Diễn ra sôi nổi từ ngày 15 đến 21/7/2025 tại Thái Lan, ASPC 2025 là một "đại tiệc" khoa học do Bảo tàng Khoa học Quốc gia, Bộ Giáo dục Đại học – Khoa học – Nghiên cứu và Đổi mới Thái Lan, cùng Hiệp hội Khoa học Thái Lan đồng kiến tạo.
Đây không chỉ là một cuộc thi, mà còn là bệ phóng cho học sinh trung học phát triển kỹ năng thế kỷ 21 từ khoa học – công nghệ, giao tiếp, đến đổi mới và là cầu nối vững chắc tăng cường kết nối thanh niên trong Cộng đồng Kinh tế ASEAN.
Vượt ngưỡng giới hạn từ thử thách đến khám phá
Cuộc thi năm nay quy tụ 37 dự án đầy hứa hẹn từ 8 quốc gia thành viên ASEAN: Thái Lan, Lào, Myanmar, Singapore, Malaysia, Indonesia, Philippines và Việt Nam. Đoàn Việt Nam, với 12 gương mặt trẻ tài năng, đã tự tin mang đến 6 dự án trải rộng ba lĩnh vực then chốt: Vật lý, Sinh học và Khoa học Ứng dụng.
"Cuộc thi này đúng là một thử thách khổng lồ, nhưng cũng là một cơ hội vàng để chúng em được trực tiếp 'dấn thân' vào nghiên cứu khoa học," Phạm Đình Minh Nghĩa, thành viên đội thi đến từ Trường THPT Chuyên Đại học Sư phạm, hào hứng chia sẻ.
Theo em Nghĩa, ngay từ việc học cách đặt những câu hỏi 'đắt giá', đến cách triển khai nội dung, thu thập và phân tích kết quả, rồi trình bày dự án bằng tiếng Anh – mỗi bước đi đều là một bài học quý giá. Hơn nữa, những buổi workshop, tọa đàm khoa học bên lề và cơ hội giao lưu với bạn bè quốc tế đã mở ra một thế giới kiến thức và kinh nghiệm vô cùng phong phú cho cả em và các bạn tham gia cuộc thi.
Niềm vui vỡ òa được Phạm Quang Đức (Trường THPT Chuyên Đại học Sư phạm) gửi gắm ngay cho gia đình: "Con thực sự choáng ngợp trước quy mô và sự chuyên nghiệp của cuộc thi! Mỗi giây phút thi đấu đều căng thẳng đến nghẹt thở, nhưng con rất vui vì đã có những trải nghiệm tuyệt vời, không thể nào quên".
Giọt nước mắt hạnh phúc và niềm tự hào của cha mẹ
Đối với những người làm cha mẹ, việc nhìn thấy con mình sải cánh trên một sân chơi tầm cỡ quốc tế như ASPC 2025 mang đến một dòng cảm xúc rất đỗi phức tạp và chân thực.
Chị Nguyễn Lệ Hằng, mẹ của Phạm Quang Đức chia sẻ: "Đó là sự lo lắng đến nghẹt thở, sự tự hào vỡ òa, và cả niềm hạnh phúc trào dâng khi chứng kiến con trưởng thành từng ngày”.
Đồng hành cùng con trong suốt quá trình, chị Hằng cho rằng cuộc thi này không chỉ là một sàn đấu để con bộc lộ năng lực khoa học, mà còn là một bài học cuộc sống vô giá.
“Con tôi đã học được cách đối mặt với áp lực tột độ, vượt qua những khó khăn tưởng chừng không thể, và quan trọng hơn cả là sự kiên trì cháy bỏng theo đuổi đam mê nghiên cứu khoa học”, chị Hằng bày tỏ.
Kết quả chung cuộc 6/6 dự án của đoàn Việt Nam đều xuất sắc mang về Huy chương Bạc. Đặc biệt hơn, đoàn Việt Nam còn giành thêm 4 giải thưởng xếp hạng cá nhân.
