Sáng 13/6, Quốc hội nghe tờ trình và thảo luận tại hội trường về dự kiến Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2026.
Thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trình bày tờ trình về dự kiến Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2026, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Dương Thanh Bình cho biết: Căn cứ đặc điểm, tình hình đặc thù của năm 2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Quốc hội cho phép không đề xuất nội dung giám sát chuyên đề vào Chương trình giám sát năm 2026 của Quốc hội. Lý do là vì tình hình năm 2026 sẽ không có đủ thời gian để triển khai giám sát toàn diện, có chiều sâu nên sẽ ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả.
Hơn nữa, trong năm chuyển giao giữa 2 nhiệm kỳ khóa XIII và khóa XIV cho thấy một số bất cập như: Phải thay đổi nhân sự của Đoàn giám sát (do Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa trước thành lập) để Quốc hội khóa mới có thể tiếp tục tiến hành giám sát, dẫn đến gián đoạn trong khâu tổ chức triển khai thực hiện.
Việc tiếp cận của đại biểu Quốc hội khóa mới đối với nội dung giám sát chuyên đề (do Quốc hội nhiệm kỳ trước quyết định và đã triển khai giám sát) sẽ khó khăn, thiếu thông tin thực tiễn, ảnh hưởng đến việc đảm bảo tính chuyên sâu, toàn diện của vấn đề giám sát. Vì vậy, việc xem xét, quyết định kết quả giám sát khó bảo đảm hiệu quả như yêu cầu đặt ra…
Theo kế hoạch dự kiến, trong năm 2026, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ xem xét 8 báo cáo của Chính phủ, một báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các báo cáo khác của các cơ quan hữu quan theo quy định của pháp luật.
Trong đó, có nội dung giám sát việc thực hiện nhiều Nghị quyết liên quan tới lĩnh vực giao thông như: Nghị quyết của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam; Nghị quyết về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh…
Tại kỳ họp thường lệ thứ 2, Quốc hội khóa XVI sẽ xem xét 22 báo cáo của Chính phủ, 3 báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các báo cáo khác của các cơ quan hữu quan theo quy định của pháp luật.
Việc thực hiện một loạt Nghị quyết của Quốc hội liên quan tới lĩnh vực giao thông khác tiếp tục được đưa vào chương trình.
Cụ thể là việc thực hiện Nghị quyết của Quốc hội và kế hoạch triển khai Dự án đường Hồ Chí Minh giai đoạn tiếp theo; việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Cùng với đó là một loạt Nghị quyết liên quan tới chủ trương xây dựng đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 – 2020; Dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025; Dự án đầu tư xây dựng đường vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội; Dự án đầu tư xây dựng đường vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh.
Nghị quyết về thí điểm một số chính sách đặc thù về đầu tư xây dựng công trình đường bộ cũng được Quốc hội khoá XVI giám sát.
Tại kỳ họp này, Quốc hội còn tiến hành một phiên chất vấn và trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội.
Về một số kiến nghị, đề xuất, theo Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát, những tháng còn lại của năm 2025 và năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Dương Thanh Bình cho biết, bên cạnh những khó khăn, cũng sẽ có nhiều điều kiện thuận lợi để thực hiện chức năng giám sát tốt hơn, hiệu quả hơn trong bối cảnh cơ cấu tổ chức của Quốc hội thay đổi.
Thực hiện việc sắp xếp tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị, sáp nhập các đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, số lượng Đoàn đại biểu Quốc hội các tỉnh, thành phố từ 63 dự kiến còn 34 Đoàn, nhưng quy mô của các Đoàn đại biểu Quốc hội sẽ lớn hơn, số lượng đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách cũng tăng. Do đó, công tác giám sát cần tiếp tục được tập trung chỉ đạo, rút kinh nghiệm, có các giải pháp cải tiến, đổi mới để phù hợp với bối cảnh tình hình thực tiễn mới.
Trong đó, cần chú trọng phát huy tinh thần chủ động trong hoạt động giám sát, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chủ động giám sát ngay từ khi triển khai thi hành luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Việc giám sát cần bám sát tình hình thực tiễn thi hành pháp luật, bảo đảm hoạt động giám sát có trọng tâm, trọng điểm, tránh chồng chéo, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước.
