Hội thảo khởi động Dự án “Hỗ trợ thực hiện Kế hoạch Hành động Quốc gia về Rác thải nhựa đại dương trong bối cảnh phục hồi xanh hậu COVID-19” do Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam (VASI) phối hợp với Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam tổ chức đã diễn ra ngày 14/11. Dự án do Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF) tài trợ.
Hội thảo có sự tham dự của đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Tổng cục Môi trường, Vụ Hợp tác Quốc tế, Quỹ Bảo vệ Môi trường Việt Nam, Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai, cùng các tổ chức phát triển và chuyên gia kỹ thuật nhằm trao đổi kế hoạch triển khai và cơ chế phối hợp.
Thông tin tại hội thảo, ông Nguyễn Đức Toàn - Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam cho biết: Ô nhiễm rác thải nhựa đại dương hiện là một trong những thách thức môi trường toàn cầu nghiêm trọng nhất, mang tính xuyên biên giới, đe dọa trực tiếp đến hệ sinh thái biển, đa dạng sinh học, an ninh lương thực và sự phát triển kinh tế bền vững của các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Rác thải nhựa ven biển cũng ghi nhận xu hướng gia tăng rõ rệt, gây áp lực lớn lên hệ sinh thái biển và các cộng đồng ven biển Việt Nam, đòi hỏi những nỗ lực hành động quyết liệt và kịp thời.
Kế hoạch hành động quốc gia về rác thải nhựa đại dương (NAP), ban hành năm 2019, đặt mục tiêu giảm 75% rác thải nhựa đại dương vào năm 2030. Tuy nhiên, đại dịch COVID-19 đã làm tăng đáng kể lượng nhựa dùng một lần, nhấn mạnh yêu cầu cấp bách phải đẩy mạnh các giải pháp trong giai đoạn phục hồi xanh.
Dự án GEF mới sẽ tập trung hỗ trợ tăng cường khung chính sách, thúc đẩy thay đổi hành vi, nâng cao năng lực giám sát và chia sẻ tri thức, đồng thời mở rộng các sáng kiến cấp địa phương. Trên cơ sở những mô hình hiệu quả như nhà máy Tái chế Vật liệu (MRF) tại Quy Nhơn và mô hình “ngư dân mang rác từ biển vào bờ”, dự án sẽ triển khai thí điểm tại tỉnh Gia Lai nhằm giảm thiểu rò rỉ rác thải nhựa ra môi trường.
Theo kế hoạch, các hoạt động giảm phát sinh rác, phân loại tại nguồn, cải thiện thu gom và tái chế sẽ góp phần ngăn ngừa, giảm 2.000 tấn rác thải nhựa, đóng góp cải thiện 13.400 hecta sinh cảnh biển.
Bà Francesca Nardini, Phó Trưởng Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam cũng cho biết: “Việc ban hành kế hoạch hành động quốc gia năm 2019 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hành trình của Việt Nam hướng tới quản lý đại dương bền vững. Tuy nhiên, đại dịch COVID 19 đã tạo ra những thách thức mới, làm gia tăng tiêu thụ nhựa dùng một lần và nhấn mạnh nhu cầu phục hồi xanh.”
Bà Francesca Nardini nói thêm: "Thông qua các hành động địa phương bao gồm giảm phát sinh rác, phân loại tại nguồn, cải thiện thu gom và tái chế, dự án hướng tới giảm 2.000 tấn rác thải nhựa. Mức giảm tải ô nhiễm này sẽ đồng thời góp phần cải thiện 7,2km sinh cảnh biển.”
Gia Lai được lựa chọn là địa phương thí điểm trọng tâm cho các can thiệp của dự án. Sự phối hợp giữa VASI ở cấp trung ương và Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai sẽ giữ vai trò then chốt nhằm đảm bảo hiệu quả thực thi và đạt mục tiêu đề ra.
Sau hội thảo, VASI và UNDP sẽ hoàn thiện báo cáo khởi động và triển khai các hoạt động tiếp theo, bao gồm hỗ trợ kỹ thuật về chính sách, thúc đẩy phối hợp liên ngành và thực hiện thí điểm tại địa phương. UNDP cũng sẽ tiếp tục đồng hành cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường và VASI để bảo đảm dự án đáp ứng các tiêu chuẩn của GEF và duy trì tính bền vững lâu dài.
