Ngày 7/5, thông tin từ Cục Thuế cho biết, dư luận xã hội gần đây dành sự quan tâm đặc biệt trước đề xuất tại dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.
Trong đó, cơ quan quản lý đề xuất bổ sung ngưỡng nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với các cá nhân, chủ hộ kinh doanh và người đại diện pháp luật của các doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
Một số ý kiến cho rằng, con số 1 triệu đồng là quá thấp, song dưới góc nhìn của các chuyên gia và cơ quan quản lý, đây thực chất là một bước tiến mang tính nhân văn, nới lỏng quy định nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân so với các quy định hiện hành.
Theo phân tích từ Cục Thuế, để hiểu đúng bản chất của quy định này, cần đặt trong sự so sánh với Nghị định 49/2025/NĐ-CP đang có hiệu lực. Hiện nay, pháp luật không quy định ngưỡng nợ tối thiểu đối với trường hợp người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ cần phát sinh một khoản nợ quá hạn dù chỉ vài chục nghìn đồng do sai sót kỹ thuật, người nộp thuế vẫn có thể đối mặt với nguy cơ bị tạm hoãn xuất cảnh.
Do đó, việc đưa ra ngưỡng 1 triệu đồng tại dự thảo mới không phải là siết chặt, mà chính là sự thu hẹp phạm vi áp dụng. Số liệu thống kê từ Cục Thuế cho thấy hơn 50% người nộp thuế ở trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký có số tiền nợ dưới 1 triệu đồng, nhưng tổng số tiền này chỉ chiếm khoảng 0,2% tổng nợ thuế.
Theo đó, việc bổ sung ngưỡng 1 triệu đồng là giải pháp nhằm bảo đảm nguyên tắc tương xứng giữa tính chất vi phạm và biện pháp quản lý Nhà nước. Điều này loại bỏ được những tác động không cần thiết đối với một lượng lớn người nộp thuế có khoản nợ rất nhỏ, mang tính kỹ thuật.
Bên cạnh đó, dự thảo Nghị định 108/2025/QH15 đã kế thừa và cụ thể hóa các ngưỡng nợ đối với các nhóm đối tượng khác để đảm bảo tính minh bạch.
Cụ thể, đối với cá nhân và chủ hộ kinh doanh đang hoạt động, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh chỉ áp dụng khi có số nợ từ 50 triệu đồng trở lên và quá hạn trên 120 ngày. Với người đại diện pháp luật hoặc chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, ngưỡng này là từ 500 triệu đồng trở lên. Sự phân loại chi tiết này giúp Cơ quan Thuế tập trung nguồn lực vào những đối tượng có rủi ro cao, đồng thời tránh gây xáo trộn đời sống của đại đa số người nộp thuế tuân thủ tốt.
Tuy nhiên, đối với nhóm "không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký" thì ngưỡng 1 triệu đồng được duy trì như một thông điệp về tính thượng tôn pháp luật. Bởi lẽ, việc bỏ địa chỉ kinh doanh mà chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính là hành vi gây khó khăn nghiêm trọng cho công tác quản lý. Đây không đơn thuần là câu chuyện nợ ít hay nợ nhiều, mà là vấn đề ý thức tuân thủ và trách nhiệm của người nộp thuế đối với ngân sách quốc gia.
Bên cạnh đó, Cục Thuế cho biết điểm nhấn trong dự thảo lần này còn ở quy trình thực thi được cải tiến theo hướng công khai và minh bạch hóa. Cơ quan Thuế chia sẻ một quy trình ba bước chặt chẽ đã được thiết lập để bảo vệ quyền lợi tối đa cho người nộp thuế.
Đầu tiên là bước xác định đối tượng, sau đó là thông báo trước 30 ngày và cuối cùng mới là ban hành quyết định tạm hoãn nếu nợ vẫn không được khắc phục. Theo đó, khoảng thời gian 30 ngày được xem là "vùng đệm" hợp lý để người nộp thuế có thể chủ động kiểm tra, đối chiếu dữ liệu, nộp tiền hoặc liên hệ Cơ quan Thuế để xử lý các vướng mắc nếu có. Như vậy, quy định này giúp người dân không rơi vào tình trạng bị động hay bất ngờ bị chặn lại tại cửa khẩu, sân bay khi đang thực hiện các kế hoạch quan trọng.
Để tăng cường hiệu quả tiếp cận thông tin, Cục Thuế cho biết hình thức thông báo cũng được đa dạng hóa thông qua tài khoản giao dịch điện tử và công khai trên trang thông tin điện tử của ngành Thuế. Thực tế cũng cho thấy cơ chế "cảnh báo trước" đã phát huy hiệu quả rất lớn khi có khoảng 7.100 người nộp thuế đã chủ động hoàn thành nghĩa vụ ngay sau khi nhận được thông báo, từ đó được hủy bỏ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh một cách nhanh chóng.
Trước những thay đổi này, Cơ quan Thuế kiến nghị người nộp thuế (đặc biệt là các cá nhân kinh doanh và người đại diện doanh nghiệp) cần xây dựng thói quen quản lý nghĩa vụ tài chính. Việc thường xuyên rà soát tình trạng nợ thuế trên ứng dụng eTax Mobile hay Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính là điều cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Đồng thời, khi có sự thay đổi về địa chỉ kinh doanh hoặc thông tin liên lạc, người nộp thuế phải chủ động cập nhật với cơ quan quản lý để đảm bảo các thông báo pháp lý luôn được tiếp nhận kịp thời.
