Cuối giờ chiều ngày 18-8, HĐXX TAND TP Hà Nội bắt đầu thẩm vấn cựu Thứ trưởng Bộ Lao động Thương binh và xã hội (cũ) Nguyễn Bá Hoan. Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan bị xét xử về tội nhận hối lộ.
Có sự nhũng nhiễu, kéo dài
Trong vụ án này, sai phạm của các bị cáo ở Bộ Lao động Thương binh và xã hội (cũ) gồm 2 hành vi: cấp giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng và cấp Phiếu trả lời đăng ký hợp đồng cung ứng lao động đi làm việc tại nước ngoài (Visa E7).
Theo cáo buộc, với chức vụ Thứ trưởng, ông Hoan đã nhận tiền để ký 14 giấy phép; đồng ý cho xây dựng, thực hiện quy trình, thẩm định hồ sơ cung ứng lao động diện Visa E7 trái quy định của pháp luật. Từ đó, doanh nghiệp buộc phải đưa tiền “chi phí” và tiền biếu vào các dịp lễ, tết.
Trong thời gian từ 2020-2025, ông Hoan đã nhận hối lộ nhiều lần với tổng số tiền hơn 16 tỷ đồng.
Khai trước Tòa, ông Nguyễn Bá Hoan thừa nhận hành vi như cáo trạng truy tố nhưng lại nói đã làm đúng quy trình. Trước câu hỏi “có biết cấp dưới nhũng nhiễu, kéo dài thời gian cấp phép không”, cựu Thứ trưởng nói rằng bản thân “có nghe dư luận phản ánh nhưng không nhận được bất kỳ đơn thư khiếu nại hay phản ánh nào”.
Bị cáo khai tiếp, vì nghe dư luận như vậy nên tại các buổi làm việc với Cục Quản lý lao động nước ngoài, bị cáo chỉ đạo cấp dưới với những hồ sơ đủ điều kiện thì hoàn thiện để trình Bộ trưởng còn với những hồ sơ không đủ điều kiện theo quy định, đề nghị Cục trả lại doanh nghiệp để hoàn thiện theo đúng quy định.
Thực tiễn các hồ sơ do Cục trình lên, rất nhiều hồ sơ không đầy đủ theo yêu cầu. Cục đã có văn bản gửi doanh nghiệp bổ sung hoàn thiện, song có những doanh nghiệp phải bổ sung tới 2 lần, do đó thời gian doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ kéo dài.
Với các hồ sơ trình lên Thứ trưởng, ông Hoan khẳng định đã xử lý đảm bảo theo đúng quy định…
Doanh nghiệp phải chi để được cấp phép
Cựu Thứ trưởng thừa nhận có nhận tiền của doanh nghiệp, “anh Nam (bị cáo Nguyễn Đức Nam – Công ty Sona) nói là doanh nghiệp cảm ơn cho cấp giấy phép”. Việc này đã diễn ra từ rất lâu, lúc đó bị cáo nhận thức chưa đúng nên đã nhận khoản tiền này.
Lý giải nguyên nhân vì sao doanh nghiệp đưa tiền cảm ơn, ông Hoan thừa nhận do liên quan đến việc trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, hoàn thiện hồ sơ có việc cấp dưới của bị cáo gây khó khăn, phiền nhiễu cho doanh nghiệp, dẫn đến doanh nghiệp phải chi để được cấp giấy phép.
Ở hành vi nhận hối lộ liên quan chương trình đưa lao động đi làm việc tại Hàn Quốc theo ngành đóng tàu (Visa E7), bị cáo Hoan khai có lần bị cáo Nguyễn Đức Nam báo cáo miệng “muốn làm quy trình nội bộ của E7”.
Ông Hoan cho rằng quy trình nội bộ là của Cục, nên yêu cầu bị cáo Nam làm theo đúng quy định pháp luật. Nhưng sau đó, bị cáo Hoan thừa nhận quy trình này thực sự gây khó khăn cho doanh nghiệp.
Về số tiền nhận hối lộ, cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan nói bị cáo chỉ nhận hối lộ từ 2 doanh nghiệp tổng số hơn 5,7 tỷ đồng và hơn 1,9 tỷ đồng do bị cáo Nam đưa cùng 2 đồng hồ.
Số tiền bị cáo nhận vào những ngày lễ, tết, bị cáo Hoan xin HĐXX không quy kết là tiền nhận hối lộ. Bởi theo bị cáo, bị cáo cũng như những lãnh đạo, cán bộ khác đều nhận quà lễ, ngày tết của các doanh nghiệp.
Về việc sử dụng tiền hối lộ, ông Hoan khai 1 phần bị cáo để ở cơ quan, 1 phần bị cáo chi dùng.
Ngoài ra, ông Hoan trình bày về hoàn cảnh gia đình, bị cáo từng phẫu thuật ung thư phổi, mẹ bị cáo đã 100 tuổi; gia đình bị cáo được bố mẹ vợ giao trông coi mộ phần của bác vợ là liệt sĩ; con bị cáo còn nhỏ.
Bị cáo xin HĐXX khoan hồng sớm trở về với mẹ, con và xin HĐXX cho gia đình bị cáo được xin lại số tiền đang còn dư sau khi nộp khắc phục để trả nợ.
Trong giai đoạn điều tra, ông Hoan đã nộp khắc phục hơn 15,8 tỷ đồng. CQĐT cũng thu giữ gần 1 tỷ đồng và 156.000 USD khi khám xét chỗ làm việc của ông Hoan.
