Thực hiện kế hoạch của Ban Chỉ đạo Quốc gia, Ban Chỉ đạo Quân khu 2 và Ban Chỉ đạo tỉnh Lào Cai về tổ chức lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN, đến nay, tỉnh đã hoàn thành việc lấy mẫu tại 16 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn.
Qua khảo sát, toàn tỉnh có 1.262 phần mộ cần lấy mẫu. Lực lượng chức năng đã khai quật 1.251 phần mộ, thu được mẫu hài cốt của 821 phần mộ để phục vụ giám định ADN. Có 430 phần mộ không thể lấy mẫu do không còn hoặc không đủ hài cốt để giám định.
Trong số 16 nghĩa trang liệt sĩ, có 2 nghĩa trang không thu được mẫu hài cốt gồm Nghĩa trang liệt sĩ xã Thượng Bằng La và Nghĩa trang liệt sĩ Bản Qua, xã Bát Xát.
Việc hoàn thành lấy mẫu hài cốt là bước quan trọng để các cơ quan chuyên môn tiếp tục giám định ADN, đối chiếu với mẫu sinh phẩm của thân nhân nhằm xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin, góp phần đáp ứng nguyện vọng của các gia đình và thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.
Ở diễn biến liên quan, ngày 13/7, tỉnh Lào Cai đồng loạt triển khai đợt cao điểm lấy mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân các liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại 7 điểm, thuộc các xã, phường gồm: phường Lào Cai, phường Yên Bái, phường Nghĩa Lộ, xã Văn Bàn, xã Bảo Yên, xã Đông Cuông và xã Khánh Hòa.
Theo kế hoạch, hoạt động lấy mẫu diễn ra từ ngày 13 đến 17/7 đối với khoảng 3.434 thân nhân họ ngoại của các liệt sĩ chưa xác định được danh tính còn sống.
Để bảo đảm tiến độ, các cơ quan chức năng đã bố trí đầy đủ các khu vực tiếp nhận thông tin, lấy mẫu và hỗ trợ di chuyển đối với người cao tuổi, người có sức khỏe yếu.
Theo tỉnh Lào Cai, các mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân sẽ tạo nguồn dữ liệu cốt lõi cho "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ". Cùng với các mẫu hài cốt được thu thập tại nghĩa trang và hài cốt do Đội quy tập, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tìm kiếm được, các dữ liệu sẽ được đối chiếu để tạo cơ sở khoa học xác định danh tính liệt sĩ, góp phần sớm đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình và quê hương.