Từ Myanmar đến Mỹ, thông tin sai lệch tràn ngập trên mạng xã hội

(CLO) Một phụ nữ 24 tuổi sống ở Mandalay đã bị tấn công vào giữa tháng Hai sau khi một người lạ tố cáo cô là người Myanmar gốc Hoa và "không thuộc số chúng tôi".
Thế giới nỗ lực cân bằng giữa công cụ truyền thông mạnh mẽ với các quyền tự do xã hội. Ảnh: Nikkei

Thế giới nỗ lực cân bằng giữa công cụ truyền thông mạnh mẽ với các quyền tự do xã hội. Ảnh: Nikkei

Bài liên quan

Nhật Bản không nên đi theo chính sách của phương Tây về Myanmar

Hoa hậu Myanmar quyết định ở lại Mỹ sau khi phủ nhận tin đồn bị truy nã

Bà Suu Kyi lần đầu tiên ra hầu tòa sau cuộc đảo chính ở Myanmar

Người phụ nữ đó có tên là Nwet Sandi Kyaw và cô không phải là trường hợp hiếm hoi chịu hậu quả từ những tin đồn thất thiệt trên mạng xã hội.

Kể từ cuộc đảo chính quân sự vào ngày 1 tháng 2, Myanmar đã xảy ra nhiều cuộc xung đột bạo lực, và trong bối cảnh hỗn loạn, những người gốc Hoa gốc Myanmar đã bị đổ lỗi rằng không đứng về phía người dân, không tham gia các cuộc biểu tình công khai và không chiến đấu với quân đội.

Trên Facebook, đã có đầy rẫy những bình luận tiêu cực về Trung Quốc do một tin đồn vô căn cứ cáo buộc rằng các kỹ sư Trung Quốc đã đến Myanmar để đóng cửa internet theo yêu cầu của quân đội. Tin đồn bắt đầu lan truyền vào đầu tháng Hai.

Trong vòng vài ngày, tin giả đã gây ra một loạt các cuộc tấn công chống lại các doanh nghiệp Trung Quốc và người dân Myanmar gốc Trung Quốc.

Đối với Oliver, một thành viên của một nhóm công dân ủng hộ quyền tự do ngôn luận, các cuộc tấn công đang mang lại cho anh ta một "cảm giác bệnh hoạn". Năm 2018, các bài đăng trên mạng xã hội dẫn đến cuộc đàn áp quy mô lớn đối với người Hồi giáo Rohingya, một nhóm dân tộc thiểu số, gây ra làn sóng phản đối kịch liệt trên toàn thế giới. Oliver chỉ trích Facebook vì đã không giải quyết được những trò lừa bịp và thông tin sai lệch.

Anh nói hệ thống kiểm duyệt tin tức giả mạo của Facebook không hoạt động vì chương trình này chỉ hoạt động khi tin tức giả mạo "tạo ra tác hại".

Quân đội Myanmar đối đầu với người biểu tình. Kể từ cuộc đảo chính gần bốn tháng trước, các nền tảng mạng xã hội đã được sử dụng để lan truyền thông tin về các cuộc biểu tình, nhưng các trang web cũng đang lan truyền sự nhầm lẫn. © Reuters

Quân đội Myanmar đối đầu với người biểu tình. Kể từ cuộc đảo chính gần bốn tháng trước, các nền tảng mạng xã hội đã được sử dụng để lan truyền thông tin về các cuộc biểu tình, nhưng các trang web cũng đang lan truyền sự nhầm lẫn. © Reuters

We Check Community, một tổ chức kiểm tra thực tế địa phương, cảnh báo rằng tình hình liên quan đến việc lan truyền thông tin sai lệch trên mạng xã hội, đặc biệt là trên Facebook, đang nghiêm trọng hơn bao giờ hết.

Cái gọi là "ô nhiễm thông tin" đã nổi lên như một tai họa của thời đại mà mạng xã hội trở nên phổ biến, gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với nền dân chủ, vốn phụ thuộc vào tự do ngôn luận và tự do tiếp cận thông tin.

