Giải mã gen - Đột phá trong phát hiện nguy cơ sớm và điều trị bệnh tại Việt Nam

(CLO) Chỉ cần giải mã một mẫu nước bọt hoặc mẫu máu, GeneStory sẽ trả kết quả lên tới gần 200 chỉ số về nguy cơ bệnh và khả năng đáp ứng thuốc của mỗi người.

Phát hiện bệnh ngay từ lúc… chưa ra đời

Y học dự phòng thông qua giải mã gen chính là con đường làm thay đổi tư duy “có bệnh mới chữa”, khởi đầu cho hành trình chăm sóc sức khỏe trọn đời cho hàng triệu người dân Việt Nam.

Theo Bộ Y tế, dự kiến đến năm 2045, khoảng 6,3 triệu người Việt Nam sẽ phải sống chung với căn bệnh tiểu đường. Với nguy cơ gây ra biến chứng về mắt, thận, tim mạch, thần kinh, thậm chí ung thư, tiểu đường hiện là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ ba tại Việt Nam, đồng thời tạo sức ép đáng kể lên toàn hệ thống y tế.

“Các bệnh có yếu tố di truyền phức tạp như tiểu đường có thể được phát hiện, tiên lượng và sàng lọc nguy cơ từ sớm, thậm chí ngay từ khi đứa trẻ chưa được sinh ra hoặc chưa làm tổ, nhờ vào giải mã gen”, GS. TS. Thầy thuốc nhân dân Đỗ Tất Cường, Chủ tịch Hội đồng cố vấn lâm sàng Hệ thống Y tế Vinmec, Nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện 103, Cố vấn Khoa học GeneStory, cho biết.

giai ma gen dot pha trong phat hien nguy co som va dieu tri benh tai viet nam hinh 1

Nhìn ra xu hướng này, song nhận thấy không thể “bê nguyên” công nghệ thế giới để giải quyết bài toán của người Việt, từ ba năm trước, đội ngũ hơn 50 chuyên gia của GeneStory đã bắt tay thực hiện dự án giải mã gen của bệnh nhân tiểu đường tuýp 2. Từ đây, kết quả nghiên cứu cùng cơ sở dữ liệu “thuần Việt” lớn, đầy đủ và toàn diện nhất từ trước đến nay về gen bệnh tiểu đường hiện đã được ứng dụng vào GeneStory - sản phẩm giải mã gen đặc thù cho người Việt.

Dựa trên kết quả giải mã gen, người có chỉ số đường huyết bất thường sẽ được sàng lọc sớm nguy cơ của bệnh. Phương pháp này cũng giúp khảo sát di truyền những người thân trong gia đình, hướng tới điều chỉnh dinh dưỡng, lối sống và phòng ngừa bệnh từ khi chưa hình thành biểu hiện. Ngay cả đối với những bệnh nhân đã mắc tiểu đường, giải mã gen vẫn là công cụ hiệu quả giúp bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

Bên cạnh tiểu đường, người dùng GeneStory còn nhận được báo cáo đánh giá nguy cơ mắc một số bệnh ung thư (vú, tuyến tiền liệt, đại trực tràng, tuyến giáp, bàng quang), tim mạch hay bệnh di truyền lặn, bệnh hiếm.

Theo công ty chăm sóc sức khỏe Grail (Mỹ), việc giải mã gen nhằm sàng lọc nguy cơ và điều trị sớm bệnh ung thư có thể giúp tăng tỉ lệ sống sót sau 5 năm lên đến 4 lần, chạm mốc 70-80%.

giai ma gen dot pha trong phat hien nguy co som va dieu tri benh tai viet nam hinh 2

Hết thời “có bệnh mới chữa, nghìn người một phác đồ”

Giải quyết được bài toán “có bệnh mới chữa” mới chỉ là điều kiện cần để cải thiện sức khỏe của người Việt. Với cùng một loại thuốc, một liều lượng, song mỗi nhóm bệnh nhân lại có khả năng đáp ứng khác nhau: có nhóm đáp ứng tốt, nhóm khác không có tác dụng, thậm chí gặp phản ứng có hại. Do đó, điều kiện đủ là làm sao xây dựng được phác đồ điều trị hiệu quả và chính xác, dựa trên đặc trưng sinh học của mỗi người.

Với hướng đi đó, GeneStory đang là đơn vị duy nhất trên thị trường cung cấp các chỉ số về dược lý di truyền dành riêng cho người dân Việt Nam, với hơn 100 chỉ số thông tin về thuốc điều trị ung thư, tim mạch, tâm lý, hô hấp, cảm cúm, giảm đau...

Từ kết quả giải mã gen của GeneStory, thuốc được phân nhóm dựa theo mức độ thận trọng khi sử dụng, từ bình thường đến cảnh giác và nên tránh. Các chuyên gia kỳ vọng những ghi chú về dược lý di truyền sẽ là chỉ số đáng tin cậy hỗ trợ cho bác sĩ lên phác đồ điều trị, đồng thời giúp ngăn ngừa đến 30% phản ứng có hại của thuốc khi bệnh nhân nhập viện.

