Lễ hội Thành Tuyên là một trong những lễ hội văn hóa tiêu biểu của tỉnh Tuyên Quang, được hình thành từ thực tiễn đời sống văn hóa cộng đồng trong dịp Tết Trung Thu và không ngừng được bồi đắp qua quá trình sáng tạo của nhân dân.
Trải qua hơn 20 năm hình thành và phát triển, Lễ hội đã từng bước khẳng định vai trò là một sự kiện văn hóa-du lịch đặc sắc, mang đậm bản sắc truyền thống, phản ánh sinh động đời sống tinh thần, sự sáng tạo và tinh thần đoàn kết của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn tỉnh.
Với quy mô ngày càng mở rộng, nội dung ngày càng phong phú, Lễ hội Thành Tuyên đã tạo được sức lan tỏa mạnh mẽ, thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế, từng bước được định vị là một trong những Lễ hội Trung Thu quy mô lớn, độc đáo và khác biệt của Việt Nam.
Tuy nhiên, trong bối cảnh mới với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, công tác tổ chức và khai thác giá trị Lễ hội Thành Tuyên vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, bất cập như: hạ tầng du lịch chưa đồng bộ, sản phẩm và dịch vụ chưa đa dạng, việc chuyển hóa giá trị văn hóa thành sản phẩm công nghiệp văn hóa còn hạn chế. Do đó, tỉnh xác định cần đổi mới phương thức tổ chức, nâng cao chất lượng quản lý, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số.
Theo Đề án “Bảo tồn và phát huy giá trị Lễ hội Thành Tuyên gắn với phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2026 -2030” đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa Lễ hội Thành Tuyên trở thành sự kiện văn hóa - du lịch tiêu biểu có sức lan tỏa toàn quốc, từng bước xây dựng thương hiệu quốc tế. Tỉnh phấn đấu 100% mô hình tham gia lễ hội bảo đảm tính thẩm mỹ, an toàn và đậm đà bản sắc văn hóa; khuyến khích gắn mã QR cung cấp thông tin, thuyết minh bằng tiếng Việt và tiếng Anh.
Cùng với đó, 100% mô hình tham gia diễn diễu phải được đăng ký, kiểm tra điều kiện an toàn và sử dụng nhận diện lễ hội theo quy định. Phấn đấu đến năm 2030, 100% hoạt động trong khuôn khổ Lễ hội được số hóa ở mức phù hợp, nhằm nâng cao hiệu quả thông tin, quản lý, truyền thông và quảng bá. Đồng thời, 100% cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống và các cơ sở thuộc diện quản lý về an toàn thực phẩm trong khu vực tổ chức Lễ hội được kiểm tra, hướng dẫn, giám sát việc chấp hành quy định về an toàn thực phẩm trước và trong thời gian diễn ra Lễ hội.
Đề án cũng hướng tới phấn đấu chậm nhất đến năm 2030, hình thành và phát triển các nhóm sản phẩm công nghiệp văn hóa gắn với thương hiệu Lễ hội Thành Tuyên, như: quà lưu niệm và thủ công mỹ nghệ; sản phẩm văn hóa số và truyền thông số; dịch vụ trải nghiệm văn hóa và du lịch Lễ hội; trình diễn nghệ thuật và ánh sáng.
UBND tỉnh giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương liên quan triển khai Đề án; đồng thời tham mưu ban hành Quy chế tổ chức Lễ hội Thành Tuyên trong quý I/2027, bảo đảm hoàn thành trước khi tổ chức lễ hội năm 2027.
Năm 2026, Lễ hội Thành Tuyên diễn ra từ ngày 19 đến 25/9 với quy mô cấp tỉnh, gồm nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao, du lịch, thương mại, ẩm thực và trải nghiệm cộng đồng.
Toàn tỉnh hoàn thiện 129 mô hình đèn Trung thu, trong đó 45 mô hình tiêu biểu được lựa chọn tham gia diễn diễu tại Đêm hội Thành Tuyên ở Quảng trường Nguyễn Tất Thành. Các đoàn đại biểu đến từ Lào, Trung Quốc và Hàn Quốc cũng tham gia các hoạt động của lễ hội.
Lễ hội năm nay thu hút trên 300.000 lượt khách, doanh thu du lịch vượt 270 tỷ đồng, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương và kích cầu du lịch.
Đây là cơ sở để Tuyên Quang tiếp tục nâng cao chất lượng tổ chức, phát huy giá trị di sản văn hóa cộng đồng, gắn lễ hội với phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa theo hướng bền vững.
