Tại buổi làm việc, các Cơ quan chủ trì soạn thảo đã báo cáo về tình hình triển khai, tiến độ chuẩn bị, hoàn thiện Hồ sơ và các nội dung chính, các nội dung cần xin ý kiến đối với 8 dự án luật, nghị quyết, bao gồm: Dự án Luật Dầu khí (sửa đổi); dự án Luật Đất đai (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư (sửa đổi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện); dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án năng lượng tái tạo; dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các công trình, dự án phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027; chủ trương đầu tư Dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; điều chỉnh Nghị quyết số 187/2025/QH15 ngày 19/2/2025 của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đã có ý kiến trao đổi đối với từng nội dung dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp chuyên đề về xây dựng pháp luật (tháng 8/2026) tại buổi làm việc. Bên cạnh đó, thực hiện quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Quốc hội về việc các cơ quan của Quốc hội chủ động, phối hợp “từ sớm, từ xa” với Cơ quan chủ trì soạn thảo các luật trình Quốc hội để đáp ứng yêu cầu hoàn thiện thể chế, pháp luật trong giai đoạn mới, bảo đảm chất lượng, tiến độ các dự án Luật trình Quốc hội xem xét, thông qua, Thường trực Ủy ban đã chỉ đạo, chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chủ trì soạn thảo và các cơ quan liên quan để bảo đảm tiến độ và chất lượng các nội dung trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Kết luận buổi làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên chỉ đạo các Cơ quan chủ trì soạn thảo, Cơ quan chủ trì thẩm tra khẩn trương rà soát, đẩy nhanh tiến độ đến từng ngày của từng việc, gắn với sự phân công rõ trách nhiệm cụ thể cho từng tổ chức, cá nhân và rõ mức độ hoàn thành để kịp hoàn thiện hồ sơ, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 15/7/2026; tuyệt đối không đề xuất lùi, rút hoặc điều chỉnh tiến độ các công việc và nội dung đã có dự kiến trong chương trình Kỳ họp; đồng thời, tiếp tục quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm túc yêu cầu về đổi mới tư duy, phương pháp xây dựng pháp luật theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật với phương châm "thể chế kiến tạo, đi trước, mở đường cho phát triển”.
Trong đó, đối với các Cơ quan chủ trì soạn thảo, cần tuân thủ nghiêm trình tự, thủ tục theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; tập trung rà soát để tiếp tục phát hiện những “lỗ hổng”, điểm nghẽn, bất cập trong các quy định của Luật hiện hành và bám sát các quan điểm, chủ trương trong các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị (nhất là Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các Nghị quyết, Kết luận của Ban Bí thư, Bộ Chính trị trong thời gian gần đây) để thể chế đầy đủ, kịp thời; bảo đảm tính đồng bộ, khả thi. Đối với các chính sách có tác động lớn hoặc còn nhiều ý kiến khác nhau, cần chú trọng đánh giá tác động, làm rõ căn cứ thực tiễn, cơ sở pháp lý và tính khả thi của từng phương án; báo cáo đầy đủ để cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Đối với Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội và các cơ quan phối hợp thẩm tra của Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải thực hiện tốt vai trò “gác cổng” trong công tác lập pháp; chuyển trọng tâm từ "thẩm tra hồ sơ" sang "thẩm tra chính sách”, thể hiện rõ quan điểm, chính kiến của mình trong việc đánh giá chất lượng, điều kiện trình, tính khả thi của từng nội dung trong dự thảo Luật, Nghị quyết để phát huy vai trò giám sát phản biện, nâng cao chất lượng thẩm tra.
Yêu cầu chung là phải bảo đảm tiến độ nhưng không được hạ thấp yêu cầu về chất lượng, không để tình trạng luật, nghị quyết mới ban hành đã nảy sinh bất cập, chồng chéo, không thể thực hiện; theo sát tiến độ thực hiện của từng dự án luật, nghị quyết; chủ động phối hợp chặt chẽ với các Cơ quan chủ trì soạn thảo ngay từ đầu của quá trình nghiên cứu, rà soát, xây dựng dự thảo theo tinh thần đồng hành, từ sớm, từ xa; kịp thời xử lý các vấn đề vướng mắc, còn có ý kiến khác nhau. Trong trường hợp chưa tạo được sự thống nhất, các cơ quan phải báo cáo ngay Phó Chủ tịch Quốc hội, Phó Thủ tướng Chính phủ phụ trách để chỉ đạo xử lý kịp thời.
Đối với các nội dung dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp chuyên đề về xây dựng pháp luật, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị các Cơ quan chủ trì soạn thảo, chủ trì thẩm tra tiếp tục rà soát kỹ lưỡng tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của hệ thống pháp luật; đặc biệt chú ý xử lý các nội dung giao thoa với các luật có liên quan, tránh phát sinh chồng chéo, mâu thuẫn hoặc khoảng trống pháp lý, bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; chú trọng đánh giá tác động chính sách, nhất là tác động đối với người dân, doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước; kiên quyết cắt giảm các quy định không còn phù hợp và không thật cần thiết, giảm chi phí tuân thủ và tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Ngoài các nội dung trên, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đã có ý kiến kết luận cụ thể đối với những vấn đề cần tập trung giải quyết trong từng dự án luật, nghị quyết báo cáo tại buổi làm việc hôm nay; đồng thời chỉ đạo Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Hội đồng Dân tộc của Quốc hội và các Ủy ban liên quan của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội tổng hợp đầy đủ các kiến nghị, đề xuất của các bộ, ngành dự họp để nghiên cứu, tham mưu với Lãnh đạo Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, giải quyết theo thẩm quyền.