Các tập đoàn công nghệ lớn như Facebook và các chính phủ trên thế giới đang phải vật lộn để đối phó với vấn nạn ngày càng nghiêm trọng của thông tin trực tuyến, từ các bài đăng chính trị giả mạo đến kích động bạo lực giáo phái.

Hoa Kỳ đang phải gánh chịu hậu quả nặng nề từ sự gia tăng của các thông tin sai lệch.

Theo các cuộc khảo sát mới nhất của Edelman, một công ty truyền thông toàn cầu, hiện chỉ có 42% người Mỹ tin tưởng vào chính phủ của họ, đặt Mỹ ở vị trí thứ 19 về mức độ tin tưởng của công chúng đối với chính phủ trong số 28 quốc gia được khảo sát.

Ngoài ra, theo Khảo sát Giá trị Thế giới, một mạng lưới các nhà khoa học xã hội do Hiệp hội Khảo sát Giá trị Thế giới điều phối, chưa đến 40% người ở Hoa Kỳ nói rằng họ có thể tin tưởng người khác.

Ngược lại, 80% dân số Trung Quốc đặt niềm tin vào chính phủ và hơn 60% tin tưởng vào những người khác.

Hoa Kỳ từ lâu đã là niềm ghen tị của thế giới về sự giàu có và nền dân chủ sôi động, mang lại quyền tự do rộng rãi cho công dân của mình. Tuy nhiên, đất nước này hiện đang phải vật lộn với niềm tin bị hủy hoại do các bài đăng trên mạng xã hội kích động hận thù, bạo lực và làm trầm trọng thêm sự chia rẽ xã hội.

Sự gia tăng của các thông tin sai lệch có thể làm giảm uy tín của chính cộng đồng trực tuyến toàn cầu. Nhưng điều tiết mạnh mẽ internet không phải là một lựa chọn cho các nền dân chủ tự do.

Hester Peirce, một ủy viên của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ, nhấn mạnh đến lợi ích của truyền thông xã hội và thận trọng khi chỉ trích vai trò của chúng trên thị trường.

Bà Peirce nói: "Chúng tôi, các nhà quản lý cũng như các nhà bình luận thị trường nên cẩn thận để tránh gửi thông điệp rằng có vấn đề với các nhà đầu tư bán lẻ sử dụng công nghệ mới để tìm cách mới tham gia vào thị trường tài chính của chúng tôi".

Tại Myanmar, mạng xã hội cũng đã giúp chữa trị những vết thương mà Kyaw phải chịu đựng sau khi bị đồng bào của cô tấn công.

Sau các bản tin về việc nhiều người Myanmar gốc Trung Quốc bị giết trong các cuộc đụng độ với quân đội vào tháng Ba, nhiều công dân đã đăng tin xin lỗi nhóm dân tộc thiểu số này. Một người nói: "Xin lỗi chúng tôi đã mắc sai lầm. Tất cả chúng ta đều tham gia vào cuộc cách mạng này, vì vậy chúng ta không nên phân biệt đối xử giữa mọi người". 

Trên mạng xã hội đã xuất hiện một làn sóng kêu gọi người dân Myanmar đoàn kết để vượt qua cuộc khủng hoảng hiện nay.

Thế giới đang phải đối mặt với một thách thức phức tạp: Phải tìm cách sử dụng hiệu quả những phương thức truyền thông mạnh mẽ này để

Xem thêm

Video dọc và yêu cầu “đứng lên” của báo chí truyền hình

Video dọc và yêu cầu “đứng lên” của báo chí truyền hình

(NB&CL) Video dọc không đơn thuần là video ngang được cắt lại cho vừa màn hình điện thoại. Định dạng này đặt ra yêu cầu mới đối với cách tổ chức hình ảnh, xây dựng câu chuyện và tiếp cận công chúng của báo chí truyền hình. Muốn “đứng lên” trong không gian đa nền tảng, người làm báo cần làm chủ ngôn ngữ video dọc, chủ động đổi mới phương thức sản xuất nhưng không đánh mất những giá trị cốt lõi của báo chí.

