Khi sản phẩm làng nghề trở thành cầu nối văn hóa
Làng nghề truyền thống từ lâu đã trở thành một phần quan trọng trong đời sống văn hóa của người Việt. Từ gốm Bát Tràng, lụa Vạn Phúc đến hương Quảng Phú Cầu hay mây tre đan Phú Túc…, mỗi sản phẩm không chỉ mang giá trị sử dụng mà còn chứa đựng những câu chuyện về lịch sử, phong tục và kỹ thuật thủ công được lưu giữ qua nhiều thế hệ.
Trước đây, việc quảng bá sản phẩm làng nghề chủ yếu thông qua các hội chợ, triển lãm hoặc hoạt động du lịch địa phương. Tuy nhiên, nhờ sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số đã mở ra những cơ hội mới, làm gia tăng giá trị cũng như hiện diện cho các sản phẩm của các làng nghề. Facebook, TikTok, YouTube hay các sàn thương mại điện tử đang trở thành những kênh quảng bá ngày một hiệu quả hơn nhờ thế mạnh vượt trội của mình, giúp sản phẩm làng nghề nhanh chóng tiếp cận đông đảo người tiêu dùng trong và ngoài nước.
Tại làng nghề hương Quảng Phú Cầu (Ứng Hòa, Hà Nội), những hình ảnh bó hương đỏ rực được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội đã thu hút hàng triệu lượt xem. Nhiều du khách biết đến làng nghề thông qua các video ngắn trước khi trực tiếp đến tham quan, trải nghiệm và mua sắm.
Không chỉ trở thành điểm đến thu hút du khách, Quảng Phú Cầu còn cho thấy hiệu quả rõ nét của việc quảng bá làng nghề trên nền tảng số. Những video ngắn ghi lại quy trình sản xuất hương với sắc màu đặc trưng đã thu hút lượng lớn người xem trên TikTok, góp phần đưa hình ảnh làng nghề đến gần hơn với công chúng. Nhờ sức lan tỏa của mạng xã hội, lượng khách tham quan và đơn hàng trực tuyến của nhiều hộ sản xuất cũng tăng lên đáng kể. Từ một làng nghề truyền thống, Quảng Phú Cầu đang trở thành ví dụ tiêu biểu cho việc kết hợp giữa quảng bá văn hóa và phát triển kinh tế trong thời đại số.
Tương tự, tại làng gốm Bát Tràng hay làng lụa Vạn Phúc, nhiều cơ sở sản xuất đã xây dựng fanpage, kênh TikTok và thường xuyên livestream để giới thiệu sản phẩm cũng như quy trình chế tác. Điểm đáng chú ý là nội dung quảng bá hiện nay không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu công dụng hay giá bán sản phẩm. Nhiều nghệ nhân và cơ sở sản xuất lựa chọn kể những câu chuyện về làng nghề, về người thợ và hành trình tạo nên sản phẩm. Những thước phim ghi lại cảnh nhào nặn đất sét, dệt lụa hay làm hương thủ công đã góp phần giúp người xem hiểu hơn về giá trị văn hóa phía sau mỗi sản phẩm.
Chia sẻ với chúng tôi, bạn Trình Thanh Phương cho biết bản thân biết đến làng hương Quảng Phú Cầu thông qua các nền tảng mạng xã hội : "Em thường thấy rất nhiều bạn trẻ đăng ảnh check-in tại làng hương Quảng Phú Cầu trên TikTok và Facebook. Ban đầu em chỉ ấn tượng với những bó hương đỏ rực được sắp xếp rất đẹp mắt, nhưng sau khi tìm hiểu thêm em mới biết đây là một làng nghề truyền thống có lịch sử lâu đời. Theo em, mạng xã hội đang giúp các làng nghề tiếp cận giới trẻ hiệu quả hơn, không chỉ quảng bá sản phẩm mà còn giúp mọi người hiểu hơn về những giá trị văn hóa truyền thống", Phương chia sẻ.
Theo các chuyên gia, trong thời đại công nghệ số, việc kể những câu chuyện văn hóa thông qua sản phẩm làng nghề là một trong những cách hiệu quả để bảo tồn và lan tỏa các giá trị truyền thống. Khi người tiêu dùng hiểu được ý nghĩa phía sau sản phẩm, họ không chỉ mua một món hàng mà còn tiếp nhận một phần bản sắc văn hóa của địa phương.
Cơ hội để làng nghề vươn xa
Việc ứng dụng các nền tảng truyền thông số không chỉ giúp quảng bá văn hóa mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế cho các làng nghề truyền thống. Nhiều cơ sở sản xuất đã tiếp cận được khách hàng ở các vùng miền vốn xa cách về mặt địa lý và từng bước đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế thông qua các nền tảng trực tuyến. Bên cạnh đó, hoạt động quảng bá còn góp phần thúc đẩy du lịch làng nghề. Khi những hình ảnh đẹp về làng nghề xuất hiện trên mạng xã hội, nhiều du khách đã tìm đến trực tiếp để tham quan, trải nghiệm và tìm hiểu quy trình sản xuất. Đây là cơ hội để các làng nghề vừa phát triển kinh tế, vừa quảng bá hình ảnh địa phương.
Đặc biệt, việc quảng bá trên nền tảng số còn giúp các làng nghề tiếp cận gần hơn với thế hệ trẻ. Trong bối cảnh nhiều nghề thủ công truyền thống đang đối mặt với nguy cơ mai một do thiếu lao động kế cận, việc khơi gợi sự quan tâm của giới trẻ được xem là yếu tố quan trọng để duy trì và phát triển các làng nghề trong tương lai.
Bên cạnh việc đẩy mạnh quảng bá, các cơ sở sản xuất làng nghề cũng cần tuân thủ các quy định của pháp luật về quảng cáo. Theo Điều 21 Nghị định 342/2025/NĐ-CP của chính phủ, đài truyền thanh xã, phường, đặc khu trực thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được phép quảng cáo các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đạt Thương hiệu quốc gia. Tuy nhiên, hoạt động quảng cáo không được thực hiện trong thời gian phát các chương trình phục vụ nhiệm vụ chính trị, thông tin tuyên truyền hoặc các nội dung cấp thiết của quốc gia và địa phương. Quy định này góp phần bảo đảm hoạt động quảng bá sản phẩm diễn ra đúng định hướng, hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế và lợi ích cộng đồng.
Trong thời đại số, quảng bá sản phẩm làng nghề không chỉ là hoạt động xúc tiến thương mại mà còn là phương thức lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống đến với cộng đồng. Khi công nghệ được kết hợp với những câu chuyện về nghề, về con người và bản sắc địa phương, mỗi sản phẩm làng nghề không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn trở thành cầu nối đưa văn hóa Việt Nam đến gần hơn với công chúng. Đây cũng là hướng đi cần thiết để các làng nghề truyền thống vừa bảo tồn được bản sắc riêng, vừa thích ứng với xu thế phát triển của xã hội hiện đại.
