Hà Nội tìm 'tổng công trình sư' vận hành siêu quy hoạch tầm nhìn 100 năm

Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký ban hành Kế hoạch số 331/KH-UBND về việc thực hiện Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.

Định hình tầm nhìn 100 năm bằng 81 đồ án quy hoạch phân khu

Đây là bước đi cụ thể hóa các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp được xác định tại Quyết định số 2512/QĐ-UBND ngày 13/5/2026 của UBND Thành phố.

Kế hoạch này thiết lập lộ trình cụ thể, phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng sở, ban, ngành và địa phương, tạo cơ sở pháp lý và thực tiễn để kiểm tra, giám sát kết quả thực hiện theo từng giai đoạn.

Theo kế hoạch mới ban hành, hệ thống quy hoạch của Hà Nội sẽ gồm 5 loại: quy hoạch đô thị; quy hoạch nông thôn; quy hoạch khu chức năng; quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật và quy hoạch không gian ngầm.

Để cụ thể hóa tầm nhìn thế kỷ này, Hà Nội cần tổ chức lập tổng cộng 81 quy hoạch, bao gồm: 05 quy hoạch không gian ngầm và chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật; 63 quy hoạch phân khu đô thị; 13 quy hoạch phân khu khu chức năng.

Đáng chú ý, trong số 81 đồ án này, có 47 đồ án (chiếm 58,02%) quy hoạch sẽ tiếp tục thực hiện trên cơ sở kế thừa và phát triển từ các kế hoạch trước đây. 34 đồ án còn lại (chiếm 41,98%) sẽ được lập mới hoàn toàn theo định hướng phát triển mới của Thủ đô.

Trước mắt, Hà Nội sẽ ưu tiên tập trung hoàn thành trước khoảng 22 quy hoạch phân khu đô thị quan trọng. Nhóm ưu tiên này gồm các quy hoạch phục vụ đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, quy hoạch phân khu phía Tây Đường Vành đai 4, một số phân khu phía Tây Bắc, quy hoạch lập mới theo tuyến và thuộc các vùng đệm sinh thái trước đây, cùng các quy hoạch không gian ngầm, hạ tầng kỹ thuật chuyên ngành.

Bản đồ phát triển đa cực và mô hình "nén - xanh"

Các định hướng lớn trong quy hoạch 100 năm sẽ được cụ thể hóa trực tiếp qua hệ thống các phân khu gắn liền với cấu trúc đa cực phát triển:

Cực trung tâm (Hạt nhân chỉ đạo): Bao gồm khu vực Nội đô lịch sử và Nội đô lịch sử mở rộng (quy hoạch phân khu từ A1-1 đến A1-4, A6 phục vụ các khu vực Phố cổ, Phố cũ, Hồ Gươm, Hồ Tây và phụ cận, cùng các phân khu từ B1 đến B4). Khu vực này sẽ tập trung tái cấu trúc theo mô hình "nén - xanh", khai thác không gian ngầm, phát triển giao thông công cộng TOD và bảo tồn di sản.

Dải đô thị mới hiện đại (Vùng đệm giảm tải lõi nội đô): Nằm ở khu vực hai bên đường Vành đai 4 (gồm các đồ án phân khu C1, C2, C3, C4, C5, SN, XN, D1, D2). Tại đây cũng định hình Đô thị Thể thao với tổ hợp thể thao tầm cỡ quốc gia, quốc tế kết hợp sinh thái TOD (đồ án TT-E).

Trục xương sống cảnh quan (Cực Sông Hồng): Được cụ thể hóa qua các đồ án phân khu từ SH-1 đến SH-4, định hướng phát triển thành trục cảnh quan chủ đạo, công viên sinh thái và trung tâm văn hóa - dịch vụ biểu tượng.

