Luật quy định chi tiết các mức khối lượng, thể tích chất ma túy tương ứng với từng khung hình phạt, đồng thời bổ sung các loại ma túy mới như Fentanyl, MDMA, XLR-11, và quy định cụ thể hơn về trường hợp tái phạm, phạm tội có tổ chức hoặc sử dụng người dưới 16 tuổi.
Theo đó, người nào vận chuyển trái phép chất ma túy mà không nhằm mục đích sản xuất, mua bán hoặc tàng trữ, tùy theo số lượng, loại ma túy và tính chất vi phạm, sẽ đối mặt với các mức hình phạt từ 3 năm tù đến tù chung thân.
Khởi điểm từ 3–7 năm tù nếu tái phạm, vận chuyển chất ma túy với khối lượng nhỏ
Khung hình phạt cơ bản từ 3 đến 7 năm tù được áp dụng với các trường hợp tái phạm chưa được xóa án tích hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính mà tiếp tục vi phạm, hoặc vận chuyển các loại chất ma túy với khối lượng nhỏ, như dưới 500g nhựa thuốc phiện; dưới 5g các chất như heroin, cocaine, methamphetamine; hoặc dưới 10kg lá, thân, hoa, quả cây cần sa.
Phạt đến 15 năm nếu vận chuyển có tổ chức, qua biên giới hoặc khối lượng lớn hơn
Hành vi phạm tội có tổ chức, lợi dụng chức vụ, danh nghĩa cơ quan, sử dụng người dưới 16 tuổi, vận chuyển qua biên giới, hoặc có tổng khối lượng chất ma túy lớn hơn ngưỡng quy định sẽ bị xử lý với mức phạt từ 7 đến 15 năm tù.
Tăng nặng đến 20 năm nếu vượt ngưỡng giữa, tái phạm nguy hiểm
Khung hình phạt từ 15 đến 20 năm tù được áp dụng nếu vận chuyển các loại chất ma túy vượt ngưỡng quy định, như từ 1kg đến dưới 5kg nhựa thuốc phiện, hoặc heroin, methamphetamine từ 30g đến dưới 100g. Việc vận chuyển nhiều loại chất ma túy mà tổng khối lượng vượt mức trung bình của các loại cũng bị xử lý ở khung này.
Tù chung thân nếu vận chuyển ma túy với khối lượng đặc biệt lớn
Trường hợp vận chuyển chất ma túy với khối lượng đặc biệt lớn – như từ 5kg nhựa thuốc phiện trở lên; từ 100g heroin trở lên; từ 600kg quả thuốc phiện khô hoặc từ 150kg quả thuốc phiện tươi trở lên – sẽ bị phạt tù từ 20 năm hoặc tù chung thân. Tổng khối lượng của nhiều loại chất nếu tương đương với các mức này cũng bị xử lý ở mức cao nhất.
Bổ sung hình phạt tiền, tịch thu tài sản, cấm hành nghề
Ngoài hình phạt tù, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5 triệu đến 500 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 đến 5 năm, hoặc bị tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Luật số 86/2025/QH15 được kỳ vọng sẽ góp phần tăng hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma túy trong bối cảnh nhiều loại ma túy mới xuất hiện, tội phạm có xu hướng tinh vi và quốc tế hóa. Việc cụ thể hóa các mức xử lý không chỉ giúp bảo đảm tính răn đe mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động điều tra, truy tố và xét xử các vụ án liên quan.