“Nếu định làm những dịch vụ giải mã gen cho người Việt thì phải dựa trên những nghiên cứu khoa học của người Việt, trên những đặc trưng sinh học của người Việt. Đây cũng là lý do mà chúng tôi mất hơn 3,5 năm và nhiều triệu USD để đầu tư vào dự án GeneStory - hiện nay đã có thể mang ra để phục vụ xã hội”, GS. Vũ Hà Văn, đồng sáng lập và thành viên HĐQT Công ty GeneStory, chia sẻ.

giai ma gen dot pha trong phat hien nguy co som va dieu tri benh tai viet nam hinh 3

Chỉ cần một mẫu nước bọt hoặc mẫu máu, sau giải mã, GeneStory sẽ trả kết quả lên tới gần 200 chỉ số về nguy cơ bệnh, khả năng đáp ứng thuốc, cùng với các tính trạng về thể chất, dinh dưỡng, sức khỏe tinh thần và khuynh hướng phát triển. Tất cả sẽ được lưu trữ trọn đời, trở thành ID hệ gen dễ dàng tích hợp trong các dịch vụ chăm sóc sức khỏe khác. Cùng với các xét nghiệm sinh hóa hay chẩn đoán hình ảnh truyền thống, người dân sẽ được biết thêm thông tin về hệ gen, để từ đó xây dựng lộ trình chăm sóc và rèn luyện sức khỏe tối ưu, phù hợp với đặc trưng sinh học của bản thân cũng như chủ động thăm khám định kỳ.

Đến nay, GeneStory hoàn toàn làm chủ công nghệ từ quy trình lấy mẫu, phân tích và diễn giải dữ liệu gen, đồng thời hợp tác với các tên tuổi hàng đầu thế giới như Illumina, NVIDIA, Amazon Web Services (AWS)… Nhờ đó, mẫu sinh phẩm của người Việt Nam không phải gửi ra nước ngoài để giải trình tự và phân tích. Kết quả giải mã cũng được đảm bảo tối đa quyền riêng tư và bảo mật thông tin theo quy định Bảo vệ Dữ liệu chung (GDPR) của châu Âu cũng như đảm bảo mức chi phí tối ưu cho người dùng cuối.

“Sự ra đời của GeneStory được kỳ vọng sẽ đặt nền tảng cho y học dự phòng tại Việt Nam, nâng cao chất lượng sống và giảm bớt gánh nặng y tế cho người Việt”, GS. Vũ Hà Văn khẳng định.

Tìm hiểu thêm về GeneStory tại https://genestory.ai

P.V

Xem thêm

Nghịch lý tại nhiều cơ sở y học cổ truyền 'điều trị Đông y nhưng dùng chủ yếu thuốc Tây'

Kỳ cuối: Gỡ điểm nghẽn thể chế, mở vận hội mới cho y học cổ truyền

(CLO) Từ hoàn thiện cơ chế bảo hiểm y tế, cập nhật danh mục thuốc cổ truyền sau hơn một thập kỷ, đưa thuốc về tận tuyến cơ sở đến thúc đẩy chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, ngành Y tế đang từng bước tháo gỡ những điểm nghẽn tồn tại nhiều năm qua, tạo nền tảng để y học cổ truyền phát triển trên cơ sở khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trở thành một trụ cột quan trọng trong chăm sóc sức khỏe nhân dân thời kỳ mới.

Kỳ 3: Tiềm năng, thực trạng và những giải pháp chính sách đột phá cho ngành công nghiệp dược liệu Việt Nam

Kỳ 3: Tiềm năng, thực trạng và những giải pháp chính sách đột phá cho ngành công nghiệp dược liệu Việt Nam

(CLO) Nếu muốn thoát khỏi vị thế "kho nguyên liệu" của ngành công nghiệp dược liệu, Việt Nam cần chuyển đổi mạnh mẽ theo tinh thần các Nghị quyết Trung ương, chuyển từ tư duy phát triển cây thuốc sang tư duy xây dựng một nền công nghiệp dược liệu hiện đại dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, gắn với chăm sóc sức khỏe toàn dân và hội nhập y học cổ truyền toàn cầu.

Thêm một dòng sữa trẻ em bị cảnh báo, Bộ Y tế yêu cầu thu hồi sản phẩm Nara Organics

Thêm một dòng sữa trẻ em bị cảnh báo, Bộ Y tế yêu cầu thu hồi sản phẩm Nara Organics

(CLO) Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa có văn bản đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát, ngừng lưu thông và thu hồi sản phẩm sữa bột trẻ sơ sinh Nara Organics nếu phát hiện lưu hành trên thị trường Việt Nam, sau khi nhà chức trách Mỹ cảnh báo nguy cơ nhiễm độc tố botulinum liên quan đến sản phẩm này.

