Tiến sĩ dược cùng công ty “bình phong”
Trước đó qua công tác nghiệp vụ, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy và Công an tỉnh Điện Biên phát hiện một đường dây mua bán, vận chuyển caffeine quy mô đặc biệt lớn, hoạt động có tổ chức và có sự cấu kết chặt chẽ giữa các đối tượng trong và ngoài nước.
Caffeine được vận chuyển từ nước ngoài vào Việt Nam, sau đó trung chuyển qua Lào để đưa sang Myanmar phục vụ sản xuất ma túy tổng hợp. Các đối tượng đã lợi dụng sự khác biệt trong quy định pháp luật giữa các quốc gia, cùng những sơ hở trong hoạt động quản lý xuất nhập khẩu và phân luồng hải quan điện tử để thực hiện hành vi phạm tội với thủ đoạn tinh vi.
Theo Bộ Công an, tại Trung Quốc, caffeine được quản lý như chất hướng thần; tại Lào, đây là tiền chất ma túy và hành vi mua bán, vận chuyển từ 10kg trở lên có thể bị xử lý ở mức cao nhất là tử hình. Tuy nhiên, tại Việt Nam caffeine được cấp phép cho các tổ chức, cá nhân hoạt động kinh doanh với mục đích y, dược, thực phẩm hoặc sử dụng trong công nghiệp (chưa coi là tiền chất ma túy).
Lợi dụng kẽ hở này, Trần Phi Hùng - Tiến sĩ dược, Trưởng khoa Dược Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương đã hình thành đường dây mua bán, vận chuyển caffeine với số lượng lớn. Từ các doanh nghiệp được cấp phép nhập khẩu caffeine phục vụ mục đích y tế như Công ty Khôi Nguyên và Công ty Hóa dược - Dược phẩm 1, Hùng tìm cách lập hợp đồng mua bán caffeine, đồng thời móc nối với Cao Thị Liên và Trịnh Thị Hòa để tìm đầu mối tiêu thụ tại Lào và Myanmar.
Để hợp thức hóa hoạt động buôn lậu, Hùng chỉ đạo con trai là Trần Sĩ Hoàng và cháu là Nguyễn Thành Đạt thành lập Công ty Vinh Hoàng và Công ty Vạn Phúc nhằm ký kết các hợp đồng mua bán giả. Sau đó, các đối tượng xuất hóa đơn khống cho “khách hàng ảo”, không ghi đầy đủ thông tin nhằm tránh bị lực lượng chức năng truy vết đường đi của caffeine.
Theo điều tra, số caffeine sau khi nhập khẩu được vận chuyển tới kho hàng của Công ty TNHH T&T VINA do Nguyễn Thị Thu quản lý tại Nghệ An. Tại đây, các đối tượng thay đổi bao bì, ngụy trang caffeine thành các bao xi măng hoặc thức ăn chăn nuôi để qua mắt cơ quan chức năng. Lợi dụng sơ hở trong khâu kiểm hóa, nhóm đối tượng cất giấu caffeine lẫn trong các loại hàng hóa thông thường đã khai báo hải quan để vận chuyển qua biên giới.
Dòng tiền từ hoạt động mua bán caffeine cũng được tổ chức che giấu chặt chẽ. Các đối tượng thuê người Việt Nam tại Lào chuyển tiền vào tài khoản của người quen Trần Phi Hùng, sau đó “bơm ngược” trở lại tài khoản các công ty “bình phong” nhằm hợp thức hóa giao dịch và chia lợi nhuận.
Trước tính chất đặc biệt nghiêm trọng của vụ án, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã báo cáo lãnh đạo Bộ Công an xác lập chuyên án 135VL. Lực lượng chức năng tập trung đấu tranh, đồng thời phối hợp chặt chẽ với nhiều đơn vị nghiệp vụ, công an các địa phương, Bộ đội Biên phòng, Hải quan và cơ quan chức năng của Lào để truy xét toàn bộ đường dây.
Thu giữ 50,7 tấn caffeine, khởi tố 10 bị can
Sau gần 3 tháng đấu tranh chuyên án, Ban Chuyên án đã dựng sơ đồ hoạt động của các đối tượng, làm rõ quy luật giao dịch tài chính và phương thức vận chuyển caffeine xuyên biên giới.
Với quan điểm “đánh cả đường dây, không đánh khúc giữa”, các mũi trinh sát trong nước được triển khai đồng bộ, phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an Lào nhằm hình thành thế trận đấu tranh liên hoàn xuyên quốc gia.
Ngày 27/2/2026, Ban Chuyên án đã báo cáo lãnh đạo Bộ Công an phê duyệt kế hoạch đấu tranh. Gần 300 cán bộ, chiến sĩ được huy động triển khai đồng loạt 18 mũi công tác tại 6 tỉnh, thành gồm Hà Nội, Hải Phòng, Điện Biên, Sơn La, Nghệ An và Hà Tĩnh. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện và thu giữ 19 tấn caffeine không khai báo hải quan, được trà trộn trong hàng hóa thông thường của Công ty T&T VINA để chuẩn bị vận chuyển qua Lào sang Myanmar.
Mở rộng điều tra, Ban Chuyên án tiếp tục khám xét nhiều địa điểm, truy bắt các đối tượng liên quan, đồng thời truy vết số caffeine và tài sản được cất giấu tại Việt Nam và Lào.
Đến nay, lực lượng chức năng đã thu giữ tổng cộng 50,7 tấn caffeine; tạm giữ 6 ô tô, 12 máy tính, 25 điện thoại di động; phong tỏa 60 tài khoản ngân hàng và xác minh 7 bất động sản liên quan các đối tượng trong chuyên án. Cơ quan điều tra đã khởi tố 10 bị can, trong đó 6 bị can về tội “Buôn lậu”, 3 bị can về tội “Phát hành trái phép hóa đơn” và 1 bị can về tội “Môi giới hối lộ”. Tại Lào, Bộ Công an Lào cũng đã bắt giữ, khởi tố 6 đối tượng liên quan về hành vi mua bán, vận chuyển tiền chất ma túy theo quy định pháp luật nước này.
Theo Bộ Công an, việc triệt phá thành công chuyên án 135VL đã góp phần siết chặt công tác quản lý tiền chất, hóa chất phục vụ sản xuất ma túy trong khu vực.
Bộ Công an đánh giá, thành công của chuyên án không chỉ có ý nghĩa trong đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy xuyên quốc gia mà còn cho thấy hiệu quả của công tác phối hợp quốc tế, sự chủ động nhận diện các phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm liên quan tiền chất, hóa chất.
Đây cũng là chuyên án đầu tiên Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy xử lý các đối tượng không trực tiếp theo tội danh về ma túy trong Bộ luật Hình sự, mà tập trung bóc gỡ hành vi lợi dụng sơ hở trong quản lý hóa chất, xuất nhập khẩu và kế toán để phục vụ hoạt động sản xuất ma túy.
Ghi nhận thành tích của các lực lượng tham gia phá án, Bộ Công an đã thưởng nóng cho 26 tập thể với tổng số tiền hơn 300 triệu đồng. Hiện Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ vai trò của các cá nhân, doanh nghiệp liên quan để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
