Thanh khoản chứng khoán chạm 'đáy' trong năm 2026
Thị trường chứng khoán Việt Nam khép lại tháng 6 với diễn biến gần như đi ngang. Chỉ số VN-Index kết thúc tháng ở mức 1.860,01 điểm, giảm nhẹ 0,19% so với cuối tháng 5.
Trong phần lớn thời gian của tháng, chỉ số giao dịch trong biên độ hẹp từ 1.860 đến 1.900 điểm, với 11 trong số 14 nhóm ngành ghi nhận mức giảm trong tháng.
Theo nhận định của SSI Research, dòng tiền chủ yếu tập trung vào một số ít nhóm ngành được hỗ trợ bởi các yếu tố riêng của doanh nghiệp hoặc theo câu chuyện chủ đề, trong khi áp lực chốt lời lan rộng ở nhiều cổ phiếu.
Nhóm tài chính diễn biến vượt trội với mức tăng 2,04% trong tháng, nhờ kỳ vọng về tăng trưởng lợi nhuận bền vững ở các ngân hàng niêm yết. Bất động sản tăng 0,9% và công nghiệp tăng 0,32% cũng duy trì sắc xanh.
Ngược lại, năng lượng giảm 6,85%, nguyên vật liệu giảm 3,58% và hàng tiêu dùng thiết yếu giảm 3,1% là những nhóm ngành giảm mạnh nhất, phản ánh áp lực chốt lời trên diện rộng và tâm lý phòng thủ hơn của nhà đầu tư.
Tính chung trong 6 tháng đầu năm 2026, VN-Index tăng 4,23%. Tuy nhiên, nếu loại trừ đóng góp từ nhóm cổ phiếu liên quan đến Vingroup, chỉ số sẽ giảm khoảng 1,7%, cho thấy mức độ tập trung ngày càng cao của diễn biến thị trường. Sự phân hóa này cũng được thể hiện qua 130 mã tăng so với 292 mã giảm trên sàn HOSE.
Thanh khoản thị trường suy yếu đáng kể trong tháng 6, với giá trị khớp lệnh bình quân mỗi phiên trên sàn HOSE giảm còn 15.000 tỷ đồng, giảm 32% so với tháng trước và là mức thấp nhất kể từ đầu năm.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, giá trị giao dịch bình quân mỗi phiên đạt 25.500 tỷ đồng, nhìn chung tương đương mức bình quân của năm 2025. Sự sụt giảm này cho thấy nhà đầu tư đã trở nên thận trọng hơn, tập trung vào các cơ hội chọn lọc thay vì tham gia thị trường trên diện rộng.
Khối ngoại vẫn tiếp tục bán ròng. Riêng trong tháng 6, khối ngoại bán ròng khoảng 15,3 nghìn tỷ đồng. Mặc dù thấp hơn mức 19,5 nghìn tỷ đồng của tháng 5, quy mô vẫn đáng kể, đưa tổng giá trị bán ròng của khối ngoại trong 6 tháng đầu năm lên 80,3 nghìn tỷ đồng.
Áp lực bán ròng kéo dài của khối ngoại chủ yếu xuất phát từ môi trường lãi suất duy trì ở mức cao lâu hơn tại Mỹ, đồng USD vững và hoạt động tái cơ cấu danh mục đang diễn ra của các quỹ đầu tư toàn cầu.
Tuy nhiên, tác động lên thị trường trong nước vẫn ở mức tương đối kiểm soát được nhờ lực hấp thụ mạnh từ nhà đầu tư nội. Đáng chú ý, khối ngoại chiếm 13,1% tổng giá trị giao dịch toàn thị trường trong tháng 6, cao hơn mức bình quân 12,6% của 5 tháng liền trước, cho thấy nhà đầu tư nước ngoài vẫn giữ vai trò đáng kể đối với thanh khoản thị trường bất chấp việc bán ròng kéo dài.
Những yếu tố tác động trong tháng 7
SSI Research nhận định, thị trường trong tháng 7 có thể được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố.
Về yếu tố vĩ mô, SSI Research cho rằng mục tiêu tăng trưởng GDP của Việt Nam trong nửa cuối năm 2026 vẫn ở mức rất tham vọng, khoảng 11,9%. Động lực để hiện thực hóa mục tiêu này đến từ việc đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công sau giai đoạn tương đối chậm trong nửa đầu năm, cùng với các chính sách kích thích tiêu dùng, trong đó có việc tăng 8% lương cơ sở đối với khu vực công từ tháng 7.
Bên cạnh đó, diễn biến của giá dầu cũng đang tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nền kinh tế. Sau khi tăng mạnh trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ - Israel - Iran, giá dầu đã giảm hơn 30% so với mức đỉnh thiết lập vào tháng 3 và quay trở lại vùng giá trước thời điểm xung đột leo thang.
Theo SSI Research, điều này sẽ góp phần giảm áp lực lạm phát sau khi chỉ số giá tiêu dùng ghi nhận mức tăng theo tháng cao nhất vào tháng 4.
Về định giá, SSI Research nhận định thị trường vẫn đang ở vùng hấp dẫn khi hệ số P/E dự phóng năm 2026 chỉ ở mức trên 10 lần. Mức định giá này được đánh giá vẫn còn dư địa để nhà đầu tư lựa chọn những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, bất chấp chỉ số đã có giai đoạn tăng mạnh trước đó.
Động lực tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết cũng được kỳ vọng tiếp tục duy trì trong quý II/2026. Theo đó, tăng trưởng lợi nhuận sẽ đến từ nhiều nhóm ngành chủ chốt như ngân hàng, bán lẻ, vật liệu xây dựng, cao su và thực phẩm - đồ uống (F&B).
Trong khi đó, một số ngành liên quan đến hàng hóa cơ bản như phân bón hay dầu khí ở khâu trung nguồn có thể chịu áp lực khi phải trích lập dự phòng hàng tồn kho sau đợt điều chỉnh mạnh của giá dầu.
Ngoài các yếu tố cơ bản, yếu tố mùa vụ cũng đang ủng hộ thị trường. Dữ liệu lịch sử cho thấy kể từ năm 2011, thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận mức sinh lời dương trong tháng 7 ở gần 70% số năm. Tuy nhiên, SSI Research cũng lưu ý áp lực chốt lời sau mùa công bố kết quả kinh doanh quý II có thể khiến biến động ngắn hạn gia tăng trong thời gian tới.
Đối với dòng vốn ngoại, SSI Research đánh giá Việt Nam đang có nhiều lợi thế để thu hút dòng tiền toàn cầu nhờ triển vọng nâng hạng thị trường và mức định giá tương đối hấp dẫn so với nhiều thị trường trong khu vực, đặc biệt trong trường hợp các thị trường đã tăng mạnh từ đầu năm xuất hiện áp lực chốt lời.
Trong ngắn hạn, các dòng vốn liên quan đến quá trình nâng hạng theo tiêu chuẩn của FTSE Russell được dự báo sẽ tiếp tục hỗ trợ tâm lý thị trường trong quý III/2026. Đợt giải ngân đầu tiên của các quỹ đầu tư theo chỉ số dự kiến sẽ diễn ra từ tháng 9/2026, qua đó tạo thêm động lực cho diễn biến của thị trường.
Ở góc độ dài hạn, SSI Research cho biết MSCI đã có đánh giá tích cực hơn đối với tiến trình cải cách của Việt Nam, mặc dù xếp hạng chính thức hiện nay chưa phản ánh đầy đủ những thay đổi này.
Theo đơn vị phân tích, khả năng được đưa vào danh sách xem xét nâng hạng sẽ phụ thuộc vào việc Việt Nam tiếp tục triển khai đồng bộ các cải cách, đặc biệt là việc vận hành hiệu quả cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) và duy trì tính minh bạch của thị trường. Vì vậy, mốc thời gian thực tế hơn để Việt Nam được đưa vào diện xem xét nâng hạng được kỳ vọng sẽ là năm 2027.
SSI Research cũng dẫn lại kinh nghiệm quốc tế cho thấy phần lớn các thị trường chứng khoán thường có diễn biến tích cực trong khoảng 5 năm trước khi chính thức được nâng hạng. Điều này cho thấy kỳ vọng nâng hạng có thể tiếp tục là động lực quan trọng hỗ trợ mặt bằng định giá và thu hút dòng vốn vào thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian tới.
