Cam kết cứu nước Mỹ khỏi 'suy thoái'
Ông Trump đã tuyên thệ nhậm chức để "bảo vệ, bảo vệ và bảo vệ" Hiến pháp lúc 12:01 trưa giờ miền Đông nước Mỹ, do Chánh án John Roberts điều hành. Phó Tổng thống của ông, JD Vance, đã tuyên thệ ngay trước ông.
"Từ thời điểm này trở đi, sự suy tàn của nước Mỹ đã kết thúc", ông Trump phát biểu trong lễ nhậm chức tại Điện Capitol. "Tôi đã được Chúa cứu rỗi để làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại", ông Trump nói thêm, ám chỉ đến viên đạn của một tay súng sượt qua tai ông trong vụ ám sát hụt vào tháng 7/2024.
Ông Donald Trump phát biểu trong lễ nhậm chức. Ảnh chụp màn hình
Ông Trump đã phác thảo một loạt các sắc lệnh hành pháp toàn diện, những bước đầu tiên trong việc ban hành chương trình nghị sự sâu rộng nhằm mở rộng lãnh thổ Hoa Kỳ, hạn chế nhập cư, thúc đẩy sản xuất nhiên liệu hóa thạch và bãi bỏ các quy định về môi trường.
Ông cho biết ông sẽ tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia tại biên giới phía nam với Mexico, điều động quân đội đến đó và tiếp tục chính sách buộc những người di cư xin tị nạn phải chờ ở Mexico để xin nhập cư vào Mỹ - tất cả chỉ là màn dạo đầu cho những gì ông mô tả là một hoạt động chưa từng có nhằm trục xuất hàng triệu người nhập cư. Các nghị sĩ Đảng Cộng hòa đã vỗ tay và những người Dân chủ gần như ngồi im trong bài phát biểu của ông.
Ông Trump, 78 tuổi, trở thành tổng thống lớn tuổi nhất từng tuyên thệ nhậm chức, được sự ủng hộ của Đảng Cộng hòa chiếm đa số tại cả hai viện của Quốc hội Mỹ.
Siết chặt chính sách nhập cư
Ngay sau lễ nhậm chức, các cơ quan biên giới Mỹ cho biết họ đã đóng cửa chương trình của cựu Tổng thống Joe Biden cho phép hàng trăm nghìn người di cư nhập cảnh vào Hoa Kỳ thông qua đăng ký trong một ứng dụng. Các cuộc hẹn hiện tại đã bị hủy.
Ông Trump lặp lại những tuyên bố rằng các quốc gia khác đang đổ tù nhân của họ vào Mỹ và lên tiếng về những bất bình quen thuộc về các vụ truy tố hình sự của ông. Dù ông Biden ngồi gần đó, tân Tổng thống Mỹ đã đưa ra lời cáo trạng gay gắt về các chính sách của người tiền nhiệm, từ nhập cư đến đối ngoại.
X
Video bài phát biểu của ông Trump
"Chúng ta có một chính phủ đã cấp kinh phí không giới hạn cho việc bảo vệ biên giới nước ngoài, nhưng lại từ chối bảo vệ biên giới Mỹ, hay quan trọng hơn là bảo vệ chính người dân của mình", ông Trump nói.
Sẽ đổi tên Vịnh Mexico thành Vịnh Hoa Kỳ
Nhiều giám đốc điều hành công nghệ tìm cách lấy lòng chính quyền mới - bao gồm ba người đàn ông giàu nhất thế giới, CEO Elon Musk của Tesla và SpaceX, người sáng lập Amazon Jeff Bezos và CEO Mark Zuckerberg của Meta - đã có những chỗ ngồi nổi bật trên sân khấu, bên cạnh những người được đề cử vào nội các và các thành viên trong gia đình ông Trump.
