Ứng dụng công nghệ số không chỉ giải quyết bài toán đầu ra mà còn là nguồn lực xây dựng niềm tin vững chắc với người tiêu dùng. Tại xã Bảo Thắng (tỉnh Lào Cai), mô hình "livestream tại vườn" đang minh chứng rõ nét cho điều này khi trực tiếp kết nối nông dân với thị trường, giúp họ thoát khỏi sự phụ thuộc vào thương lái, từng bước nâng cao kỹ năng số và gia tăng giá trị cho nông sản địa phương.
"Trường quay" giữa vườn bưởi và bài toán niềm tin tiêu dùng
Lâu nay, khoảng cách lớn nhất giữa người sản xuất và người tiêu dùng không chỉ là địa lý, mà là sự minh bạch về nguồn gốc và chất lượng sản phẩm. Các nền tảng mạng xã hội với tính năng phát sóng trực tiếp (livestream) đã cung cấp một giải pháp trực diện cho vấn đề này.
Vừa qua, một phiên chợ đặc biệt đã diễn ra không phải ở trung tâm thương mại hay sạp hàng truyền thống, mà ngay tại vườn bưởi trĩu quả của gia đình anh Nguyễn Văn Tiến - một thành viên thuộc Hợp tác xã Bưởi Múc, xã Bảo Thắng (tỉnh Lào Cai).
Sự kiện do Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Bảo Thắng phối hợp cùng Hợp tác xã và các nhà vườn tổ chức, mang theo mục tiêu kép: vừa quảng bá nông sản, vừa hiện thực hóa khái niệm "chuyển đổi số" ngay tại gốc.
Thông qua ống kính điện thoại và nền tảng mạng xã hội, hai sản phẩm chủ lực đạt chứng nhận OCOP 3 sao của địa phương là bưởi Múc tươi và trà bưởi đã được đưa thẳng từ vườn đến màn hình của hàng ngàn người tiêu dùng.
Những hình ảnh thực tế, sống động về không gian canh tác, quy trình chăm sóc kỹ lưỡng, cho đến việc thu hái trực tiếp đã đập tan mọi hoài nghi của người mua. Bằng cách phơi bày "nhà xưởng thiên nhiên" của mình, các nhà vườn tại Bảo Thắng đã gia tăng tối đa tính minh bạch, qua đó củng cố mạnh mẽ niềm tin của khách hàng khi đưa ra quyết định mua sắm trực tuyến.
Khi nông dân viết kịch bản chốt đơn
Điểm sáng lớn nhất và cũng là yếu tố quyết định sự thành công của mô hình tại Bảo Thắng không chỉ nằm ở công nghệ, mà ở con người và sự đồng hành của hệ thống chính quyền cơ sở.
Thay vì để người nông dân tự "bơi" trong biển kiến thức công nghệ mới mẻ, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Bảo Thắng đã trực tiếp "cầm tay chỉ việc". Các nhà vườn được hướng dẫn chi tiết từ kỹ thuật set-up góc máy, cách thức xây dựng kịch bản livestream thu hút, cho đến nghệ thuật tương tác, giải đáp thắc mắc của khách hàng theo thời gian thực.
Từ vị thế thụ động của những người chỉ biết trồng trọt và chờ đợi thương lái định giá, người nông dân Bảo Thắng đã bước lên làm chủ chuỗi cung ứng. Họ tự tin đóng vai trò là chuyên gia nông nghiệp, người giới thiệu sản phẩm, tư vấn viên và cả nhân viên chốt đơn trên môi trường số.
Sự thay đổi về chất trong tư duy này đã mang lại quả ngọt tức thì: chỉ ngay trong phiên livestream đầu tiên, hơn 1.000 quả bưởi Múc tươi và 20 kg trà bưởi đã được chốt đơn thành công.
Công nghệ số bắt đầu từ những công cụ gần gũi
Thành quả từ vườn bưởi nhà anh Nguyễn Văn Tiến mang đến một góc nhìn mới mẻ và thực tế cho bài toán chuyển đổi số trong nông nghiệp. Chuyển đổi số không nhất thiết phải bắt đầu bằng những hệ thống phần mềm tỷ đồng hay những công nghệ quá đỗi phức tạp. Đôi khi, nó khởi nguồn từ chính chiếc điện thoại thông minh quen thuộc, một kết nối internet ổn định và khát vọng vươn lên của người nông dân.
Mô hình tại Bảo Thắng khẳng định: khi người dân được trang bị đầy đủ kỹ năng số và nhận được sự hỗ trợ, định hướng kịp thời từ các cấp chính quyền, nền tảng số sẽ lập tức phát huy vai trò là chiếc cầu nối vững chắc giữa sản xuất và thị trường.
Cách làm này không chỉ trực tiếp gia tăng giá trị cho sản phẩm địa phương, giải quyết bài toán tiêu thụ nông sản mà còn đang từng bước hình thành nên một thế hệ "nông dân số", đóng góp tích cực vào bức tranh phát triển kinh tế bền vững tại các vùng nông thôn.
