Chủ trương này được cụ thể hóa từ Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân trong tình hình mới. Điểm nhấn quan trọng là chuyển trọng tâm sang phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe từ sớm, từ xa và lấy người dân làm trung tâm.
Việc lựa chọn ngày 7/4 trùng với Ngày Sức khỏe Thế giới làm Ngày Sức khỏe toàn dân không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng, mà còn thể hiện cam kết của Việt Nam trong việc đồng hành với các mục tiêu phát triển bền vững toàn cầu, hướng tới một xã hội khỏe mạnh, công bằng và phát triển lâu dài.
Gánh nặng bệnh tật gia tăng, yêu cầu đổi mới cấp thiết
Thực tiễn cho thấy, mô hình bệnh tật tại Việt Nam đang thay đổi nhanh chóng. Các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, ung thư, đái tháo đường ngày càng chiếm ưu thế, chiếm khoảng 70-75% tổng gánh nặng bệnh tật và tử vong. Cùng với đó, tốc độ già hóa dân số nhanh và sự xuất hiện của nhiều yếu tố nguy cơ mới đang tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhận định, ngành y tế đang đối mặt với nhiều thách thức đồng thời, từ biến đổi mô hình bệnh tật đến nguy cơ dịch bệnh mới nổi. Đáng chú ý, nhiều trường hợp bệnh chỉ được phát hiện ở giai đoạn muộn, khiến hiệu quả điều trị giảm, chi phí tăng cao.
Từ thực tế này, yêu cầu chuyển đổi tư duy chăm sóc sức khỏe không còn là lựa chọn, mà là đòi hỏi tất yếu.
“Phòng bệnh là trọng tâm, căn cơ, lâu dài”
Theo Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, nếu không chủ động phòng bệnh, xã hội sẽ phải trả giá rất lớn, không chỉ về chi phí y tế mà còn về chất lượng cuộc sống và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Ông nhấn mạnh, việc xác định ngày 7/4 là Ngày Sức khỏe toàn dân không đơn thuần là một hoạt động phong trào, mà là bước đi chiến lược, đánh dấu sự chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy “chữa bệnh là chính” sang “phòng bệnh là trọng tâm, căn cơ, lâu dài”, đặt sức khỏe Nhân dân vào vị trí trung tâm của mọi chính sách phát triển.
Quan điểm này cũng được khẳng định ở cấp độ lập pháp. Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, Nghị quyết 72-NQ/TW đã xác định rõ yêu cầu chăm sóc sức khỏe từ sớm, từ xa; lấy phòng bệnh làm ưu tiên hàng đầu, đồng thời phát huy vai trò của toàn xã hội.
Người dân là “chủ thể” của chăm sóc sức khỏe
Một trong những thông điệp xuyên suốt của Ngày Sức khỏe toàn dân là mỗi người dân phải trở thành chủ thể trong bảo vệ sức khỏe của chính mình.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, mỗi người cần chủ động rèn luyện thể chất, duy trì dinh dưỡng hợp lý, khám sức khỏe định kỳ và tham gia các chương trình sàng lọc để phát hiện bệnh sớm.
“Đừng đợi đến khi có bệnh mới đi khám. Chủ động phòng bệnh là giải pháp hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và giảm gánh nặng cho xã hội”, Bộ trưởng nêu rõ.
Cùng với đó, việc xây dựng “văn hóa sức khỏe” được đặt ra như một yêu cầu lâu dài. Trong đó, mỗi cá nhân hình thành lối sống lành mạnh, mỗi gia đình trở thành “pháo đài phòng bệnh”, mỗi cộng đồng là môi trường thúc đẩy hành vi tích cực.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, các chính sách y tế đang được hoàn thiện theo hướng đồng bộ, lấy phòng bệnh làm nền tảng.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, Quốc hội đang ưu tiên hoàn thiện hệ thống pháp luật về y tế, đặc biệt trong lĩnh vực y tế dự phòng và bảo hiểm y tế, nhằm bảo đảm mọi người dân được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe công bằng, chất lượng.
Song song đó, ngành y tế đẩy mạnh phát triển mạng lưới y tế cơ sở, lập hồ sơ sức khỏe điện tử, ứng dụng công nghệ số trong quản lý sức khỏe toàn dân - những nền tảng quan trọng để thực hiện hiệu quả mục tiêu phòng bệnh từ sớm, từ xa.
Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4 năm 2026 là năm đầu tiên triển khai được kỳ vọng mở ra một cách tiếp cận mới trong chăm sóc sức khỏe: Lấy phòng bệnh làm nền tảng, lấy người dân làm trung tâm và hướng tới phát triển bền vững.
Thông điệp cốt lõi được nhấn mạnh: Sức khỏe cộng đồng không chỉ đến từ hệ thống y tế, mà bắt đầu từ chính mỗi cá nhân.
Như Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh khẳng định, không ai có thể thay chúng ta bảo vệ sức khỏe của chính mình. Khi mỗi người dân chủ động sống lành mạnh hơn, quan tâm đến sức khỏe nhiều hơn và hình thành thói quen phòng bệnh, mục tiêu xây dựng một Việt Nam khỏe mạnh, hùng cường hoàn toàn có thể trở thành hiện thực.
Chương trình khám bệnh, tư vấn sức khỏe miễn phí do Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam tổ chức trong khuôn khổ Lễ mít tinh Ngày Sức khỏe toàn dân, diễn ra ngày 5/4 tại phố đi bộ Trần Nhân Tông (Hà Nội) đã ghi nhận hơn 7.800 lượt người dân được khám và tư vấn với sự tham gia của 324 nhân viên y tế.
Các hoạt động chuyên môn được triển khai quy mô lớn, gồm 859 lượt siêu âm (tuyến giáp, ổ bụng, tim, khớp) cùng 1.535 phiếu hẹn siêu âm miễn phí; 1.380 lượt xét nghiệm chuyên sâu; hơn 400 lượt điện tim; 641 lượt chụp X-quang phổi; trên 500 lượt đo InBody và đo lực cơ; hơn 200 lượt FibroScan; trên 300 lượt nội soi tai mũi họng; hơn 1.500 lượt đo mật độ xương và 54 lượt sàng lọc ung thư cổ tử cung. Đáng chú ý, có khoảng 2.830 trường hợp phát hiện dấu hiệu bất thường cần theo dõi, can thiệp, chiếm khoảng 36%.
Song song với hoạt động khám chữa bệnh, giải đi bộ “Vì một Việt Nam khỏe mạnh” thu hút 7.849 người đăng ký tham gia, trong đó có 2.760 lượt đăng ký trực tuyến, 2.214 lượt qua Hội Sinh viên Việt Nam, 2.522 lượt theo đơn vị và 353 lượt đăng ký tại chỗ. Ban tổ chức đã trao 55 giải thưởng ở nhiều hạng mục, gồm các giải dành cho người cao tuổi, người khuyết tật, thiếu nhi, gia đình, thanh niên và 30 cá nhân về đích nhanh nhất, góp phần lan tỏa thông điệp rèn luyện thể chất, nâng cao sức khỏe cộng đồng.