Ông Trump cho biết ông sẽ đưa phi hành gia lên Sao Hỏa, khiến Musk - người từ lâu đã nói về việc thuộc địa hóa hành tinh này - giơ nắm đấm thể hiện sự đồng lòng và quyết tâm.
Ông Trump tuyên thệ sẽ đổi tên Vịnh Mexico thành Vịnh Hoa Kỳ và nhắc lại ý định giành lại quyền kiểm soát Kênh đào Panama, một trong số nhiều tuyên bố về chính sách đối ngoại gây ra sự bàng hoàng trong số các đồng minh của nước Mỹ.
Sau bài phát biểu của mình, ông Trump đã ghé qua trung tâm đón tiếp du khách của Điện Capitol và có bài phát biểu dài hơn, không chính thức với những người ủng hộ, trong đó ông lên tiếng nghi ngờ về quy trình bầu cử, gọi những người bị cầm tù vì tham gia vụ tấn công ngày 6 tháng 1 năm 2021 là "con tin" và ám chỉ rằng cuộc điều tra của quốc hội về các sự kiện ngày hôm đó là bất hợp pháp.
Tân Tổng thống Mỹ Donald Trump và tân Phó Tổng thống Mỹ JD Vance trong lễ tuyên thệ nhậm chức vào ngày 20/1/2025. Ảnh: Văn phòng Phó Tổng thống Mỹ
Trong lễ tuyên thệ nhậm chức của ông Trump, Phó Tổng thống mãn nhiệm Kamala Harris, người đã thua ông Trump vào tháng 11, đã ngồi cạnh ông Biden trong một khu vực với các cựu Tổng thống Barack Obama, George W. Bush và Bill Clinton. Cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton, người đã thua ông Trump vào năm 2016, đã ngồi với chồng bà là cựu Tổng thống Bill Clinton.
Buổi lễ được chuyển vào trong nhà vì thời tiết giá lạnh đang bao trùm nhiều nơi trên cả nước. Ông Trump đã không tham dự lễ nhậm chức của Biden và tiếp tục tuyên bố rằng cuộc bầu cử năm 2020 mà ông thua ông Biden là gian lận.
Nước Mỹ “sẽ chỉ có hai giới tính, nam và nữ”
Ông Trump cho biết ông sẽ ban hành lệnh hủy bỏ các chương trình đa dạng hóa liên bang và yêu cầu chính phủ chỉ công nhận giới tính được chỉ định khi sinh ra.
"Kể từ hôm nay, chính sách chính thức của Chính phủ Mỹ sẽ chỉ có hai giới tính, nam và nữ", ông Trump phát biểu. Khi đó Dân biểu đảng Dân chủ Sarah McBride, người chuyển giới đầu tiên phục vụ tại Quốc hội, lặng lẽ mỉm cười.
Một quan chức cho biết ông Trump sẽ không ngay lập tức áp dụng mức thuế mới đối với Canada, Trung Quốc và Mexico như ông đã cam kết, một diễn biến bất ngờ đã gây ra sự trượt giá mạnh của đồng USD và khiến thị trường chứng khoán toàn cầu tăng điểm vào ngày thị trường tài chính Mỹ đóng cửa.
Ngay cả khi chuẩn bị tái đắc cử, tân Tổng thống Trump vẫn tiếp tục mở rộng các dự án kinh doanh của mình, huy động hàng tỷ đô la giá trị thị trường bằng cách tung ra một loại tiền điện tử gây ra nhiều tranh cãi.
Lễ nhậm chức diễn ra trong bối cảnh an ninh được thắt chặt sau một chiến dịch đầy bạo lực chính trị. Cuộc diễu hành truyền thống dọc Đại lộ Pennsylvania qua Nhà Trắng đã được chuyển vào bên trong Capital One Arena, nơi ông Trump trước đó đã tổ chức một cuộc mít tinh mừng chiến thắng vào Chủ nhật.
Hoàng Huy (theo CBS, Reuters, CNN)
