Doanh nghiệp trốn đóng, nợ đọng BHXH, BHYT: Phát hiện nhiều “chiêu” đối phó

(CLO) Công tác thanh tra đối với những DN chây ỳ, trốn đóng BHXH luôn gặp khó khăn, phức tạp. Bởi lẽ, nhiều DN sử dụng mọi “chiêu” để né trách nhiệm như khai gian số liệu, giấu sổ sách, HĐLĐ, giấu NLĐ, cử người không đủ thẩm quyền làm việc, thậm chí khiếu nại, khởi kiện ngược… lại đoàn thanh tra.

Đủ kiểu “lách” luật

Trong năm 2018, lực lượng thanh tra chuyên ngành đóng của BHXH các địa phương phát hiện nhiều trường hợp NLĐ được chủ DN ký HĐLĐ mùa vụ 25 ngày nhiều lần liên tục trong 2 năm. Sau khi hết hạn hợp đồng 2- 5 ngày, họ lại được ký tiếp “HĐLĐ mùa vụ”. Hay như, thanh tra tại một DN khác, đoàn thanh tra phát hiện nhiều NLĐ được ký HĐLĐ một năm (từ 6/2017) nhưng chưa tham gia BHXH. Theo hồ sơ DN cung cấp, đến tháng 12/2017 NLĐ xin thôi việc nhưng đến tháng 4/2018 (3 tháng sau) lại được tiếp nhận vào làm việc với HĐLĐ mới và tham gia BHXH từ tháng 4/2018... Đây là những tình huống khá phổ biến mà nhiều đoàn thanh tra gặp phải. Tuy nhiên, cách ứng xử, giải thích của các chủ DN lại rất khác nhau nên các đoàn thanh tra cũng có những xử lý khác nhau.

Trao đổi nghiệp vụ về công tác thanh tra đối với những DN trốn đóng BHXH, BHYT

Trao đổi nghiệp vụ về công tác thanh tra đối với những DN trốn đóng BHXH, BHYT

Ông Dương Quang Hớn- Trưởng phòng Thanh tra- Kiểm tra (BHXH tỉnh Long An) cho biết, trong quá trình thanh tra, các đoàn còn phát hiện nhiều DN thỏa thuận với NLĐ trong HĐLĐ (ngoài lương) là khoản trợ cấp sáng kiến, thưởng hoàn thành nhiệm vụ với mức tiền cố định hàng tháng theo từng chức danh công việc. Từ đó, các DN không đưa các khoản này làm căn cứ để tính đóng BHXH, BHYT…

Tại nhiều DN, khi thanh tra mới phát hiện hàng chục NLĐ chưa được tham gia BHXH; thậm chí hàng ngàn NLĐ bị đóng thiếu thời gian, đóng thiếu mức tiền so với thực tế. Lúc này, trách nhiệm của đoàn thanh tra là phải thu thập bằng chứng, tài liệu, đối chiếu quy định pháp luật mới có thể buộc DN thực hiện đúng. Đơn cử như thời gian qua BHXH tỉnh Long An đã phát hiện 2.737 trường hợp NLĐ bị DN đóng thiếu so với quy định và trên 500 trường hợp không tham gia…

Theo ông Nguyễn Trọng Nam- Trưởng phòng Thanh tra- Kiểm tra (BHXH TP.HCM), trước đây, “chiêu” mà các DN thường áp dụng là ký HĐLĐ thời hạn dưới 3 tháng. Họ ký tối đa 2 hợp đồng rồi sau đó giấu đi, chỉ khi bất đắc dĩ mới phải cung cấp. Theo ông Nam, các DN thường có 3 loại hồ sơ (gồm HĐLĐ, bảng lương), trong đó một bộ để lưu hành trong nội bộ DN, giữa các cổ đông; một bộ để báo cáo cơ quan chức năng, ngân hàng và một bộ để dùng cho chính NLĐ. Tuy nhiên, từ 1/1/2018, “chiêu” ký 2 hợp đồng dưới 3 tháng sẽ không thể áp dụng, vì Luật BHXH quy định HĐLĐ từ 1 tháng trở lên phải đóng BHXH cho NLĐ nên khả năng phát hiện DN gian lận sẽ cao hơn.

Thời gian gần đây, việc liên thông dữ liệu thuế hỗ trợ rất lớn cho cơ quan BHXH trong việc đối chiếu, kiểm tra các hành vi gian lận. Trước đây, DN có thể báo cáo thuế thu nhập DN một đằng và đóng BHXH một nẻo. Nhiều DN khai báo thuế trả tiền lương, tiền công cho NLĐ với số tiền vài trăm triệu đến hàng tỉ đồng để làm chi phí khấu trừ thuế thu nhập DN nhưng không đóng BHXH cho ai. Nay, cơ quan BHXH đã có dữ liệu của ngành Thuế để đối chiếu nên DN khó “lách” được, thậm chí bị chế tài xử lý vi phạm rất nặng.

Theo đại diện BHXH một số tỉnh phía Nam, khi bị thanh tra, nhiều DN còn cố tình cung cấp hồ sơ không đúng thực tế (bảng lương, HĐLĐ, quy chế trả lương…) gây khó cho công tác thanh tra.

Kiên quyết trong xử lý

Theo ông Trần Đức Long- Vụ trưởng Vụ Thanh tra- Kiểm tra (BHXH Việt Nam), trong thực tế, công tác thanh tra của Ngành gặp rất nhiều tình huống khác nhau. Do đó, ngoài nắm vững nghiệp vụ, cán bộ thanh tra luôn phải lưu ý tiên liệu trước các tình huống có thể xảy ra để ứng xử phù hợp. Đơn cử: Sau khi kết thúc thanh tra, phía đơn vị SĐLĐ không ký vào biên bản làm việc thì cần phải làm gì tiếp theo? Hay khi làm việc, Phó Giám đốc Công ty A không ký vào biên bản làm việc và biên bản xử phạt với lý do không được Giám đốc ủy quyền việc ký thì xử lý thế nào cho hợp lý?…

Ông Long cũng cho rằng, ngoài nắm vững kiến thức pháp luật, các đoàn thanh tra cũng cần linh hoạt xử lý, tránh máy móc. Ví dụ, một đợt thanh tra 10 DN vi phạm, khi bắt tay vào nhiệm vụ, nếu phát hiện 1-2 DN vi phạm thì phải lập biên bản xử phạt ngay, chứ không phải “máy móc” đợi đến khi thanh tra đủ cả 10 DN mới xử lý. “Sau khi thanh tra xong, phải kiên quyết yêu cầu người đại diện pháp luật hoặc người được ủy quyền hợp pháp của DN ký biên bản làm việc, chứ không thể có chuyện bà kế toán, ông trưởng phòng nhân sự… đứng ra ký biên bản trong khi không có ủy quyền đúng pháp luật”- ông Long nhấn mạnh.

Thọ Xuân

Xem thêm

Bảo hiểm Bưu điện (PTI) chi bồi thường tăng mạnh, kéo lợi nhuận quý II giảm hơn 24%

Bảo hiểm Bưu điện (PTI) chi bồi thường tăng mạnh, kéo lợi nhuận quý II giảm hơn 24%

(CLO) Dù doanh thu thuần hoạt động kinh doanh bảo hiểm quý II/2026 tăng 11%, nhưng tổng chi bồi thường của PTI lại tăng mạnh, kéo lợi nhuận sau thuế giảm 24%, còn gần 66 tỷ đồng. Kết thúc nửa đầu năm, tiền và tương đương tiền của doanh nghiệp chỉ còn gần 188 tỷ đồng, giảm 74% so với đầu năm.

Giới siêu giàu quốc tế chọn Hồng Kông để nghỉ hưu

Giới siêu giàu quốc tế chọn Hồng Kông để nghỉ hưu

(CLO) Phần lớn người nước ngoài giàu có sinh sống tại Hồng Kông (Trung Quốc) dự định gắn bó lâu dài với thành phố này, trong đó gần 2/3 lựa chọn đây là nơi nghỉ hưu nhờ các lợi thế về thu nhập và tích lũy tài sản.

