Toàn cảnh hội nghị
Tham dự Hội nghị tại điểm cầu Trung ương còn có các Phó Tổng giám đốc: Phạm Lương Sơn, Trần Đình Liệu, Đào Việt Ánh, Lê Hùng Sơn; lãnh đạo các vụ, ban, đơn vị thuộc BHXH Việt Nam. Tại 63 điểm cầu địa phương có Lãnh đạo BHXH tỉnh, thành phố; công chức, viên chức BHXH các huyện, thị xã.
Nhiều nỗ lực trong thực hiện chính sách BHXH, BHYT
Phát biểu khai mạc Hội nghị, Tổng Giám đốc Nguyễn Thế Mạnh cho biết, Ngành BHXH đang bước vào giai đoạn "nước rút", chính vì vậy, các đại biểu tích cực thảo luận, đánh giá kết quả nổi bật, cách làm, sáng kiến hay để tạo hiệu ứng lan toả trong toàn Ngành; đồng thời, chỉ ra tồn tại, hạn chế để có giải pháp hoàn thành bằng được nhiệm vụ 2020.
Theo báo cáo của BHXH Việt Nam, 9 tháng qua, BHXH Việt Nam luôn chủ động, bám sát các giải pháp chỉ đạo điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan; chủ động, tích cực phối hợp với các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương trong triển khai thực hiện nhiệm vụ, thực hiện tốt việc giải quyết các chế độ BHXH, BHYT, BH thất nghiệp cho người tham gia. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19, nhiều đơn vị, DN phải thu hẹp sản xuất kinh doanh hoặc tạm ngừng hoạt động, NLĐ không có việc làm phải nghỉ việc; thu nhập của người dân giảm nên nhiều người không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình… dẫn đến số người tham gia và số thu BHXH, BHYT giảm.
Cụ thể, tính đến hết tháng 9/2020, cả nước có trên 15,5 triệu người tham gia BHXH (đạt 31,5% lực lượng lao động trong độ tuổi); có gần 13 triệu người tham gia tham gia BH thất nghiệp (đạt 26,2% lực lượng lao động trong độ tuổi); trên 86,7 triệu người tham gia BHYT (đạt tỷ lệ bao phủ 89,6% dân số). So với cuối năm 2019, mặc dù số người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT có tăng trưởng dương, nhưng số người tham gia BHXH bắt buộc, BH thất nghiệp lại giảm. Số thu BHXH, BHYT, BH thất nghiệp dù có tăng về số tuyệt đối, nhưng tỷ lệ so với kế hoạch cả năm lại thấp hơn cùng kỳ (hết tháng 9/2019, số thu toàn Ngành đạt 72,4% kế hoạch năm). Bên cạnh đó, số tiền nợ BHXH, BHYT khoảng 19.899 tỷ đồng (bằng 4,93% số phải thu và tăng 0,8% so với cùng kỳ năm 2019). Ngoài ra, theo báo cáo của các tỉnh, thành phố, tính đến tháng 9/2020, cả nước còn 905 đơn vị, DN đang thực hiện tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất do chịu ảnh hưởng của dịch Covid-19, tương ứng với 82.238 lao động và ước số tiền khoảng 329 tỷ đồng.
Theo tính toán, để đạt được chỉ tiêu Chính phủ giao tại Nghị quyết số 01 và kế hoạch đề ra của Ngành năm 2020, trong 3 tháng cuối năm, toàn Ngành cần phải phát triển thêm trên 1,7 triệu người tham gia BHXH; trên 1,3 triệu người tham gia BH thất nghiệp. Riêng với BHYT, để đạt tỷ lệ bao phủ 90,7% dân số theo kế hoạch, cũng cần thu hút thêm trên 1,3 triệu người tham gia. Mục tiêu này đòi hỏi cần phải có sự tập trung, quyết liệt thực hiện đồng bộ các giải pháp và sự nỗ lực lớn của toàn Ngành.
Báo cáo của BHXH Việt Nam cũng cho thấy, mặc dù gặp nhiều khó khăn trong việc thực hiện nhiệm vụ, ngành BHXH vẫn đảm bảo kịp thời, đầy đủ quyền lợi của người tham gia BHXH, BHYT. Trong 9 tháng đầu năm 2020, cả nước đã chi 171.411 tỷ đồng cho 8.343.061 người hưởng BHXH; 11.135 tỷ đồng cho 797.485 người hưởng chế độ BH thất nghiệp. So với cùng kỳ năm 2019, tuy số người được giải quyết hưởng chế độ ốm đau, thai sản giảm, nhưng số người được giải quyết hưởng chế độ BHXH hằng tháng, BHXH một lần và BH thất nghiệp đều tăng. Tương ứng là số chi BHXH, BH thất nghiệp cũng tăng so với cùng kỳ năm 2019, đặt biệt là số chi BH thất nghiệp tăng mạnh (145%). Cả nước đã có 120,598 triệu lượt người KCB BHYT; số chi KCB BHYT các cơ sở đề nghị quyết toán trên Hệ thống thông tin giám định BHYT là 73.920 tỷ đồng (chưa bao gồm số chi của BHXH Bộ Quốc phòng, BHXH Công an nhân dân), tương ứng 71,7% tổng dự toán chi KCB BHYT năm 2020.
Công tác ứng dụng CNTT trong quản lý, BHXH Việt Nam đã kết nối, chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành liên quan, như kết nối, trao đổi, đối soát dữ liệu tự động 2 chiều với Tổng cục Thuế; kết nối, trao đổi thông tin với Bộ Tư pháp trên Hệ thống Thông tin quản lý hộ tịch qua Trục Dữ liệu Quốc gia (NGSP) phục vụ liên thông cấp giấy khai sinh, cấp thẻ BHYT cho trẻ em dưới 6 tuổi (đến tháng 9/2020 đã hoàn thành triển khai tại 63/63 tỉnh, thành phố); tích hợp, cung cấp các dịch vụ công trực tuyến cho doanh nghiệp, người dân trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia (đến nay, BHXH Việt Nam đã cung cấp 16 DVC, đã tiếp nhận gần 3.500 hồ sơ thực hiện DVC qua Cổng DVC Quốc gia, trong đó, có một số DVC có tần suất thực hiện lớn như DVC Cấp lại thẻ BHYT do hỏng, mất (1.878 hồ sơ), các DVC thanh toán trực tuyến (gia hạn thẻ BHYT theo hộ gia đình, đóng tiếp BHXH tự nguyện: 1.500 giao dịch); các DVC hỗ trợ người dân, doanh nghiệp gặp khó khăn do đại dịch Covid-19 (890 hồ sơ)…
Nêu cao trách nhiệm người đứng đầu
Tại Hội nghị, Giám đốc một số tỉnh, thành phố đã nêu ra những khó khăn, vướng mắc còn tồn tại trong thực thi nhiệm vụ, đồng thời cũng đề xuất các giải pháp triển khai thực hiện từ nay đến cuối năm 2020.
Chung tay tháo gỡ khó khăn cho BHXH địa phương, các Phó Tổng Giám đốc và lãnh đạo các đơn vị của BHXH Việt Nam tập trung vào một số giải pháp nhằm phát triển đối tượng, tăng thu, giảm nợ BHXH, BHYT, BH thất nghiệp; kiểm soát để đảm bảo sử dụng Quỹ KCB BHYT hiệu quả.
Lưu ý một số vấn đề trong công tác KCB BHYT, Phó Tổng Giám đốc Phạm Lương Sơn đề nghị Giám đốc BHXH tỉnh, thành phố phát huy trách nhiệm, bằng mọi giải pháp đảm bảo cân đối quỹ theo đúng dự toán được giao. Đối với những tỉnh, thành phố đang có số chi dự toán cao hơn bình quân toàn quốc cần có báo cáo cụ thể, xác định nguyên nhân vượt dự toán để Ban Thực hiện chính sách BHYT phối hợp với Vụ Tài chính-Kế toán xây dựng tờ trình gửi Bộ Tài chính, Hội đồng Quản lý BHXH Việt Nam xin điều chỉnh, nhằm đảm bảo công tác chi Quỹ KCB BHYT đã được Chính phủ giao. Đối với những tỉnh, thành phố đã cân đối được Quỹ nhưng còn hiệu tượng thừa- thiếu giữa các cơ sở KCB thì cần phải rà soát, sớm có phương án tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo Sở Y tế, Sở Tài chính phân bổ, điều chỉnh phù hợp, đảm bảo quyền lợi cho người có BHYT, tránh lãnh phí, sử dụng kinh phí không hiệu quả…
Trong lĩnh vực thu, phát triển đối tượng, Phó Tổng Giám đốc Trần Đình Liệu cho rằng, Giám đốc, Phó Giám đốc phụ trách từ cấp tỉnh, đến huyện cần bám sát cơ sở, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đôn đốc, đồng thời tháo gỡ khó khăn còn tồn tại ngay từ cấp cơ sở. "Kiên quyết thực hiện các giải pháp trong thu, phát triển đối tượng; sử dụng hiệu quả quy trình ứng dụng CNTT trong nghiệp vụ, nêu cao tinh thần quyết tâm của toàn hệ thống mới có thể hoàn thành được nhiệm vụ của năm 2020" -Phó Tổng Giám đốc Trần Đình Liệu nêu.
