Trang trọng tri ân các liệt sĩ Đại đội Pháo binh 45 Hà Tĩnh, đón nhận bằng xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh

Tối 9/7, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ xã Cổ Đạm (Hà Tĩnh) long trọng tổ chức Lễ tri ân các liệt sĩ Đại đội Pháo binh 45 Hà Tĩnh hy sinh tại trận địa pháo Bãi Dừa và đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh đối với Di tích Bãi Dừa.

Buổi lễ có sự tham dự của đồng chí Phạm Gia Túc - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng; nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước; lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương; lãnh đạo Quân khu 4, Quân khu 7.

Về phía tỉnh Hà Tĩnh có các đồng chí: Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh; Nguyễn Hồng Lĩnh - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; Phan Thiên Định - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh cùng các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy, lãnh đạo UBND tỉnh, các sở, ban, ngành, đoàn thể, thân nhân các liệt sĩ và đông đảo Nhân dân. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên các nền tảng số của Báo Hà Tĩnh và Đài Phát thanh - Truyền hình Hà Tĩnh.

Bãi Dừa – Bản hùng ca của những người lính giữ biển

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Nguyễn Văn Tuấn, Chủ tịch UBND xã Cổ Đạm đã ôn lại những trang sử hào hùng của Đại đội Pháo binh 45 Hà Tĩnh.

Ông cho biết, Đại đội Pháo binh 45 được thành lập năm 1962, thuộc Khu Tuần phòng II Hải quân Nhân dân Việt Nam. Đến năm 1965, khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại ra miền Bắc, đơn vị được chuyển về trực thuộc Tỉnh đội Hà Tĩnh với quân số 120 cán bộ, chiến sĩ, đảm nhận nhiệm vụ bảo vệ vùng biển từ Xuân Hội đến Cương Gián (nay thuộc xã Cổ Đạm).

Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, đơn vị đã lập nhiều chiến công vang dội. Năm 1966, bắn rơi máy bay AD-6, bắn đứt thang dây trực thăng cứu phi công Mỹ, phối hợp với lực lượng địa phương bắn cháy tàu khu trục Mỹ trên vùng biển Hà Tĩnh. Năm 1967, đơn vị tiếp tục bắn chìm tàu biệt kích xâm nhập. Ngày 15/4/1968, cán bộ, chiến sĩ Đại đội cùng lực lượng địa phương tiêu diệt 3 giặc lái Mỹ, góp phần bảo vệ vững chắc vùng trời, vùng biển quê hương.

Thế nhưng, ngày 12/7/1968 đã trở thành dấu son bi tráng trong lịch sử đơn vị. Tại trận địa pháo Bãi Dừa, nhiều tốp máy bay Mỹ liên tiếp ném bom đánh phá. Trong mưa bom bão đạn, 16 cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng chiến đấu đến hơi thở cuối cùng để bảo vệ trận địa. Trước đó, trong các năm 1967 và 1968, thêm 4 cán bộ, chiến sĩ của đơn vị cũng đã hy sinh tại chính trận địa này.

"Hơn nửa thế kỷ đã đi qua nhưng ký ức về những người lính Đại đội Pháo binh 45 Hà Tĩnh vẫn còn nguyên vẹn trong lòng đồng đội, Nhân dân và lịch sử quê hương. Việc xây dựng, tôn tạo Khu di tích Bãi Dừa không chỉ là sự tri ân đối với 20 liệt sĩ mà còn là địa chỉ đỏ để giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ mai sau", Chủ tịch UBND xã Cổ Đạm nhấn mạnh.

Theo ông Nguyễn Văn Tuấn, gần một năm qua, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng các mạnh thường quân, con em xa quê và Nhân dân đã chung sức xây dựng, tôn tạo khu di tích. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục hoàn thiện các hạng mục, đồng thời quy hoạch mở rộng không gian di tích lên khoảng 10 ha với quảng trường, phù điêu, hồ cảnh quan và nhiều công trình tưởng niệm, văn hóa khác nhằm phát huy giá trị lịch sử của Bãi Dừa.

Gìn giữ "địa chỉ đỏ", lan tỏa truyền thống yêu nước đến các thế hệ

Một trong những khoảnh khắc xúc động của chương trình là nghi thức trao Bằng xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh đối với Di tích Bãi Dừa.

Thay mặt UBND tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Nguyệt cùng lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã trao bằng xếp hạng cho lãnh đạo xã Cổ Đạm, ghi nhận những giá trị lịch sử đặc biệt của trận địa pháo Bãi Dừa trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Ngay sau đó, đồng chí Phạm Gia Túc - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; Thượng tướng Trương Thiên Tô - Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam cùng đồng chí Nguyễn Duy Lâm - Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh đã trao những phần quà tri ân tới thân nhân các gia đình liệt sĩ nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026).

Những cái nắm tay, những lời thăm hỏi ân cần cùng sự hiện diện của các thân nhân liệt sĩ đã làm cho không khí buổi lễ thêm trang nghiêm và xúc động, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.

Sau phần lễ là chương trình nghệ thuật đặc biệt mang chủ đề "Bãi Dừa – Khúc tráng ca bất tử", được dàn dựng công phu với sân khấu bán thực cảnh, kết hợp hoạt cảnh, dân ca ví, giặm, ca trù, âm nhạc và lời bình.

Ba chương nghệ thuật gồm "Trận địa bên bờ sóng", "Lửa thép Bãi Dừa" và "Vang mãi khúc tráng ca" đã tái hiện sinh động hành trình chiến đấu của Đại đội Pháo binh 45 Hà Tĩnh.

Không gian biển trời thanh bình với những hàng dừa xanh, những ụ pháo ven biển và hình ảnh đoàn quân ra trận đưa khán giả trở về những ngày đầu đơn vị nhận nhiệm vụ bảo vệ vùng biển Nghi Xuân. Xen lẫn tiếng sóng là những làn điệu ví, giặm mộc mạc, khắc họa tình quân dân son sắt giữa gian khó.

Đỉnh điểm của chương trình là chương "Lửa thép Bãi Dừa", nơi tiếng bom đạn, hoạt cảnh chiến đấu và những ca khúc cách mạng đã tái hiện cuộc chiến không cân sức giữa những người lính pháo binh với máy bay Mỹ. Hình ảnh các chiến sĩ trẻ chiến đấu đến giây phút cuối cùng khiến nhiều khán giả không giấu được xúc động.

Ca khúc "Nơi ấy quê mình" qua phần thể hiện của ca sĩ Thanh Tài cùng Đoàn Văn công Quân khu 4 và Vũ đoàn Sen Việt khép lại chương hai bằng những giai điệu sâu lắng, trước khi chương cuối cất lên lời tri ân và khẳng định khúc tráng ca Bãi Dừa sẽ mãi đồng hành cùng sự phát triển của quê hương Hà Tĩnh.

Phát biểu bên lề chương trình, một thân nhân liệt sĩ xúc động chia sẻ: "Gia đình chúng tôi luôn tự hào về sự hy sinh của các anh. Hôm nay, chứng kiến nơi các anh ngã xuống trở thành di tích lịch sử và được cả tỉnh, cả nước tri ân, chúng tôi cảm nhận sự hy sinh ấy không bao giờ bị lãng quên."

Khép lại buổi lễ là màn hợp xướng, múa hát tập thể trong không khí trang nghiêm nhưng đầy tự hào. Không chỉ là hoạt động tưởng niệm, chương trình còn góp phần lan tỏa truyền thống yêu nước, giáo dục thế hệ trẻ về tinh thần bất khuất của những người lính Đại đội Pháo binh 45 Hà Tĩnh, để từ đó tiếp tục vun đắp khát vọng xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Bãi Dừa hôm nay không còn khói lửa chiến tranh. Trên mảnh đất từng hứng chịu mưa bom năm nào, một di tích lịch sử đã được dựng xây như biểu tượng của lòng biết ơn, nhắc nhở mỗi người về giá trị của hòa bình được đánh đổi bằng máu xương của những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.