Cực phía Bắc (Khu thương mại tự do và Logistics): Gắn liền với sân bay Nội Bài, khu thương mại tự do, logistics và các khu công nghiệp/công nghệ cao (quy hoạch phân khu từ E1-1 đến E1-3, E2-1 đến E2-4, E3, E4, XB1 đến XB5).

Cực phía Đông (Trung tâm thương mại và Cảng cạn): Đảm nhận vai trò logistics, trung tâm thương mại và cảng cạn ICD (đồ án phân khu E5-1, E5-2, E5-3, SĐ).

Cực phía Nam (Đô thị công nghiệp và Di sản): Phân làm hai hướng. Hướng Phú Xuyên là đô thị công nghiệp, logistics đa phương thức gắn với Sân bay thứ 2 phía Nam. Hướng Vân Đình - Đại Nghĩa phát triển đô thị di sản, văn hóa tâm linh và du lịch sinh thái dọc sông Đáy.

Cực phía Tây và Tây Nam (Khoa học công nghệ và Giáo dục): Cực Tây lấy Khu công nghệ cao Hòa Lạc và Đại học Quốc gia Hà Nội làm hạt nhân khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Cực Tây Nam định hướng phát triển đô thị giáo dục, y tế và nghỉ dưỡng dọc trục Quốc lộ 6.

Cực phía Tây Bắc (Đô thị văn hóa lịch sử, nghỉ dưỡng): Phát triển vùng du lịch nghỉ dưỡng núi Tản - Sông Đà.

Nghiên cứu lập mới Quy chế quản lý kiến trúc Thành phố

Một trong những điểm nhấn công nghệ đột phá trong kế hoạch thực hiện quy hoạch lần này là việc xây dựng mô hình phát triển Thủ đô Hà Nội 4D. Thành phố sẽ nâng cấp hệ thống thông tin quy hoạch, số hóa và chuẩn hóa dữ liệu GIS ở tất cả các cấp quy hoạch.

Mô hình này sẽ tích hợp đồng bộ dữ liệu không gian ngầm, hạ tầng kỹ thuật khung, không gian tầm thấp lẫn tầm cao. Toàn bộ dữ liệu số hóa sẽ gắn liền với phân kỳ đầu tư nhằm phục vụ công tác theo dõi, giám sát tiến độ thực hiện các dự án ưu tiên theo thời gian thực.

Hà Nội cũng sẽ nghiên cứu lập mới Quy chế quản lý kiến trúc Thành phố, đồng thời ban hành các quy chế quản lý kiến trúc chuyên biệt cho các khu vực cần kiểm soát, bảo tồn và phát triển đặc thù.

Để hiện thực hóa quy hoạch đồ sộ này, Hà Nội lên kế hoạch hành động cụ thể theo 10 nhóm ngành, lĩnh vực trọng tâm:

Về mặt kinh tế, Thủ đô sẽ chuyển đổi mạnh mẽ mô hình tăng trưởng dựa vào nâng cao năng suất, ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Thành phố định hướng xây dựng các khu thương mại tự do, khu công nghệ cao và phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa trở thành các ngành kinh tế mũi nhọn.

Về chuyển đổi số, Hà Nội hướng đến xây dựng Thành phố thông minh thông qua việc thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, phát triển đồng bộ hạ tầng số và đặc biệt là xây dựng nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) dùng chung.

Đặc biệt, về nguồn nhân lực và mô hình quản trị, Hà Nội sẽ tập trung nâng cao chất lượng nhân sự trong các lĩnh vực cốt lõi như công nghệ cao, tài chính và quản trị công.

Thành phố cũng thiết lập cơ chế đặc thù nhằm thu hút các chuyên gia đầu ngành tham gia với vai trò như những "tổng công trình sư" để dẫn dắt các dự án lớn. Hà Nội đặt mục tiêu vận hành mô hình quản trị thông minh dựa trên dữ liệu thời gian thực, thực hiện phân cấp phân quyền triệt để và chủ động điều phối các vấn đề liên vùng về môi trường, hạ tầng và quy hoạch.