Hướng tới phát huy giá trị Khu Nghi lễ thờ Tổ, từ ngày 9 đến 11/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức chuỗi sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô” tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, gắn với không gian văn hóa tín ngưỡng tâm linh thờ cúng Hùng Vương.
Trong chiều 10/10, lễ dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng được tổ chức trang trọng tại Đền thờ Quốc Tổ, thể hiện lòng thành kính, tri ân công đức các bậc tiền nhân đã có công dựng nước.
Đây cũng là dịp tôn vinh đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, góp phần bồi đắp tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc và nâng cao ý thức gìn giữ di sản văn hóa truyền thống.
Lễ dâng hương được cử hành theo nghi thức truyền thống với sự tham gia của đoàn đại biểu, các nghệ nhân và đông đảo đồng bào đại diện cho 54 dân tộc. Đi đầu đoàn diễu hành là đội tiêu binh rước Quốc kỳ và cờ Hội, tiếp nối là đội lễ, đội rước cờ con Lạc cháu Hồng, đoàn nghi trượng và đoàn kiệu rước lễ vật. Trong không gian linh thiêng, các đại biểu cùng đồng bào thực hiện nghi thức rước lễ, dâng lễ vật, dâng hoa và thắp hương tưởng niệm các Vua Hùng.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu nhấn mạnh, cội nguồn là điểm tựa tinh thần sâu sắc trong tâm thức mỗi người Việt Nam. Từ truyền thuyết các Vua Hùng dựng nước, cha ông đã trao truyền đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, vừa thể hiện lòng tri ân đối với tiền nhân, vừa nhắc nhở các thế hệ hôm nay về trách nhiệm gìn giữ những giá trị làm nên bản sắc và sức mạnh dân tộc.
Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là biểu tượng tiêu biểu cho ý thức về nguồn cội và tinh thần cộng đồng của người Việt, được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2012.
Tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, Khu Nghi lễ thờ Tổ giữ vị trí đặc biệt trong không gian văn hóa của “Ngôi nhà chung” 54 dân tộc. Việc tổ chức các hoạt động tín ngưỡng tại đây góp phần kết nối cội nguồn chung của dân tộc với sự đa dạng văn hóa của các cộng đồng đang cùng sinh sống trên đất nước Việt Nam.
Tiếp nối nghi lễ dâng hương, trong hai ngày 10 và 11/10, Quảng trường Hùng Vương và Khu Nghi lễ thờ Tổ trở thành không gian trình diễn, giao lưu văn hóa nghệ thuật dân gian. Đoàn đại biểu, nghệ nhân và đồng bào tỉnh Phú Thọ giới thiệu các loại hình nghệ thuật truyền thống gắn với vùng Đất Tổ như hát Xoan, hát Ghẹo, cùng những hoạt động giao lưu đặc sắc.
Đồng bào Khmer tỉnh Cà Mau cũng mang đến chương trình những nét văn hóa truyền thống đặc trưng của vùng đất cực Nam Tổ quốc. Sự góp mặt của các cộng đồng dân tộc đang sinh sống, hoạt động tại Làng tạo nên không gian giao lưu đa sắc màu, cùng hướng về cội nguồn và lan tỏa tinh thần “Chung dòng máu Lạc Hồng”.
Không chỉ dừng lại ở các nghi lễ và chương trình biểu diễn, chuỗi sự kiện còn tạo điều kiện để người dân, du khách trực tiếp tham gia các hoạt động thực hành di sản. Tại không gian Nghi Môn, du khách được trải nghiệm làm bánh chưng, bánh giầy; tại Quảng trường Hùng Vương, các hoạt động thi đấu cờ người góp phần tái hiện nét sinh hoạt văn hóa truyền thống trong không khí hội hè.
Đáng chú ý, triển lãm ảnh “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô” giới thiệu khoảng 100 ảnh, pano về quá trình xây dựng Khu Nghi lễ thờ Tổ, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, hoạt động văn hóa của cộng đồng các dân tộc và sự kết nối di sản. Qua đó, công chúng có thêm cơ hội tìm hiểu về lịch sử, ý nghĩa của không gian thờ cúng Quốc Tổ cũng như những giá trị văn hóa được gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ.
Bên cạnh đó, không gian văn hóa, ẩm thực Hà Nội giới thiệu nghệ thuật truyền thống, sản phẩm làng nghề và những món ăn tiêu biểu của Thủ đô. Các khu vực trải nghiệm, quảng bá đặc sản và sản phẩm OCOP của Hà Nội, Phú Thọ cùng nhiều địa phương cũng góp phần làm phong phú hành trình khám phá văn hóa của du khách.
Thông qua chuỗi sự kiện, ban tổ chức hướng tới phát huy hiệu quả giá trị Khu Nghi lễ thờ Tổ, tăng cường kết nối di sản giữa Hà Nội với các địa phương, đồng thời hình thành thêm sản phẩm du lịch văn hóa tâm linh gắn với hành trình về nguồn.
Việc đưa nghi lễ truyền thống, nghệ thuật dân gian và hoạt động thực hành di sản đến gần công chúng không chỉ góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa mà còn mở ra cơ hội để nghệ nhân, đồng bào các dân tộc trao truyền tri thức, phong tục và giá trị truyền thống cho thế hệ trẻ. Qua đó, di sản không chỉ được gìn giữ trong không gian linh thiêng mà còn hiện diện sinh động trong đời sống, trở thành cầu nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai.
