Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của EU (CBAM) là một phương pháp mới để thiết lập chi phí hợp lý cho lượng khí thải carbon phát sinh từ việc sản xuất hàng hóa sử dụng nhiều carbon nhập khẩu vào EU. Động thái này nhằm mục đích thúc đẩy các hoạt động công nghiệp sạch hơn trên toàn thế giới, không chỉ đối với hoạt động sản xuất nhôm của Trung Quốc.
Việc triển khai theo từng giai đoạn của CBAM cũng trùng hợp với việc giảm các khoản phụ cấp miễn phí được phân bổ theo Hệ thống Thương mại Phát thải của EU, do đó hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang quá trình khử cacbon trong các ngành công nghiệp của khối.
Ảnh minh họa: Internet.
Giai đoạn đầu tiên của CBAM được triển khai vào tháng 10/2023. Tuy nhiên, các cơ quan quản lý sẽ không thu phí liên quan đến lượng khí thải carbon dioxide cho đến năm 2026. Dẫu vậy, những người nhập khẩu hàng hóa vào EU phải báo cáo tất cả lượng khí thải nhà kính liên quan đến sản xuất sản phẩm.
Trung Quốc hiện đang xuất khẩu các mặt hàng như thép và nhôm sang Đức, Pháp và Ý. Theo báo cáo này, nhập khẩu các sản phẩm nhôm từ Trung Quốc sang EU được giám sát theo CBAM là 689.000 tấn vào năm 2023. Con số này giảm 30% so với năm trước.
Hiệp hội Công nghiệp Kim loại màu Trung Quốc chỉ ra rằng các sản phẩm được đề cập bao gồm cấu trúc nhôm và tấm, tấm và dải nhôm, chiếm khoảng 9% tổng kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc. Báo cáo tiết lộ thêm rằng tổng giá trị thương mại của những sản phẩm nêu trên giảm 26% xuống còn khoảng 3,16 tỷ USD, tương đương 22,76 tỷ nhân dân tệ.
Sau chiến sự Nga - Ukraine, Nga và Trung Quốc ngày càng phụ thuộc lẫn nhau về nhôm. Theo Reuters, lượng nhập khẩu nhôm chưa gia công năm 2023 của Trung Quốc đã tăng gấp đôi so với năm trước, đánh dấu tổng lượng nhập khẩu hàng năm cao thứ hai kể từ đầu thế kỷ này. Hơn nữa, nhập khẩu kim loại thô đã tăng lên 1,54 triệu tấn từ 668.000 tấn vào năm 2022, suýt chút nữa đạt kỷ lục 1,58 triệu tấn được thiết lập vào năm 2021.
Các chuyên gia chỉ ra rằng sự khác biệt đáng chú ý giữa đỉnh điểm năm 2021 và 2023 nằm ở cơ cấu các lô hàng nhập khẩu. Trong khi kim loại của Nga chỉ chiếm 18% khối lượng vào năm 2021, tỷ lệ này đã tăng vọt lên 76% vào năm sau. Các nhà phân tích phần lớn cho rằng điều này là do thuế nhập khẩu trừng phạt do Mỹ áp đặt và các biện pháp tự trừng phạt được thực hiện ở một số khu vực châu Âu, làm gián đoạn các mô hình thương mại trước đây liên quan đến Nga.
Đối mặt với các lệnh trừng phạt này, Nga cũng tăng cường nhập khẩu alumina từ Ấn Độ, mặc dù nhôm Ấn Độ đã chiếm một phần lớn trong lượng nhập khẩu bội thu của Nga vào năm 2021. Nga sử dụng nguyên liệu nhôm để vận hành các cơ sở ở Siberia. Theo báo cáo, việc nhập khẩu này giúp giảm sự phụ thuộc của đất nước vào Trung Quốc.
Sau khi tấn công Ukraine, Nga - nước sản xuất nhôm lớn thứ hai trên thế giới, đã mất khả năng tiếp cận nhiều nguồn alumina từ Ukraine, Australia. Tuy nhiên, hàng nhập khẩu của Trung Quốc và Ấn Độ hiện đang lấp đầy khoảng trống này.
Bất chấp cuộc khủng hoảng kéo dài trên thị trường bất động sản sử dụng nhiều kim loại của Trung Quốc, các báo cáo chỉ ra rằng nhu cầu mạnh mẽ từ lĩnh vực xe điện và năng lượng tái tạo vẫn tiếp tục thúc đẩy nhu cầu nhôm.
Mặc dù sản lượng trong nước đạt mức cao mới, nhập khẩu vẫn tiếp tục tăng. Vào tháng 9 năm 2023, sản lượng nhôm của Trung Quốc đạt mức kỷ lục, được cung cấp bởi các nhà máy luyện kim ở Vân Nam, khu vực sản xuất nhôm lớn thứ tư của đất nước. Hiện tại, các nhà máy luyện kim này tiếp tục tăng cường sản xuất, hưởng lợi từ việc cải thiện nguồn cung thủy điện.
Khánh Vy (Theo Oilprice)
