Đây là một trong những hoạt động thuộc khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, hướng đến thúc đẩy đối thoại về văn hóa, đạo đức và sáng tạo trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), góp phần thực hiện mục tiêu đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển bền vững các ngành công nghiệp văn hóa.
Lấy chủ đề "Chúng ta trở thành ai, khi AI ngày càng trở nên giống con người?", triển lãm đặt ra những câu hỏi về bản sắc, vai trò của con người và mối quan hệ giữa con người với công nghệ trong bối cảnh AI ngày càng hiện diện sâu rộng trong đời sống sáng tạo.
Thông qua các tác phẩm sắp đặt đa phương tiện, sự kiện nhấn mạnh AI không phải công cụ thay thế con người mà có thể trở thành "đồng hành" giúp mở rộng năng lực sáng tạo nếu được sử dụng một cách có ý thức, có trách nhiệm và mang tinh thần phản biện.
Triển lãm có sự tham gia của 4 nghệ sĩ trẻ đang hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo gồm Nguyễn Trà Giang (Gydient), Võ Hải Yến (YenJii), Trần Đàm An (Antransax) và Nguyễn Phan Thảo Đan (Danestla). Mỗi nghệ sĩ mang đến một cách tiếp cận riêng thông qua hội họa, sắp đặt, hình ảnh và âm thanh, tạo nên không gian đối thoại đa chiều về con người, công nghệ và thế giới đương đại.
Toàn bộ không gian triển lãm được thiết kế thành bốn khu vực, mô phỏng quá trình AI tiếp nhận và xử lý dữ liệu con người gồm Nhận diện - Phân loại - Mã hóa - Tái tạo.
Ở không gian "Nhận diện", nghệ sĩ Gydient tái hiện môi trường làm việc của một giám đốc thiết kế với AI đóng vai trò cộng sự sáng tạo. Tác phẩm nhấn mạnh giá trị của AI nằm ở khả năng hỗ trợ con người phát triển tư duy, đồng thời gợi mở câu hỏi về quyền làm chủ công nghệ.
Không gian "Phân loại" của Yến Jii khai thác những "phiên bản số" của mỗi cá nhân được hình thành từ dữ liệu trên các nền tảng trực tuyến. Qua hình tượng một khuôn mặt trung tâm được bao quanh bởi nhiều bản thể nhỏ hơn, tác phẩm phản ánh cách AI phân tích dữ liệu, đồng thời đặt ra vấn đề về việc gìn giữ bản sắc cá nhân trong môi trường số.
Với "Mã hóa", Antransax chuyển hóa cảm xúc, ký ức và trải nghiệm thành ngôn ngữ mà máy có thể tiếp nhận. Không gian âm thanh đa giác quan kết hợp các hình tượng "Quái" và "Nhân" gợi lên sự giao thoa giữa công nghệ và bản chất con người, khẳng định sáng tạo nghệ thuật vẫn là giá trị cốt lõi không thể thay thế.
Khép lại hành trình là "Tái tạo" của Danestla với hình ảnh tấm gương lơ lửng trên mặt nước, biểu tượng cho sự cân bằng giữa thiên nhiên, con người và công nghệ. Tác phẩm gửi gắm thông điệp AI chỉ phát huy giá trị khi được sử dụng có trách nhiệm, tôn trọng con người và môi trường.
Theo ông Jonathan Wallace Baker - Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam, khi AI ngày càng học hỏi từ tri thức và sự sáng tạo của con người, điều quan trọng là xác định những giá trị mà máy móc không thể thay thế, đồng thời bảo đảm tiến bộ công nghệ luôn phục vụ con người và xã hội.
Ông nhấn mạnh UNESCO coi văn hóa và sáng tạo là những yếu tố thiết yếu trong việc định hình tương lai của AI, phù hợp với Khuyến nghị về Đạo đức của Trí tuệ nhân tạo được tổ chức này ban hành năm 2021.
Bên cạnh triển lãm, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với Văn phòng UNESCO tại Hà Nội sẽ tổ chức các tọa đàm về văn hóa, đạo đức và sáng tạo trong ứng dụng AI, tập trung vào các vấn đề như quản trị văn hóa, quyền tác giả và thực hành sáng tạo đương đại.
Chuỗi hoạt động hướng tới nâng cao nhận thức của cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ, về cơ hội và thách thức của AI, đồng thời khuyến khích việc ứng dụng công nghệ phù hợp với các giá trị văn hóa, chuẩn mực đạo đức và quy định của pháp luật.