Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định Luật Định danh và xác thực điện tử. Cơ quan chủ trì soạn thảo là Bộ Công an.
Dự thảo Luật gồm 8 chương, 47 điều nhằm xác lập khuôn khổ pháp lý chung cho hoạt động định danh, xác thực điện tử. Đồng thời bảo đảm chủ quyền quốc gia, chủ quyền công nghệ, chủ quyền dữ liệu; bảo vệ dữ liệu cá nhân; phòng, chống giả mạo, gian lận danh tính.
Theo dự thảo, Bộ Công an là đầu mối giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về định danh và xác thực điện tử. Nguyên tắc đặt ra là mỗi đối tượng có một danh tính điện tử duy nhất, chính xác, đầy đủ, được cập nhật kịp thời; không thu thập lại dữ liệu đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Dự thảo cũng quy định các hành vi bị nghiêm cấm như giả mạo, chiếm đoạt, mua bán, cho thuê, cho mượn danh tính điện tử; thu thập, sử dụng, chia sẻ trái phép dữ liệu định danh điện tử; can thiệp, phá hoại Hệ thống định danh và xác thực điện tử quốc gia; sử dụng sinh trắc giả, hình ảnh giả tạo bằng công nghệ để giả mạo danh tính.
Đáng chú ý, Bộ Công An đề xuất sửa đổi, bổ sung hàng loạt quy định của Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 nhằm ngăn chặn, hạn chế tình trạng lừa đảo trực tuyến, gian lận thương mại trên không gian số.
Điều 45 của dự thảo Luật quy định chủ nền tảng thương mại điện tử trung gian phải thực hiện việc xác thực điện tử đối với danh tính điện tử của người bán theo quy định pháp luật về định danh và xác thực điện tử.
Người bán trên nền tảng thương mại điện tử phải cung cấp thông tin cho chủ quản nền tảng thương mại điện tử để phục vụ xác thực điện tử đối với danh tính điện tử.
Đối với hoạt động livestream bán hàng, chủ quản nền tảng thương mại điện tử phải thực hiện việc xác thực điện tử đối với danh tính điện tử của người livestream bán hàng theo quy định pháp luật về định danh và xác thực điện tử.
Người livestream bán hàng phải cung cấp thông tin cho chủ quản nền tảng thương mại điện tử để phục vụ việc xác thực điện tử đối với danh tính điện tử của người livestream bán hàng.
Tương tự, đối với dịch vụ tiếp thị liên kết, tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ tiếp thị liên kết phải thực hiện xác thực điện tử đối với danh tính điện tử của người tiếp thị liên kết.
Người thực hiện tiếp thị liên kết có nghĩa vụ cung cấp thông tin cho tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ tiếp thị liên kết phục vụ việc xác thực điện tử đối với danh tính điện tử của người tiếp thị liên kết trong thương mại điện tử.
Quy định này buộc các nền tảng thương mại điện tử, chủ thể cung cấp dịch vụ tiếp thị liên kết và người kinh doanh phải chuẩn hóa, xác minh danh tính chuẩn trước khi thực hiện các hoạt động bán hàng hoặc quảng bá dịch vụ trên mạng.
Theo thống kê của Bộ Công Thương, trong 8 tháng năm 2025, Việt Nam ghi nhận hơn 1.500 vụ lừa đảo trực tuyến, với thiệt hại ước tính 1.660 tỷ đồng. Trong khi đó, nhiều ngân hàng, tổ chức tài chính, nhà cung cấp dịch vụ trực tuyến và hàng sản phẩm chưa phối hợp với Bộ Công Thương để triển khai các dịch vụ định danh và xác thực điện tử.
Về định danh hàng hóa, trên thị trường xuất hiện ngày càng nhiều sản phẩm giả mạo xuất xứ, tem truy xuất giả, mã QR trùng lặp hoặc không liên kết dữ liệu thực và thiếu cơ chế xác thực định danh hàng hóa trong các chuỗi cung ứng.
Trong báo cáo 5 tháng đầu năm 2025 được Ban Chỉ đạo 389 quốc gia công bố, cả nước có hơn 34.000 vụ vi phạm liên quan đến buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả bị lực lượng chức năng phát hiện, xử lý.