VN-Index được kỳ vọng hướng đến vùng kháng cự 1.770 điểm

VN-Index được kỳ vọng hướng đến vùng kháng cự 1.770 điểm

(CLO) Công ty chứng khoán kỳ vọng VN-Index sẽ hướng đến vùng kháng cự 1.770 điểm, tương ứng với đường trung bình động 200 ngày (MA200), qua đó quyết định liệu thị trường có đủ động lực để xác nhận sự chuyển dịch sang xu hướng tích cực hơn hay vẫn cần thêm thời gian tích lũy.

Vàng hạ nhiệt, các hãng khai thác vẫn bội thu

Vàng hạ nhiệt, các hãng khai thác vẫn bội thu

(CLO) Đà tăng của giá vàng chững lại dưới áp lực lãi suất cao, song kết quả kinh doanh quý II cho thấy các doanh nghiệp khai thác vẫn hưởng lợi lớn từ mặt bằng giá cao và nền tảng tài chính ngày càng vững chắc.

Xây dựng Hòa Bình (HBC) tồn kho tăng 40%, nợ phải trả tiến sát 15.000 tỷ đồng

Xây dựng Hòa Bình (HBC) tồn kho tăng 40%, nợ phải trả tiến sát 15.000 tỷ đồng

(CLO) Đến cuối tháng 6/2026, hàng tồn kho của CTCP Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (mã chứng khoán: HBC) tăng 40% so với đầu năm, lên gần 3.200 tỷ đồng, trong khi nợ phải trả đang gần sát mốc 15.000 tỷ đồng. Dù doanh thu quý II/2026 của doanh nghiệp tăng hơn gấp đôi cùng kỳ, nhưng lợi nhuận sau thuế lại giảm 55%.

Fed giữ lập trường cứng rắn, giá vàng và bạc ổn định trước tháng 9

Fed giữ lập trường cứng rắn, giá vàng và bạc ổn định trước tháng 9

(CLO) Việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất được các chuyên gia đánh giá là yếu tố hỗ trợ giá vàng và bạc trong ngắn hạn. Tuy nhiên, động thái này cũng kéo dài sự bất định về triển vọng lạm phát, lãi suất và chính sách tiền tệ đến ít nhất cuộc họp tháng 9, khiến thị trường kim loại quý nhiều khả năng tiếp tục dao động trong biên độ hẹp.

Chủ tịch Haxaco (HAX) gom thêm 2 triệu cổ phiếu giữa lúc nợ vay và hàng tồn kho cùng tăng mạnh

Chủ tịch Haxaco (HAX) gom thêm 2 triệu cổ phiếu giữa lúc nợ vay và hàng tồn kho cùng tăng mạnh

(CLO) Ông Đỗ Tiến Dũng, Chủ tịch HĐQT CTCP Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh (Haxaco, mã chứng khoán: HAX) vừa đăng ký mua thêm 2 triệu cổ phiếu HAX, qua đó có thể nâng tỷ lệ sở hữu lên hơn 19%. Giao dịch được công bố khi lợi nhuận sau thuế quý II/2026 của doanh nghiệp tăng 113%, tuy nhiên dòng tiền kinh doanh nửa đầu năm vẫn âm hơn 246 tỷ đồng.

Vietcombank bùng nổ ưu đãi hè: Giảm giá từ nội địa đến quốc tế và tối ưu từ chi phí di chuyển đến thanh toán QR xuyên biên giới

Vietcombank bùng nổ ưu đãi hè: Giảm giá từ nội địa đến quốc tế và tối ưu từ chi phí di chuyển đến thanh toán QR xuyên biên giới

Mùa hè là thời điểm lý tưởng để hiện thực hóa những kế hoạch du lịch còn dang dở, khám phá những vùng đất mới và tận hưởng những trải nghiệm đáng nhớ bên gia đình, bạn bè. Đồng hành cùng khách hàng trong mùa du lịch cao điểm, Vietcombank triển khai chương trình khuyến mại “Có VCB Digibank – Dịp này mình đi thôi”, mang đến nhiều ưu đãi thiết thực khi đặt vé di chuyển và thanh toán QR xuyên biên giới trên ứng dụng VCB Digibank.

Bảo hiểm Bảo Long (BLI) lợi nhuận nửa đầu năm giảm gần 17%, khoản phải thu bảo hiểm tăng hơn 70 tỷ đồng

Bảo hiểm Bảo Long (BLI) lợi nhuận nửa đầu năm giảm gần 17%, khoản phải thu bảo hiểm tăng hơn 70 tỷ đồng

(CLO) Dù lợi nhuận quý II/2026 tăng mạnh nhờ biến động các khoản dự phòng, lãi sau thuế 6 tháng của Tổng CTCP Bảo hiểm Bảo Long (mã chứng khoán: BLI) vẫn giảm gần 17%, còn gần 28 tỷ đồng. Đến cuối tháng 6, khoản phải thu về hợp đồng bảo hiểm của doanh nghiệp tăng hơn 70 tỷ đồng, trong khi tiền và tương đương tiền giảm gần 20%, xuống còn gần 76 tỷ đồng.

OCB báo cáo lợi nhuận tăng hơn 30% trong 6 tháng đầu năm

OCB báo cáo lợi nhuận tăng hơn 30% trong 6 tháng đầu năm

Ngân hàng TMCP Phương Đông (HoSE: OCB) vừa công bố báo cáo tài chính quý 2/2026, ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 1.246 tỷ đồng, tăng gần 25% so với cùng kỳ; lũy kế 6 tháng đầu năm đạt 2.470 tỷ đồng, tăng 30,5%, qua đó cho thấy hoạt động kinh doanh cốt lõi và quy mô tiếp tục tăng trưởng trong bối cảnh ngành ngân hàng bước vào giai đoạn cạnh tranh mới, nơi năng lực công nghệ, hiệu quả vận hành và khả năng thấu hiểu khách hàng ngày càng trở thành yếu tố quyết định lợi thế cạnh tranh.

VNG (VNZ) báo lãi 467 tỷ đồng quý II, GreenNode hụt doanh thu dù AI Cloud tăng 271%

VNG (VNZ) báo lãi 467 tỷ đồng quý II, GreenNode hụt doanh thu dù AI Cloud tăng 271%

(CLO) Doanh thu thuần hợp nhất quý II/2026 của CTCP Tập đoàn VNG (mã chứng khoán: VNZ) đạt 3.087 tỷ đồng, tăng 26% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp tăng từ 15 tỷ đồng lên 467 tỷ đồng, tương đương gấp khoảng 32 lần, trong khi chỉ tiêu lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh sau điều chỉnh do doanh nghiệp công bố cũng tăng 86%.

Dược phẩm Bến Tre (DBT) cải tổ thượng tầng giữa lúc vay và nợ thuê tài chính vượt 540 tỷ đồng sau quý I

Dược phẩm Bến Tre (DBT) cải tổ thượng tầng giữa lúc vay và nợ thuê tài chính vượt 540 tỷ đồng sau quý I

(CLO) CTCP Dược phẩm Bến Tre (mã chứng khoán: DBT) dự kiến miễn nhiệm 5 thành viên HĐQT và bầu bổ sung số nhân sự tương ứng tại ĐHĐCĐ bất thường ngày 30/7. Cuộc thay đổi thượng tầng diễn ra sau khi doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận tăng hơn 7 lần sau quý I/2026, trong khi vay và nợ thuê tài chính vẫn ở mức hơn 540 tỷ đồng.

Doanh thu quý II đi lùi, lợi nhuận May Hưng Yên (HUG) được nâng đỡ nhờ hơn 20 tỷ đồng doanh thu tài chính

Doanh thu quý II đi lùi, lợi nhuận May Hưng Yên (HUG) được nâng đỡ nhờ hơn 20 tỷ đồng doanh thu tài chính

(CLO) Trong quý II/2026, doanh thu thuần của Tổng Công ty May Hưng Yên (mã chứng khoán: HUG) giảm nhẹ còn hơn 226 tỷ đồng, nhưng doanh thu tài chính tăng vọt giúp lợi nhuận gia tăng. Tuy nhiên sau 6 tháng, dòng tiền kinh doanh của doanh nghiệp vẫn âm 13 tỷ đồng, còn tiền và tương đương tiền giảm hơn 41% so với đầu năm.

Cỡ chữ bài viết: