Với yêu cầu nâng cao chất lượng khảo thí, đề thi năm nay tiếp tục được tăng cường tính phân hóa, trong khi các địa phương đồng loạt siết chặt các giải pháp phòng chống gian lận bằng công nghệ cao nhằm bảo đảm công bằng cho mọi thí sinh.
Trao đổi với phóng viên trước giờ vào phòng thi, em Nguyễn Vũ Cẩm Tú, học sinh Trường THPT Hiệp Hòa số 3 (Bắc Ninh) cho biết, em đã hoàn thành kế hoạch ôn tập từ vài ngày trước. Những ngày này, Tú chủ yếu xem lại các công thức quan trọng, rà soát những lỗi sai thường gặp và chuẩn bị đầy đủ giấy tờ dự thi.
Còn thầy Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (TP. Hồ Chí Minh) thì khuyên học sinh không nên thức khuya hay cố gắng nhồi nhét kiến thức vào thời điểm sát ngày thi.
Theo ông, đến giai đoạn này, hành trang kiến thức cơ bản đã được chuẩn bị. Điều cần thiết nhất là duy trì tâm lý thoải mái, ngủ đủ giấc, ăn uống điều độ và chuẩn bị đầy đủ giấy tờ, dụng cụ dự thi.
Năm 2026 là năm thứ hai kỳ thi tốt nghiệp THPT được tổ chức theo Chương trình GDPT 2018. Thí sinh dự thi 4 môn gồm Toán, Ngữ văn và hai môn tự chọn trong số các môn đã học ở lớp 12.
Dù hiện nay các trường đại học sử dụng nhiều phương thức tuyển sinh khác nhau như xét học bạ, đánh giá năng lực, chứng chỉ quốc tế hay các kỳ thi riêng, kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn giữ vai trò quan trọng trong tuyển sinh.
GS.TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT), cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo việc xây dựng đề thi phải bảo đảm chất lượng và có độ phân hóa phù hợp với mục đích của kỳ thi.
Theo ông Chương, đề thi tốt nghiệp THPT hiện nay phải đáp ứng đồng thời hai yêu cầu: Xét công nhận tốt nghiệp cho học sinh trên phạm vi toàn quốc và cung cấp dữ liệu tin cậy để các cơ sở giáo dục đại học sử dụng trong tuyển sinh.
Vì vậy, Bộ GD&ĐT tiếp tục xây dựng đề thi theo hướng bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018, bảo đảm có các câu hỏi phù hợp để xét tốt nghiệp, đồng thời tăng cường các câu hỏi có tính phân hóa nhằm hỗ trợ các trường đại học, cao đẳng tuyển sinh.
Trong quá trình xây dựng đề thi, Bộ GD&ĐT đặc biệt chú trọng khâu thử nghiệm, phân tích dữ liệu khảo thí và hoàn thiện ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa.
Trong các buổi làm việc với địa phương về công tác chuẩn bị kỳ thi, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn nhiều lần nhấn mạnh mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm an toàn, công bằng và chất lượng.
Theo Bộ trưởng, những năm qua kỳ thi đã được tổ chức ngày càng gọn nhẹ, giảm áp lực cho thí sinh và giảm chi phí xã hội. Thành công đó có được nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương và sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ.
Năm nay cũng là năm đầu tiên thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo Bộ trưởng, bên cạnh những khó khăn ban đầu, mô hình mới cũng tạo điều kiện thuận lợi khi chính quyền cơ sở gần trường học và học sinh hơn, giúp việc phối hợp tổ chức kỳ thi hiệu quả hơn.
Bộ trưởng yêu cầu các địa phương chủ động trang bị thiết bị kỹ thuật phù hợp để phát hiện, ngăn chặn các hành vi gian lận bằng công nghệ cao. Đồng thời, cần tăng cường tập huấn cho cán bộ coi thi và phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an để nhận diện các phương thức gian lận mới.
“Mục tiêu cao nhất là tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế, công bằng, chất lượng và không có sai phạm xảy ra”, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh.
Một trong những vấn đề được đặc biệt quan tâm trong kỳ thi năm nay là nguy cơ gian lận bằng thiết bị công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo. Thượng tá Nguyễn Đức Tuấn, Phó Trưởng phòng An ninh chính trị nội bộ (PA03) Công an TP. Hà Nội cho biết, các hành vi gian lận bằng công nghệ đang diễn biến ngày càng tinh vi.
Theo ông Tuấn, hiện nay nhiều phần mềm AI có thể tự động giải bài từ hình ảnh đề thi được tải lên mà không cần nhập nội dung bằng văn bản. Ông dẫn chứng, trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 vừa qua tại Hà Nội đã xuất hiện trường hợp thí sinh dùng điện thoại thông minh chụp đề thi rồi nhờ AI giải bài. Tuy nhiên, sự việc đã được giám thị phát hiện sau ít phút.
Ông Tuấn lưu ý đề thi tốt nghiệp THPT thuộc danh mục bí mật nhà nước ở mức độ “tối mật”. Vì vậy, cán bộ coi thi phải thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ, không được chủ quan, lơ là.
Đối với thí sinh, hành vi quay phim, chụp ảnh đề thi để đưa ra ngoài có thể bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ vi phạm.
“Chỉ một hình ảnh lọt lên mạng, chưa cần biết đã giải hay chưa là đã vi phạm pháp luật rồi”, ông Tuấn cảnh báo.
Tại TP. Huế, nơi có 14.150 thí sinh đăng ký dự thi, các phương án bảo đảm an ninh, an toàn cho kỳ thi đã được triển khai đồng bộ. Công an thành phố phối hợp với ngành giáo dục tăng cường các giải pháp phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi gian lận bằng thiết bị công nghệ cao.
Trong khi đó, TP. Hồ Chí Minh tiếp tục là một trong những hội đồng thi có quy mô lớn nhất cả nước với gần 143.000 thí sinh dự thi. Thành phố bố trí 246 điểm thi với hơn 6.000 phòng thi và huy động hơn 25.000 cán bộ, giáo viên tham gia công tác tổ chức thi.
Theo Giám đốc Sở GD&ĐT TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Hiếu, khu vực lưu giữ đề thi và bài thi được giám sát bằng hệ thống camera hoạt động liên tục 24/24 giờ nhằm bảo đảm tuyệt đối an toàn.
Cùng với công tác coi thi, Bộ GD&ĐT cũng yêu cầu các hội đồng chấm thi thực hiện nghiêm quy trình chấm thử, chấm chung và chấm kiểm tra ngẫu nhiên đối với môn Ngữ văn nhằm hạn chế tình trạng chấm “lỏng - chặt”, bảo đảm công bằng cho thí sinh trên cả nước.