Chi tiết thành tích theo lĩnh vực:
Vật lý - Hạng 3: Nguyễn Duy Mạnh & Đỗ Thái Minh (THPT Phan Đình Phùng & THPT Kim Liên, Hà Nội), Hạng 6: Nguyễn Lê Dũng & Trần Khánh Linh (THCS-THPT Nguyễn Tất Thành, Hà Nội).
Sinh học - Hạng 4: Phạm Đình Minh Nghĩa & Lục Phan Bảo Thy (THPT Chuyên Đại học Sư phạm) – Khám phá bí ẩn sự sống; Hạng 6: Nguyễn Thanh Thảo & Nguyễn Trọng Khoa (THPT Chuyên Lê Hồng Phong, Nam Định & THPT Nguyễn Khuyến, Nam Định) – Cống hiến cho hành tinh xanh.
Khoa học Ứng dụng - Hạng 4 (đồng hạng): Phạm Quang Đức & Nguyễn Mai Phương (THPT Chuyên Đại học Sư phạm) – Hiện thực hóa ý tưởng; Hạng 4 (đồng hạng): Hoàng Ngân Dương & Nguyễn Minh Khôi (THCS-THPT Nguyễn Tất Thành, Hà Nội) – Giải pháp cho cuộc sống.
PGS.TS Phạm Văn Hải, Trưởng đoàn Việt Nam (trường ĐH Sư phạm Hà Nội) và cũng là một trong những giám khảo uy tín của cuộc thi, đã đúc kết ý nghĩa sâu sắc của sự kiện này: "Cuộc thi không chỉ là nơi thúc đẩy các em quan sát, đánh giá những thách thức trong đời sống và môi trường, mà còn là ngọn lửa thắp lên đam mê nghiên cứu, tư duy sáng tạo những giải pháp mới, đồng thời rèn giũa kỹ năng làm khoa học một cách chuyên nghiệp. Hơn thế nữa, 7 ngày liên tục giao lưu, học hỏi với bạn bè từ khắp các quốc gia ASEAN đã giúp các em trở nên tự tin hơn, gắn kết hơn và học được những điều mà chương trình học chính khóa khó có thể mang lại."
Không chỉ tỏa sáng trên sân khấu khoa học, đoàn Việt Nam còn chinh phục bạn bè quốc tế bằng những tiết mục văn nghệ đặc sắc trong đêm giao lưu văn hóa ASEAN. Các em học sinh đã đưa điệu nhảy Trống Cơm truyền thống, mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam, lên sân khấu với niềm hân hoan và tự hào dân tộc.
Đặc biệt, để thể hiện sức trẻ, sự năng động và tinh thần hội nhập mạnh mẽ của thế hệ trẻ Việt Nam, các em đã mời bạn bè quốc tế cùng hòa chung điệu nhảy của bài hát See Tình sôi động – một khoảnh khắc giao lưu văn hóa không biên giới! Điều đáng kinh ngạc hơn nữa là tất cả các màn biểu diễn này đều được chính các em học sinh tự biên đạo và tự tập luyện cùng nhau chỉ trong vỏn vẹn 2 ngày trước khi lên đường sang Thái Lan.
Thành công vang dội của đoàn tại ASPC 2025 không chỉ là niềm tự hào của mỗi cá nhân, gia đình mà còn là minh chứng hùng hồn cho nỗ lực không ngừng nghỉ của học sinh, sự hỗ trợ tận tâm của thầy cô giáo, sự đồng hành của gia đình và đặc biệt là tầm nhìn chiến lược, sự đầu tư đúng đắn của ngành giáo dục Việt Nam vào lĩnh vực khoa học công nghệ.
Đây sẽ là động lực mạnh mẽ, thôi thúc chúng ta tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo, đẩy mạnh nghiên cứu và góp phần kiến tạo tương lai rạng rỡ cho đất nước trong kỷ nguyên hội nhập quốc tế.
