Doanh nghiệp trốn đóng, nợ đọng BHXH, BHYT: Phát hiện nhiều “chiêu” đối phó

(CLO) Công tác thanh tra đối với những DN chây ỳ, trốn đóng BHXH luôn gặp khó khăn, phức tạp. Bởi lẽ, nhiều DN sử dụng mọi “chiêu” để né trách nhiệm như khai gian số liệu, giấu sổ sách, HĐLĐ, giấu NLĐ, cử người không đủ thẩm quyền làm việc, thậm chí khiếu nại, khởi kiện ngược… lại đoàn thanh tra.

Đủ kiểu “lách” luật

Trong năm 2018, lực lượng thanh tra chuyên ngành đóng của BHXH các địa phương phát hiện nhiều trường hợp NLĐ được chủ DN ký HĐLĐ mùa vụ 25 ngày nhiều lần liên tục trong 2 năm. Sau khi hết hạn hợp đồng 2- 5 ngày, họ lại được ký tiếp “HĐLĐ mùa vụ”. Hay như, thanh tra tại một DN khác, đoàn thanh tra phát hiện nhiều NLĐ được ký HĐLĐ một năm (từ 6/2017) nhưng chưa tham gia BHXH. Theo hồ sơ DN cung cấp, đến tháng 12/2017 NLĐ xin thôi việc nhưng đến tháng 4/2018 (3 tháng sau) lại được tiếp nhận vào làm việc với HĐLĐ mới và tham gia BHXH từ tháng 4/2018... Đây là những tình huống khá phổ biến mà nhiều đoàn thanh tra gặp phải. Tuy nhiên, cách ứng xử, giải thích của các chủ DN lại rất khác nhau nên các đoàn thanh tra cũng có những xử lý khác nhau.

Trao đổi nghiệp vụ về công tác thanh tra đối với những DN trốn đóng BHXH, BHYT

Trao đổi nghiệp vụ về công tác thanh tra đối với những DN trốn đóng BHXH, BHYT

Ông Dương Quang Hớn- Trưởng phòng Thanh tra- Kiểm tra (BHXH tỉnh Long An) cho biết, trong quá trình thanh tra, các đoàn còn phát hiện nhiều DN thỏa thuận với NLĐ trong HĐLĐ (ngoài lương) là khoản trợ cấp sáng kiến, thưởng hoàn thành nhiệm vụ với mức tiền cố định hàng tháng theo từng chức danh công việc. Từ đó, các DN không đưa các khoản này làm căn cứ để tính đóng BHXH, BHYT…

Tại nhiều DN, khi thanh tra mới phát hiện hàng chục NLĐ chưa được tham gia BHXH; thậm chí hàng ngàn NLĐ bị đóng thiếu thời gian, đóng thiếu mức tiền so với thực tế. Lúc này, trách nhiệm của đoàn thanh tra là phải thu thập bằng chứng, tài liệu, đối chiếu quy định pháp luật mới có thể buộc DN thực hiện đúng. Đơn cử như thời gian qua BHXH tỉnh Long An đã phát hiện 2.737 trường hợp NLĐ bị DN đóng thiếu so với quy định và trên 500 trường hợp không tham gia…

Theo ông Nguyễn Trọng Nam- Trưởng phòng Thanh tra- Kiểm tra (BHXH TP.HCM), trước đây, “chiêu” mà các DN thường áp dụng là ký HĐLĐ thời hạn dưới 3 tháng. Họ ký tối đa 2 hợp đồng rồi sau đó giấu đi, chỉ khi bất đắc dĩ mới phải cung cấp. Theo ông Nam, các DN thường có 3 loại hồ sơ (gồm HĐLĐ, bảng lương), trong đó một bộ để lưu hành trong nội bộ DN, giữa các cổ đông; một bộ để báo cáo cơ quan chức năng, ngân hàng và một bộ để dùng cho chính NLĐ. Tuy nhiên, từ 1/1/2018, “chiêu” ký 2 hợp đồng dưới 3 tháng sẽ không thể áp dụng, vì Luật BHXH quy định HĐLĐ từ 1 tháng trở lên phải đóng BHXH cho NLĐ nên khả năng phát hiện DN gian lận sẽ cao hơn.

Thời gian gần đây, việc liên thông dữ liệu thuế hỗ trợ rất lớn cho cơ quan BHXH trong việc đối chiếu, kiểm tra các hành vi gian lận. Trước đây, DN có thể báo cáo thuế thu nhập DN một đằng và đóng BHXH một nẻo. Nhiều DN khai báo thuế trả tiền lương, tiền công cho NLĐ với số tiền vài trăm triệu đến hàng tỉ đồng để làm chi phí khấu trừ thuế thu nhập DN nhưng không đóng BHXH cho ai. Nay, cơ quan BHXH đã có dữ liệu của ngành Thuế để đối chiếu nên DN khó “lách” được, thậm chí bị chế tài xử lý vi phạm rất nặng.

Theo đại diện BHXH một số tỉnh phía Nam, khi bị thanh tra, nhiều DN còn cố tình cung cấp hồ sơ không đúng thực tế (bảng lương, HĐLĐ, quy chế trả lương…) gây khó cho công tác thanh tra.

Kiên quyết trong xử lý

Theo ông Trần Đức Long- Vụ trưởng Vụ Thanh tra- Kiểm tra (BHXH Việt Nam), trong thực tế, công tác thanh tra của Ngành gặp rất nhiều tình huống khác nhau. Do đó, ngoài nắm vững nghiệp vụ, cán bộ thanh tra luôn phải lưu ý tiên liệu trước các tình huống có thể xảy ra để ứng xử phù hợp. Đơn cử: Sau khi kết thúc thanh tra, phía đơn vị SĐLĐ không ký vào biên bản làm việc thì cần phải làm gì tiếp theo? Hay khi làm việc, Phó Giám đốc Công ty A không ký vào biên bản làm việc và biên bản xử phạt với lý do không được Giám đốc ủy quyền việc ký thì xử lý thế nào cho hợp lý?…

Ông Long cũng cho rằng, ngoài nắm vững kiến thức pháp luật, các đoàn thanh tra cũng cần linh hoạt xử lý, tránh máy móc. Ví dụ, một đợt thanh tra 10 DN vi phạm, khi bắt tay vào nhiệm vụ, nếu phát hiện 1-2 DN vi phạm thì phải lập biên bản xử phạt ngay, chứ không phải “máy móc” đợi đến khi thanh tra đủ cả 10 DN mới xử lý. “Sau khi thanh tra xong, phải kiên quyết yêu cầu người đại diện pháp luật hoặc người được ủy quyền hợp pháp của DN ký biên bản làm việc, chứ không thể có chuyện bà kế toán, ông trưởng phòng nhân sự… đứng ra ký biên bản trong khi không có ủy quyền đúng pháp luật”- ông Long nhấn mạnh.

Thọ Xuân

Xem thêm

BIDV giảm lãi suất cho vay tới 2,0%/năm

BIDV giảm lãi suất cho vay tới 2,0%/năm

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) vừa triển khai chương trình tín dụng ưu đãi với lãi suất cho vay chỉ từ 6,0%/năm (giảm tới 2,0%/năm so với mức lãi suất thông thường) tùy theo kỳ hạn và lĩnh vực vay vốn.

BIDV khẳng định vị thế “Thương hiệu quốc gia”

BIDV khẳng định vị thế “Thương hiệu quốc gia”

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) vừa được Hội đồng thương hiệu quốc gia vinh danh tại Lễ công bố sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam năm 2026. Đây là lần thứ 9 BIDV được trao tặng danh hiệu uy tín này.

Liên tiếp được vinh danh Doanh nghiệp Chuyển đổi số xuất sắc: TPBank ghi dấu trên bản đồ ngân hàng số Việt Nam

Liên tiếp được vinh danh Doanh nghiệp Chuyển đổi số xuất sắc: TPBank ghi dấu trên bản đồ ngân hàng số Việt Nam

Với gần 99,5% giao dịch được thực hiện qua kênh số, AI ngày càng được ứng dụng sâu rộng và những kết quả rõ nét trong tối ưu vận hành, TPBank tiếp tục được vinh danh tại Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam 2026 (VDA 2026). Sự ghi nhận này cũng phản ánh hành trình chuyển đổi số không ngừng được nâng tầm của ngân hàng, với trải nghiệm khách hàng là trọng tâm và đổi mới sáng tạo là động lực phát triển.

Lợi suất Mỹ vượt 5%: Dòng vốn vào Việt Nam chịu sức ép?

Lợi suất Mỹ vượt 5%: Dòng vốn vào Việt Nam chịu sức ép?

(CLO) Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ tăng mạnh, vượt xa mức 4,45% của Việt Nam. Trong bối cảnh nền kinh tế cần lượng vốn lớn cho đầu tư và tăng trưởng, chênh lệch lợi suất có thể trở thành thách thức trong cuộc đua hút vốn ngoại.

VN-Index tiếp tục rung lắc: ‘Sau cơn mưa trời lại sáng’

VN-Index tiếp tục rung lắc: ‘Sau cơn mưa trời lại sáng’

(CLO) VN-Index vừa trải qua tuần giảm điểm thứ ba liên tiếp, mức độ giảm chậm lại và phân hóa với thanh khoản cải thiện. Trong tuần, VN-Index có 2 phiên đầu tuần phục hồi tốt ở vùng giá 1.730 điểm hướng đến vùng giá quanh 1.765 điểm và chịu áp lực điều chỉnh trong 3 phiên cuối tuần.

Gen Z giàu có trở thành nhóm chi mạnh tay nhất trên thị trường nghệ thuật

Gen Z giàu có trở thành nhóm chi mạnh tay nhất trên thị trường nghệ thuật

(CLO) Các nhà sưu tập Gen Z giàu có đang chi mạnh tay hơn những thế hệ lớn tuổi, góp phần thúc đẩy thị trường nghệ thuật toàn cầu phục hồi lên gần 60 tỷ USD trong năm 2025. Tuy nhiên, tại châu Á, giới sưu tập trẻ vẫn có xu hướng ưu tiên hàng xa xỉ hơn các tác phẩm nghệ thuật giá trị cao.

Rào cản lớn nhất với giá vàng có thể đã chạm đỉnh

Vàng, bạc được dự báo tăng mạnh trong thời gian tới

(CLO) Bất chấp lạm phát kéo dài, lợi suất trái phiếu tăng cao và những biến động trên thị trường năng lượng, giới chuyên gia tại Hội nghị Kim loại Quý Toàn cầu 2026 của Hiệp hội Thị trường Vàng thỏi London (LBMA) vẫn duy trì triển vọng tích cực đối với vàng và bạc trong dài hạn.

Nới trần LDR lên 95%: Ngân hàng được 'mở khóa' thêm room cho vay

Nới trần LDR lên 95%: Ngân hàng được 'mở khóa' thêm room cho vay

(CLO) Ngân hàng Nhà nước vừa nâng trần tỷ lệ cho vay trên tiền gửi (LDR) từ 85% lên 95%, đồng thời thay đổi cách tính theo hướng tiệm cận chuẩn Basel III. Quy định mới được kỳ vọng mở thêm dư địa tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng, đặc biệt với những nhà băng chuyển sang áp dụng sớm cơ chế LCR/NSFR.

Cỡ chữ bài viết: