Chiều 25/6, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp về Đề án Phát triển, nâng cao chất lượng các cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn Thủ đô.
Phát triển các cơ sở giáo dục đại học dẫn dắt
Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Đề án được xây dựng trên cơ sở các chủ trương, định hướng của Đảng, Nhà nước về phát triển giáo dục đại học, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển Thủ đô Hà Nội.
Trên cơ sở đó, Đề án xác định 12 cơ sở giáo dục đại học dẫn dắt, bao gồm 4 cơ sở đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án phát triển riêng và 8 cơ sở giáo dục đại học trọng điểm theo lĩnh vực, ngành đào tạo.
Đề án tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù để phát triển giáo dục đại học Thủ đô; phát triển đội ngũ giảng viên, nhà khoa học trình độ cao; thúc đẩy nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ; tăng cường chuyển đổi số, phát triển hạ tầng và nền tảng số dùng chung; đẩy mạnh hội nhập quốc tế; phát triển các cơ sở giáo dục đại học dẫn dắt và các khu đô thị đại học gắn với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Lộ trình thực hiện Đề án từ năm 2026 đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045, bảo đảm đồng bộ với các chiến lược, quy hoạch phát triển giáo dục, khoa học, công nghệ và phát triển Thủ đô đã được ban hành.
Chuyển mạnh từ tư duy đầu tư cho "trường" sang đặt hàng theo "bài toán"
Phát biểu tại cuộc họp, để hoàn thiện Đề án, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu yêu cầu: Thứ nhất, Đề án phải làm rõ số liệu nền hiện nay, định vị lại khoảng cách so với mục tiêu, lộ trình hằng năm đến năm 2030. Trên cơ sở đó, đề ra các chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và sản phẩm đầu ra cụ thể đối với từng trường, xây dựng lộ trình thực hiện theo từng năm.
Thứ hai, về nhóm 12 cơ sở giáo dục đại học dẫn dắt, thống nhất nguyên tắc đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải. Bộ Giáo dục và Đào tạo phải bảo đảm việc lựa chọn là công khai, minh bạch, có căn cứ.
Tuy nhiên, cũng cần nghiên cứu, phân loại rõ: cơ sở nào hướng tới xếp hạng toàn trường; cơ sở nào hướng tới xếp hạng theo lĩnh vực; cơ sở nào giữ vai trò trung tâm đào tạo tinh hoa, nghiên cứu hoặc đổi mới sáng tạo. Đồng thời, nghiên cứu có cơ chế đánh giá định kỳ, bổ sung, điều chỉnh hoặc đưa ra khỏi nhóm dẫn dắt nếu không đáp ứng yêu cầu.
Phó Thủ tướng lưu ý Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp Bộ Tài chính, UBND thành phố Hà Nội và các cơ quan liên quan làm rõ tổng nhu cầu vốn, cơ cấu nguồn vốn và khả năng cân đối theo từng giai đoạn; tách bạch vốn ngân sách Trung ương, ngân sách thành phố Hà Nội, nguồn thu hợp pháp của các cơ sở giáo dục đại học, vốn xã hội hóa, đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), ODA, viện trợ, tài trợ và các nguồn hợp pháp khác.
Về đào tạo tinh hoa và công nghệ chiến lược, theo Phó Thủ tướng, Đề án cần chuyển mạnh từ tư duy đầu tư cho "trường" sang đặt hàng theo "bài toán": Bài toán quốc gia, bài toán Thủ đô, bài toán doanh nghiệp, bài toán quốc phòng - an ninh... Các lĩnh vực cần tập trung gồm bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, lượng tử, vật liệu mới, công nghệ sinh học, đường sắt hiện đại, đô thị thông minh, công nghệ lưỡng dụng.
Đồng thời, các chương trình đào tạo phải có chuẩn tuyển chọn, chuẩn đầu ra, cơ chế đồng đào tạo với doanh nghiệp, viện nghiên cứu; có học bổng, phòng thí nghiệm, nhiệm vụ nghiên cứu và cam kết tiếp nhận, sử dụng sản phẩm đầu ra.
Đáng chú ý, AI cần được tiếp cận đồng thời là ngành đào tạo chiến lược và là công cụ đổi mới quản trị đại học, dạy học, nghiên cứu, đánh giá, học liệu mở và cá thể hóa học tập. Do đó, Phó Thủ tướng đề nghị nghiên cứu bổ sung nội dung để 12 cơ sở đào tạo được lựa chọn phải là cơ sở đi đầu, tiên phong trong ứng dụng AI trên các lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu khoa học.
Bên cạnh đó, UBND thành phố Hà Nội chủ trì làm rõ phương án phát triển các đô thị đại học, cụm đại học, không gian nghiên cứu - đổi mới sáng tạo; trong đó nêu rõ vị trí, quỹ đất, quy hoạch, hạ tầng giao thông, ký túc xá, dịch vụ đô thị, nguồn lực, tiến độ và sản phẩm cụ thể.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu giao Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp thu ý kiến xác đáng tại cuộc họp, rà soát toàn bộ hồ sơ, dự thảo Quyết định, Đề án và các phụ lục; báo cáo Thủ tướng trong thời hạn 1 tháng tới.