Trong điều hành dự toán năm 2020, Phó Tổng Giám đốc Đào Việt Ánh nhấn mạnh cần đưa ra chỉ tiêu, kế hoạch cụ thể, sát với thực tế và thống nhất cao giải pháp, để thực hiện tốt kế hoạch đã đề ra.
Liên quan đến giải quyết quyền lợi cho người lao động tại các DN phá sản, giải thể, Phó Tổng Giám đốc Lê Hùng Sơn cho rằng, trong khi chờ sửa đổi Luật cho phù hợp thì BHXH tỉnh, thành phố có những giải pháp, tham mưu, đề xuất với các cơ quan có thẩm quyền tại địa phương có biện pháp xử lý đối các DN này, trong đó ưu tiên thu hồi tiền đóng BHXH, đảm bảo được tốt nhất quyền lợi cho người lao động.
Lưu ý công tác thanh tra-kiểm tra, Phó Tổng Giám đốc Lê Hùng Sơn cho rằng, từ nay đến cuối năm BHXH các tỉnh, thành phố cần tiếp tục tăng cường công tác này, đặc biệt là thanh tra đột xuất trong đó tập trung thanh tra những DN có khả năng thu hồi nợ; các đại lý thu, cơ sở KCB có dấu hiệu vi phạm…
Kết luận Hội nghị, Tổng Giám đốc Nguyễn Thế Mạnh đánh giá cao nỗ lực của toàn Ngành đã có nhiều cố gắng triển khai nghiêm túc, trách nhiệm đạt được kết quả tích cực so với quý trước và tháng 8, nhất là trong bối cảnh khó khăn do tác động của dịch bệnh Covid-19. Ngành BHXH đã triển khai nghiêm túc các chỉ đạo, Nghị quyết của Chính phủ, Quốc hội về lĩnh vực BHXH, BHYT; những ý kiến đóng góp để thực hiện mục tiêu an sinh xã hội của Ngành đã được Chính phủ, Quốc hội đồng tình và đánh giá cao.
Tổng Giám đốc yêu cầu BHXH các tỉnh, thành phố tiếp tục nêu cao tinh thần quyết tâm trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn. Đặc biệt, cần tăng cường rà soát số liệu, tìm ra dư địa phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHYT, BH thất nghiệp theo từng nhóm để có giải pháp tuyên truyền, vận động hiệu quả… Đồng thời, tiếp tục tham mưu để các cấp chính quyền tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo công tác BHXH, BHYT trên địa bàn, coi đây là trách nhiệm chung, xuyên suốt đến tận xã, thôn, xóm.
Nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác thu, Tổng Giám đốc yêu cầu các đơn vị nghiệp vụ và BHXH các địa phương cần bám sát dự toán thu, phối hợp với các bộ, ngành liên quan, trong đó có cơ quan Thuế để rà soát các nhóm tham gia BHXH bắt buộc, tăng cường thanh tra đột xuất các đơn vị SDLĐ có dấu hiệu vi phạm; kiên quyết thu hồi nợ tại các đơn vị chây ỳ, sử dụng các biện pháp, đôn đốc, bám sát dòng tiền, "sức khỏe" doanh nghiệp; công khai DN nợ đọng BHXH, BHYT, BH thất nghiệp trên các phương tiện truyền thông đại chúng; phối hợp với cơ quan điều tra khởi tố hình sự với DN vi phạm chính sách BHXH, BHYT. Bên cạnh đó, cần rà soát, phân công, phân nhiệm đảm bảo nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ quy trình, rõ kết quả đối với từng đơn vị, từng CCVC; phát huy hơn nữa vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, đạo đức công vụ, quy tắc ứng xử của CCVC và NLĐ trong toàn Ngành…
Bích Thủy