Nhiều tiếng nói, nhiều nền tảng: Báo chí Cao Bằng mang tri thức tới bản làng

Nhiều tiếng nói, nhiều nền tảng: Báo chí Cao Bằng mang tri thức tới bản làng

(CLO) Ở Cao Bằng, những câu chuyện về người phụ nữ vùng cao làm chủ kinh tế, những cách làm mới trong sản xuất và đời sống đang được Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh kể lại qua nhiều hình thức báo chí. Mỗi đề tài mang một sắc thái riêng, nhưng đều hướng đến những vấn đề gần gũi với đồng bào, góp phần lan tỏa kinh nghiệm hay và khơi mở những hướng phát triển trong cộng đồng.

Tuyên truyền khoa học - công nghệ vùng cao: Người dân cần biết gì từ một mô hình?

Tuyên truyền khoa học - công nghệ vùng cao: Người dân cần biết gì từ một mô hình?

(CLO) Báo và Phát thanh, Truyền hình Đắk Lắk không chỉ giới thiệu những mô hình ứng dụng khoa học - công nghệ hiệu quả, mà còn đi sâu vào cách làm, điều kiện triển khai và những trở ngại trong thực tế. Qua đó, thông tin tuyên truyền gắn với câu hỏi thiết thực: người dân có thể học gì từ một mô hình, cần chuẩn bị những gì và đâu là những rào cản cần tháo gỡ để áp dụng vào sản xuất, kinh doanh.

Giữ hồn Hà Nội trong tầm nhìn trăm năm...

Giữ hồn Hà Nội trong tầm nhìn trăm năm...

(CLO) Trong hành trình phát triển và hiện đại hóa, Hà Nội đứng trước bài toán gìn giữ những giá trị văn hóa, không gian di sản và nếp sống truyền thống. Đó cũng là nền tảng quan trọng để Thủ đô phát triển bền vững mà không đánh mất bản sắc riêng.

Tòa soạn Tiếng Xanh: Ý tưởng xanh, tiếng nói xanh

Tòa soạn Tiếng Xanh: Ý tưởng xanh, tiếng nói xanh

Ngày 25/10, tại trụ sở Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng (Hà Nội), Tòa soạn Tiếng Xanh tổ chức lễ ra mắt Ban Biên tập nhiệm kỳ 2026–2027 và chương trình tập huấn thành viên mới, đánh dấu bước khởi đầu cho hành trình hoạt động của các thành viên trong nhiệm kỳ mới.

Báo chí xứ Lạng đưa tri thức đến bản làng qua những làn sóng quen thuộc

Báo chí xứ Lạng đưa tri thức đến bản làng qua những làn sóng quen thuộc

(CLO) Ở địa bàn miền núi, biên giới như Lạng Sơn, phát thanh có lợi thế nhờ khả năng phủ sóng rộng và thói quen nghe đài của người dân. Báo và Phát thanh, Truyền hình Lạng Sơn tận dụng đặc điểm này để lồng ghép thông tin về khoa học - công nghệ, kinh tế số và những điển hình tiên tiến vào các chương trình quen thuộc với công chúng.

Báo Thanh Niên viết tiếp câu chuyện “Cùng con đi tiếp cuộc đời”

Báo Thanh Niên viết tiếp câu chuyện “Cùng con đi tiếp cuộc đời”

(CLO) Ngày 24/10, Báo Thanh Niên đã tổ chức lễ ký thỏa thuận bảo trợ trẻ mồ côi và trao Bằng khen của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cho các tập thể, cá nhân có nhiều đóng góp tích cực, hiệu quả trong chương trình “Cùng con đi tiếp cuộc đời” giai đoạn 2021–2026.

Đa dạng hình thức, mở rộng đường đi của thông tin khoa học, công nghệ vào nhịp sống vùng cao

Đa dạng hình thức, mở rộng đường đi của thông tin khoa học, công nghệ vào nhịp sống vùng cao

(CLO) Tuyên truyền về khoa học - công nghệ, kinh tế số và những điển hình tiên tiến ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi không chỉ là đưa thông tin đến người dân, mà còn đòi hỏi cách thể hiện phù hợp với ngôn ngữ, văn hóa và điều kiện tiếp nhận của từng cộng đồng.

