Được giới thiệu vào thứ Hai (10/1) bởi nghị sĩ Marco Rubio ở Florida và 15 thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa khác, dự luật bước vào một cuộc tranh luận giữa các nhà khoa học, chính trị gia và chính phủ.
Một dự luật của Thượng viện Mỹ sẽ trừng phạt các quan chức Trung Quốc ngăn cản cuộc điều tra về nguồn gốc của Covid-19. Ảnh: Bloomberg
Thượng nghị sĩ Marco Rubio của Florida, cùng với 15 thành viên Đảng Cộng hòa khác, đã ủng hộ cho Đạo luật Xác nhận, Điều tra và Xác định Nguồn gốc Coronavirus (COVID).
Được gọi là Đạo luật Xác thực, Điều tra và Xác định Nguồn gốc Coronavirus (COVID), đạo luật này sẽ nhắm vào các quan chức Trung Quốc, quân đội và Quốc vụ viện cũng như các nhân vật cấp cao của Học viện Khoa học Trung Quốc.
Dự luật là phiên bản làm mới lại của luật tương tự mà Rubio đưa ra năm ngoái, nhưng đề xuất đó không bao gồm các biện pháp trừng phạt đối với các quan chức Trung Quốc và không nhận được sự ủng hộ từ các thượng nghị sĩ khác.
Đóng băng tài sản của các quan chức và chặn họ vào Mỹ, các biện pháp trừng phạt sẽ có hiệu lực sau 90 ngày kể từ ngày ban hành dự luật nếu Mỹ không thể xác nhận rằng Trung Quốc đã cho phép một "cuộc điều tra pháp y quốc tế minh bạch" đối với các phòng thí nghiệm ở Vũ Hán, thành phố nơi COVID lần đầu tiên được phát hiện.
Hầu hết các nhà khoa học tin rằng sự lây truyền tự nhiên từ động vật sang người là lời giải thích khả dĩ nhất cho sự bùng phát. Nhưng một số người cho rằng khả năng - dù nhỏ - rò rỉ trong phòng thí nghiệm hoặc sự cố liên quan đến nghiên cứu khác cần được điều tra.
Trung Quốc đã bác bỏ những lời kêu gọi như vậy, cho rằng đó là những nỗ lực nhằm làm chệch hướng sự giám sát của phản ứng đại dịch ở Mỹ, nơi số ca tử vong liên quan đến Covid đã vượt quá 840.000 người, nhiều hơn nhiều so với bất kỳ quốc gia nào khác.
Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới, đã nói rằng giả thuyết rò rỉ trong phòng thí nghiệm đã bị loại bỏ sớm và kêu gọi Trung Quốc cung cấp "thông tin đầy đủ" để giúp loại bỏ giả thuyết này. “Thực sự chúng tôi đang yêu cầu Trung Quốc minh bạch, cởi mở và hợp tác, đặc biệt là về thông tin và dữ liệu thô mà chúng tôi đã yêu cầu vào những ngày đầu của đại dịch”, Tedros nói vào mùa hè năm ngoái.
Sau lần đầu tiên tuyên bố rằng một kịch bản rò rỉ phòng thí nghiệm không cần điều tra, WHO sau đó đã thay đổi hướng đi, đề xuất một nghiên cứu sâu hơn. Tedros nói rằng giả thuyết rò rỉ phòng thí nghiệm đã bị gạt sang một bên quá sớm, thúc giục Trung Quốc cung cấp "thông tin đầy đủ" để giả thuyết này có thể bị loại trừ. Trung Quốc bác bỏ đề xuất và cáo buộc WHO, cơ quan y tế của Liên hợp quốc, là "kiêu ngạo" và "thiếu tôn trọng lẽ phải".
Các quan chức Nhà Trắng đã cảnh báo rằng Bắc Kinh sẽ phải đối mặt với sự cô lập trong cộng đồng quốc tế trừ khi họ hợp tác với các cuộc thăm dò nguồn gốc của Covid.
Mai Vân (theo SCMP)
