Trung Quốc hiện có 20 nhà máy, tiếp theo là 19 nhà máy ở Liên minh châu Âu, 7 nhà máy ở Mỹ và 5 nhà máy ở Nhật Bản, sử dụng những công nghệ tiên tiến nhất. Ảnh: AFP
Sau khi kế hoạch 5 năm mới của Trung Quốc liệt kê việc phát triển bảy “công nghệ tiên phong” là ưu tiên chính sách hàng đầu của quốc gia, thì nước này hiện là nơi có các cơ sở sản xuất tiên tiến hiện đại nhất, trước Liên minh Châu Âu, Hoa Kỳ. và Nhật Bản.
Diễn đàn Kinh tế Thế giới đã thêm 5 địa điểm của Trung Quốc vào danh sách Mạng hải đăng toàn cầu gồm các nhà máy tiên tiến nhất trên thế giới đã áp dụng thành công các công nghệ mới để chuyển đổi mô hình kinh doanh và chuỗi giá trị.
Bosch Automotive Products Suzhou, khuôn viên Thành Đô của Foxconn Technology Group, nhà sản xuất thiết bị điện Midea Shunde ở tỉnh Quảng Đông, nhà máy bia Tsingtao ở Qingdao và Wistron InfoComm Manufacturing ở Côn Sơn nằm trong số 15 địa điểm được thêm vào danh sách sau khi đánh giá hơn 1.000 công ty trên toàn cầu từ một loạt các ngành công nghiệp đa dạng từ điện tử đến dược phẩm và ô tô.
Trong số 69 nhà máy trên khắp thế giới hiện được coi là nhà lãnh đạo sử dụng công nghệ của Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư, Trung Quốc hiện có 20 nhà máy, tiếp theo là 19 nhà máy ở Liên minh châu Âu, 7 nhà máy ở Mỹ và 5 nhà máy ở Nhật Bản. Vào năm 2020, Trung Quốc và Liên minh châu Âu có 15 nhà máy, Mỹ và Nhật Bản cũng có 5 nhà máy.
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, còn được gọi là Công nghiệp 4.0, là quá trình tự động hóa liên tục của sản xuất truyền thống và nâng cấp các hoạt động công nghiệp và sử dụng công nghệ thông minh hiện đại để đạt được tăng trưởng hiệu quả và có lợi hơn.
Zhiwei Zhang, nhà kinh tế trưởng tại Pinpoint Asset Management, cho biết: “Trung Quốc đã đạt đến giai đoạn mà các công ty của họ có thể thách thức các đồng nghiệp của họ trên khắp thế giới và trong nhiều lĩnh vực… như điện thoại thông minh và ô tô điện. “Cả Trung Quốc và Mỹ đều công nhận rằng những đột phá công nghệ này có thể dẫn đến sự thay đổi trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu”.
Zhang dự đoán rằng sự cạnh tranh chính trong các công nghệ của Cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư sẽ là giữa Trung Quốc và Mỹ vì Châu Âu và Nhật Bản có thể phát triển chuyên môn trong các lĩnh vực cụ thể, nhưng có thể không có quy mô đủ lớn để cạnh tranh trên một loạt các công nghệ.
Kế hoạch 5 năm mới của Trung Quốc đã liệt kê bảy lĩnh vực phát triển chính, được gọi là “công nghệ tiên phong”, là ưu tiên chính sách hàng đầu của quốc gia, với trí tuệ nhân tạo, thông tin lượng tử và chất bán dẫn được xếp hạng là ba lĩnh vực hàng đầu.
Trong khi báo cáo chính thức của Diễn đàn Kinh tế Thế giới cho rằng cộng đồng sản xuất toàn cầu đang tụt hậu hoàn toàn trong việc áp dụng các công nghệ của Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư thì các nhà sản xuất hàng đầu của Trung Quốc đã đạt được tiến bộ trong nhiều lĩnh vực.
Chúng bao gồm các công nghệ kỹ thuật số thông minh được sử dụng trong chuỗi giá trị để giảm chi phí sản xuất và thời gian phát triển sản phẩm mới; áp dụng chiến lược chuyển đổi kỹ thuật số với các công nghệ tự động hóa linh hoạt; hậu cần thông minh và bán hàng kỹ thuật số để cải thiện năng suất và quản lý nhà cung cấp; cũng như trí tuệ nhân tạo và công nghệ internet vạn vật được sử dụng để tăng hiệu quả lao động.
Báo cáo cho biết thêm, nhìn chung, hơn 70% các công ty sản xuất toàn cầu vẫn đang bị mắc kẹt trong “luyện ngục thí điểm”, chỉ một số ít có khả năng triển khai sản xuất tiên tiến ở quy mô, tạo ra giá trị mới và trải nghiệm khách hàng trong nhà máy hoặc trên toàn bộ chuỗi giá trị.
Sự bùng nổ của sức mạnh tính toán, kết hợp với khả năng kết nối đã dẫn đến sự thay đổi công nghệ chưa từng có, đang diễn ra trong bối cảnh cuộc cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc đang bùng nổ.
Trong khi các nước phát triển trước đây đã từng đứng đầu chuỗi giá trị toàn cầu thì Trung Quốc dự kiến sẽ thách thức các đối thủ trong những năm tới vì người dân Trung Quốc tin rằng đất nước họ có vị trí tốt do các chính sách và ưu đãi công nghiệp vượt trội cùng với vị trí trung tâm trong hầu hết các nguồn cung toàn cầu.
Stephen Olson, thành viên nghiên cứu tại Tổ chức Hinrich Foundation, lưu ý rằng chính quyền ông Biden đã thể hiện rõ ý định đầu tư mạnh mẽ vào việc cải thiện khả năng cạnh tranh của người lao động Mỹ thông qua cải thiện cơ sở hạ tầng và giáo dục. Điều này sẽ được kết hợp với thuế và các ưu đãi khác cho sản xuất tại Mỹ.
Manu Bhaskaran, Giám đốc điều hành của Centennial Asia Advisors cho biết: “Cuộc chiến thương mại công nghệ ngày càng trở nên quan trọng hơn trước áp lực của Mỹ đối với việc mua lại công nghệ và các thành phần quan trọng. Sản xuất tiên tiến là một giai đoạn tăng trưởng không thể tránh khỏi đối với Trung Quốc vì nước này đã phát triển nhanh chóng và cần phải nâng cao chuỗi giá trị. Khi chi phí của nó tăng lên, nó phải tập trung vào các hoạt động có giá trị gia tăng cao hơn trên mỗi lao động trong cả lĩnh vực sản xuất và dịch vụ.”
Ông cho biết thêm: “Giờ đây chính phủ Mỹ cũng đang bắt đầu sử dụng một số hình thức chính sách công nghiệp và điều đó có thể khiến Mỹ trở lại khá đáng gờm.”
Tuy nhiên, những thách thức vẫn còn tồn tại đối với những nỗ lực của Mỹ nhằm phục hồi khu vực công nghiệp quốc gia của mình và trong việc thu hút lại hoặc đa dạng hóa các chuỗi cung ứng hiện có trụ sở tại Trung Quốc, cũng như duy trì vị thế dẫn đầu về công nghệ.
Tổng thống Mỹ Joe Biden đã cam kết trong chiến dịch tranh cử tổng thống rằng ông sẽ giải quyết các lỗ hổng trong chuỗi cung ứng của Mỹ - một vấn đề đã trở nên trầm trọng hơn trong thời kỳ virus coronavirus và đã bắt tay vào đánh giá 100 ngày về các lỗ hổng trong chuỗi cung ứng trong bốn lĩnh vực chính: chất bán dẫn, dược phẩm, pin xe hơi và nguyên tố đất hiếm.
Huy Hoàng
