Những ngày này, dọc đường phố Thủ đô Hà Nội xuất hiện rất nhiều gánh hàng bán cốm và các sản phẩm khác được chế biến từ cốm. Đây cũng là món quà ăn vặt được nhiều người mua về cho gia đình, bạn bè hoặc làm quà tặng.
Mùa cốm về, khi đi dọc làng Vòng (phường Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy) rất dễ dàng bắt gặp hình ảnh những người dân ngồi bên mẹt thúng, trong đó chứa những hạt cốm đầu mùa, lá sen tươi chờ khách vào mua.
Bà Đỗ Thị Khà (84 tuổi) đã trở thành người bán cốm thâm niên tại làng Vòng.
Cốm là đặc sản đặc trưng của làng Vòng, đã trở nên nổi tiếng và được lưu truyền từ thời xa xưa. Với hơn 60 năm gắn bó với nghề làm cốm, bà Đỗ Thị Khà (84 tuổi) đã trở thành người buôn bán thâm niên tại làng Vòng.
Gói gém cẩn thận những mớ cốm trên tay, bà Khà chia sẻ: “Hôm nay mới chỉ có vài ba khách ghé mua cốm, cốm đầu mùa rất thơm và ngon, tranh thủ ăn không ít bữa lại hết mùa”.
Bà Khà cũng cho biết, năm ngoái do ảnh hưởng của dịch Covid-19, lượng cốm bán ra ngày nhiều nhất cũng chỉ được 10 - 15 kg. Mùa cốm ở Hà Nội bắt đầu từ rằm tháng Bảy đến hết rằm tháng Mười, vào thời điểm này bà Khà lại bắt đầu đưa cốm ra cổng làng Vòng bán.
Bà Khà cẩn thận gói cốm cho khách mua hàng.
Nặng lòng với nghề cốm, bà Khà ngày càng chứng kiến ít người làm cốm hơn, thậm chí nhiều trường hợp đã từ bỏ nghề để chuyển hẳn sang nghề khác. Bà trăn trở nói: "Bây giờ người ta đi làm nghề khác được nhiều tiền hơn. Làm cốm thì vất vả, thu hoạch xong cũng không được bao nhiêu".
Gắn bó với cốm đã nhiều năm, chị Nguyễn Thị Hường (phố Miếu Đầm, phường Mễ Trì, quận Nam Từ Liêm) chia sẻ: “Độ vào thu, mỗi người con xa xứ, khi nhớ về Hà Nội không khỏi bâng khuâng nghĩ về hương vị cốm thơm ngon, mát dịu lòng người. Bán cốm nhiều năm cũng đã thân thuộc với cốm, mỗi khi nghe mùi cốm là biết mùa thu tới”.
Một mẻ lúa tươi được chị Hường sử dụng để làm cốm bán.
Tuy nhiên, những năm trở lại đây, cốm đã dần dần trở nên ít khách hơn. Nói về điều này, chị Hường trầm tư: “Cốm là một thứ quà ngon, nhưng không phải là món ăn cho no, nên không ai mua nhiều. Đó cũng là lý do mà cốm càng ngày càng ít được tìm mua. Thay vào đó, những món ăn vặt khác lại được ưu ái chọn lựa hơn…”.
Gắn liền với bao thế hệ người dân nơi Thủ đô, hình ảnh cốm xanh đượm mùi thơm lúa non được gói gém cẩn thận bởi những chiếc lá sen đã tạo nên một nét văn hóa đặc trưng riêng cho mùa thu Hà Nội. Tuy nhiên, những người bán hàng nặng lòng với cốm Hà Nội giờ đây đang phải hằng ngày đối mặt với cảnh dần dần vắng khách, vắng người làm nghề.
Bài và ảnh: Lê Trang