Báo và Phát thanh, truyền hình Khánh Hòa lan tỏa sáng kiến công nghệ, mở lối phát triển vùng cao

Báo và Phát thanh, truyền hình Khánh Hòa lan tỏa sáng kiến công nghệ, mở lối phát triển vùng cao

(CLO) Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa đẩy mạnh tuyên truyền các mô hình ứng dụng khoa học - công nghệ, phát triển kinh tế số và điển hình tiên tiến ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, góp phần đưa những cách làm hiệu quả từ cơ sở đến gần hơn với người dân, tạo sức lan tỏa và thúc đẩy nhân rộng mô hình.

Chuyện nghề phía sau phim tài liệu giải A: Đưa chính sách ‘quản trị mới’ đến gần lòng dân

Chuyện nghề phía sau phim tài liệu giải A: Đưa chính sách ‘quản trị mới’ đến gần lòng dân

(CLO) Làm thế nào để thông tin về một chủ trương lớn, khô khan như việc thay đổi tổ chức bộ máy nhà nước trở nên sinh động, gần gũi và có ý nghĩa trực tiếp với người dân? Bài toán của những người làm phim chính luận đã được nhà báo Nguyễn Đình Thanh và ê-kíp giải mã thành công qua tác phẩm “Hà Nội - Quản trị mới - Gần lòng dân” – bộ phim vừa xuất sắc đoạt Giải A tại Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội năm 2026.

Nhà báo Trần Bá Lạn về cõi xa

Nhà báo Trần Bá Lạn về cõi xa

(CLO) Ngày 20-10-2026, trái tim nhà báo, nhà giáo Trần Bá Lạn đã ngừng đập, thượng thọ 97 mùa xuân cùng đất nước và nền báo chí Cách mạng Việt Nam. Hàng ngàn nhà báo - là các học trò cũ của thầy khắp mọi miền đất nước tiếc thương ông, người truyền lửa nghề tận tâm, nhiệt huyệt. Nhiều nhà báo - các học trò của ông dù xa dù gần cùng hẹn nhau trở về thủ đô để viếng, tưởng niệm, dự lễ truy điệu tiễn biệt người thầy “Đức - Tài vẹn toàn” tại nhà Tang lễ quốc gia, 26-10-2026.

Thời đại AI: Khoảng cách số khiến người dùng dễ tổn thương trước tin giả

Thời đại AI: Khoảng cách số khiến người dùng dễ tổn thương trước tin giả

(CLO) Có điện thoại thông minh, thường xuyên sử dụng Internet nhưng vẫn khó nhận diện thông tin sai lệch, thậm chí tin vào những câu chuyện do trí tuệ nhân tạo tạo dựng. Thực tế này cho thấy khoảng cách số không khép lại khi người dân có thiết bị và kết nối, mà còn nằm ở khả năng đánh giá thông tin, nhận diện rủi ro và tự chủ trong môi trường số.

Khoảng cách số trong kỷ nguyên AI: Làm thế nào để không ai bị bỏ lại phía sau?

Khoảng cách số trong kỷ nguyên AI: Làm thế nào để không ai bị bỏ lại phía sau?

(CLO) Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những khả năng chưa từng có trong tiếp cận tri thức, sản xuất thông tin và giải quyết các vấn đề của đời sống. Nhưng khi công nghệ phát triển ngày càng nhanh, một câu hỏi cũng trở nên cấp thiết: Liệu tất cả mọi người có cơ hội như nhau để tiếp cận, hiểu và hưởng lợi từ những thành tựu đó?

Khơi nguồn di sản sông Hồng, mở lối phát triển Hà Nội từ chiều sâu văn hóa

Khơi nguồn di sản sông Hồng, mở lối phát triển Hà Nội từ chiều sâu văn hóa

(NB&CL) Khảo sát thực địa tại 16 phường, xã, kết nối tư liệu lịch sử với câu chuyện làng nghề và những nỗ lực kiến tạo không gian sống ven sông, loạt bài “Khơi nguồn dòng di sản, kiến tạo Hà Nội văn minh” của cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đặt ra yêu cầu phát triển Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng gắn với gìn giữ di sản, phát huy nguồn lực cộng đồng và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Cỡ chữ bài viết: