với Dubai, thành phố Đà Nẵng đáng sống hơn rất nhiều với thiên nhiên ưu đãi. Nếu có những chính sách kiến tạo, trái tim miền Trung hoàn toàn có thể trở thành thủ phủ mới của tài sản số trong khu vực, không chỉ riêng Việt Nam,” bà Lynn Hoàng nhận định.