Bệnh viện Đại học Quốc tế Hồng Bàng chính thức được Bộ Y tế cấp phép hoạt động

Bệnh viện Đại học Quốc tế Hồng Bàng chính thức được Bộ Y tế cấp phép hoạt động

Bệnh viện Đại học Quốc tế Hồng Bàng (tên viết tắt: HIU Hospital) vừa được Bộ Y tế cấp giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh theo Quyết định số 372/BYT-GPHN. Đây là cột mốc quan trọng giúp Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng (HIU) hoàn thiện hệ sinh thái đào tạo khối ngành sức khỏe theo mô hình Trường - Viện.

Lần đầu tiên thiết kế lại hệ thống Ban quân dân y phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Lần đầu tiên thiết kế lại hệ thống Ban quân dân y phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

(CLO) Bộ Y tế đề xuất kiện toàn hệ thống Ban quân dân y từ Trung ương đến cấp xã, đồng thời hoàn thiện mô hình cơ sở khám chữa bệnh kết hợp quân dân y nhằm tăng cường phối hợp giữa ngành Y tế, Quân đội và chính quyền địa phương trong chăm sóc sức khỏe nhân dân, ứng phó dịch bệnh, thiên tai và các tình huống khẩn cấp.

Khẩn trương gỡ bán sữa Allernova AR trên các sàn thương mại điện tử

Khẩn trương gỡ bán sữa Allernova AR trên các sàn thương mại điện tử

(CLO) Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa phát đi cảnh báo khẩn, yêu cầu ngừng sử dụng và thu hồi các lô sản phẩm sữa bột trẻ em Allernova AR do Laboratoires Novalac (Pháp) sản xuất sau khi cơ quan y tế Pháp ghi nhận nhiều trường hợp trẻ sơ sinh gặp tác dụng phụ về tiêu hóa.

Người có BHYT được thêm quyền lợi, nhiều trường hợp tự đi khám vẫn được thanh toán

Người có BHYT được thêm quyền lợi, nhiều trường hợp tự đi khám vẫn được thanh toán

(CLO) Từ ngày 1/7, nhiều chính sách mới về bảo hiểm y tế (BHYT) chính thức có hiệu lực, mang lại thêm quyền lợi cho hàng triệu người tham gia. Đáng chú ý, người bệnh tự đi khám chữa bệnh ngoại trú tại một số cơ sở y tế vẫn được quỹ BHYT thanh toán một phần chi phí; đồng thời nhiều mức hưởng, mức thanh toán cũng được điều chỉnh theo mức lương cơ sở mới, giúp giảm gánh nặng tài chính và tạo điều kiện thuận lợi hơn trong tiếp cận dịch vụ y tế.

Giành giật thời gian với chấn thương gãy xương đùi, nam sinh Ninh Bình hoàn thành môn Văn kỳ thi tốt nghiệp THPT

Giành giật thời gian với chấn thương gãy xương đùi, nam sinh Ninh Bình hoàn thành môn Văn kỳ thi tốt nghiệp THPT

(CLO) Chỉ một ngày trước kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, em Trần Đình Khiêm (18 tuổi, Ninh Bình) không may gặp tai nạn giao thông, bị gãy xương đùi trái và phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng đau đớn, chấn thương nặng. Thế nhưng, nhờ ca phẫu thuật khẩn cấp cùng sự hỗ trợ của bệnh viện, nhà trường và các lực lượng chức năng, nam sinh đã kịp trở lại phòng thi để hoàn thành môn Ngữ văn sáng 11/6.

Bộ Y tế đề xuất triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí từ năm 2026, ưu tiên nhóm yếu thế trước khi mở rộng toàn dân.

Bộ Y tế vạch lộ trình xây dựng hệ thống y tế hiện đại: Mỗi tỉnh có ít nhất một bệnh viện chuyên sâu

(CLO) Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan vừa phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đặt mục tiêu xây dựng hệ thống y tế hiện đại, đồng bộ, thông minh và công bằng, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân trong bối cảnh mới.

Bệnh viện Tâm Anh ứng dụng các "siêu robot” phẫu thuật thành công hàng ngàn ca ung thư và bệnh khó

Bệnh viện Tâm Anh ứng dụng các "siêu robot” phẫu thuật thành công hàng ngàn ca ung thư và bệnh khó

Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đưa vào hoạt động robot Da Vinci Xi thứ hai sau thành công hàng ngàn ca phẫu thuật, can thiệp điều trị ung thư và bệnh khó trong 1 năm. Sự kiện này đưa Tâm Anh trở thành bệnh viện đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam sở hữu cùng lúc nhiều hệ thống robot phẫu thuật hiện đại bậc nhất thế giới.

Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình - Phẫu thuật Tạo hình Huế: Kỷ niệm 20 năm thành lập

Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình - Phẫu thuật Tạo hình Huế: Kỷ niệm 20 năm thành lập

(CLO) Ngày 6/6, Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình - Phẫu thuật Tạo hình Huế long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 20 năm xây dựng và phát triển (06/06/2006 - 06/06/2026), đánh dấu chặng đường hai thập kỷ không ngừng nỗ lực nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, trở thành địa chỉ y tế uy tín của khu vực miền Trung.

Cỡ chữ bài viết: