Truyền thông có trách nhiệm, giúp người dân hiểu đúng và lựa chọn phù hợp
Phát biểu khai mạc tọa đàm, ông Nguyễn Hoàng Nhật, Phó Trưởng Ban Nhân Dân điện tử, Báo Nhân Dân, nhấn mạnh việc lựa chọn chủ đề "Bảo hiểm nhân thọ: Hiểu đúng để yên tâm” xuất phát từ một thực tế: trong quá trình phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống, nhu cầu chủ động phòng ngừa rủi ro, tích lũy cho tương lai và bảo đảm an toàn tài chính của mỗi cá nhân, mỗi gia đình ngày càng trở nên quan trọng.
Theo ông Nguyễn Hoàng Nhật, Việt Nam đang đứng trước những thay đổi lớn về cơ cấu dân số. Dự báo nước ta sẽ bước vào giai đoạn dân số già từ năm 2034, với số người cao tuổi có thể lên tới gần 21 triệu người. Thực tế này đặt ra yêu cầu chủ động chuẩn bị nền tảng tài chính cho tương lai, giảm áp lực phụ thuộc vào gia đình, xã hội và hệ thống an sinh.
Trong bối cảnh đó, bảo hiểm nhân thọ có thể đóng vai trò bổ sung một lớp bảo vệ tài chính cho mỗi gia đình trước những rủi ro của cuộc sống, đồng thời tạo nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, theo ông, để vai trò này được phát huy, điều quan trọng trước hết là người dân phải hiểu đúng về bảo hiểm nhân thọ.
“Hiểu đúng ở đây không chỉ là biết một hợp đồng bảo hiểm có những quyền lợi gì, mức phí bao nhiêu, thời hạn bao lâu. Quan trọng hơn, người tham gia cần hiểu bản chất của sản phẩm, hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, những điều kiện, giới hạn và trường hợp loại trừ”, ông Nguyễn Hoàng Nhật nói.
Đề cập đến một trong những nguyên nhân có thể ảnh hưởng đến niềm tin của người tham gia, ông cho rằng bảo hiểm nhân thọ là sản phẩm tài chính dài hạn và tương đối phức tạp, trong khi quyết định tham gia đôi khi được hình thành từ những thông tin chưa đầy đủ hoặc kỳ vọng chưa phù hợp với bản chất sản phẩm.
“Khoảng cách giữa điều khách hàng nghĩ mình sẽ nhận được và điều hợp đồng thực tế quy định nếu không được giải thích đầy đủ ngay từ đầu có thể trở thành nguyên nhân làm suy giảm niềm tin”, ông nhấn mạnh, đồng thời cho rằng chất lượng tư vấn và cách diễn giải bảng minh họa quyền lợi cần được đặc biệt chú trọng.
Từ đó, ông Nguyễn Hoàng Nhật cho rằng câu chuyện về bảo hiểm nhân thọ không nên chỉ được nhìn từ góc độ phát triển thị trường hay doanh thu của doanh nghiệp, mà trước hết phải là câu chuyện về niềm tin và trách nhiệm.
Theo ông, hành lang pháp lý về kinh doanh bảo hiểm đã từng bước được hoàn thiện, trong đó Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022 và các văn bản hướng dẫn đặt ra nhiều yêu cầu về cung cấp thông tin, tư vấn, quyền của người tham gia và trách nhiệm của doanh nghiệp. Vấn đề hiện nay là làm thế nào để những quy định đó thực sự đến được với người dân, trở thành kiến thức và năng lực lựa chọn của người tham gia bảo hiểm.
Với vai trò của một cơ quan báo chí chính trị - xã hội, Báo Nhân Dân xác định truyền thông về những vấn đề thiết thực của đời sống phải hướng tới việc cung cấp thông tin đúng, đủ, khách quan và có trách nhiệm, giúp người dân nâng cao hiểu biết và chủ động đưa ra những quyết định phù hợp với điều kiện của mình.
Ông Nguyễn Hoàng Nhật nhấn mạnh tọa đàm không nhằm đưa ra một cách nhìn một chiều về bảo hiểm nhân thọ, mà hướng tới đối thoại đa chiều giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, hiệp hội, doanh nghiệp và báo chí. Qua đó, các bên cùng nhìn nhận những giá trị của bảo hiểm nhân thọ, đồng thời thẳng thắn chỉ ra những vấn đề còn tồn tại và trao đổi về trách nhiệm, giải pháp để thị trường phát triển lành mạnh, minh bạch, bền vững.
Khoảng trống bảo vệ còn lớn, chất lượng tư vấn cần được nâng lên
Theo các số liệu tại toạ đàm, tỷ lệ người dân Việt Nam tham gia bảo hiểm nhân thọ hiện mới khoảng 11,7%, cho thấy khoảng trống bảo vệ tài chính còn lớn. Trong khi đó, khảo sát của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam năm 2026 cho thấy 89% người dân đánh giá bảo hiểm nhân thọ là thiết yếu nhưng khi gặp biến cố, nhiều người vẫn chủ yếu dựa vào tiền tiết kiệm, cắt giảm chi tiêu hoặc tìm thêm thu nhập.
Bà Phạm Thu Phương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm, Bộ Tài chính cho rằng bảo hiểm nhân thọ là một lớp bảo vệ bổ trợ trong hệ thống an sinh, giúp mỗi người chủ động nâng mức bảo vệ tài chính phù hợp với nhu cầu và khả năng của mình. “Một xã hội có tỷ lệ tham gia bảo hiểm cao sẽ vững vàng hơn trước các cú sốc kinh tế và y tế”, bà nhận định.
Ông Ngô Trung Dũng, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, nhấn mạnh pháp luật hiện hành đã quy định nhiều cơ chế bảo vệ người tham gia, trong đó có quyền được cung cấp thông tin đầy đủ và quyền xem xét lại hợp đồng trong 21 ngày theo quy định. Tuy nhiên, theo ông, chất lượng tư vấn ban đầu vẫn là yếu tố quan trọng để hạn chế tranh chấp và hiểu lầm.
“Phần lớn vấn đề phát sinh đều liên quan đến chất lượng tư vấn ban đầu. Một cuộc tư vấn đúng nghĩa phải bắt đầu từ nhu cầu và khả năng tài chính của khách hàng chứ không phải từ sản phẩm”, ông Dũng chia sẻ.
Đại diện Prudential Việt Nam, bà Lê Hương Ly, Phó Tổng Giám đốc Pháp lý, Truyền thông và Đối ngoại Prudential Việt Nam, cho biết bảo hiểm nhân thọ là cam kết dài hạn, đòi hỏi doanh nghiệp phải duy trì năng lực tài chính, chất lượng tư vấn và khả năng thực hiện nghĩa vụ với khách hàng. Theo số liệu doanh nghiệp cung cấp, năm 2025, Prudential Việt Nam chi trả 16.489 tỷ đồng cho các khoản bồi thường và quyền lợi bảo hiểm khác.
Các đại biểu cho rằng để thị trường phát triển bền vững, cần nâng cao hiểu biết của người dân, minh bạch trong tư vấn, tăng trách nhiệm của doanh nghiệp và tiếp tục hoàn thiện cơ chế bảo vệ người tham gia bảo hiểm.
