Nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae thăm chính thức Việt Nam từ ngày 1-3/5. Sáng 2/5, sau Lễ đón chính thức, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae cùng đoàn đại biểu cấp cao hai nước đã tiến hành hội đàm tại trụ sở Chính phủ.
Trong không khí chân thành, hữu nghị và tin cậy, hai nhà Lãnh đạo đã trao đổi thẳng thắn, toàn diện về quan hệ song phương và các vấn đề quốc tế, khu vực cùng quan tâm.
Hai Thủ tướng nhất trí tiếp tục tăng cường tin cậy chính trị thông qua duy trì các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao hằng năm; tiếp tục triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác cấp Bộ trưởng trong các lĩnh vực, trong đó có ngoại giao, thương mại, công nghiệp và năng lượng, nông nghiệp…; tăng cường hợp tác thực chất trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, nhất là trong các lĩnh vực trên biển, khắc phục hậu quả chiến tranh, an ninh mạng, gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc (PKO), quân y, đào tạo, ứng phó với tội phạm xuyên quốc gia…
Về hợp tác kinh tế, hai Thủ tướng nhất trí làm sâu sắc hơn hợp tác kinh tế là trụ cột chính của quan hệ thông qua hợp tác thương mại, đầu tư, ODA, góp phần bảo đảm vững chắc an ninh kinh tế, an ninh năng lượng và nông nghiệp bền vững.
Hai bên nhất trí các biện pháp nhằm sớm đưa đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam đạt 5 tỷ USD/năm và kim ngạch thương mại song phương sớm đạt 60 tỷ USD vào năm 2030, thúc đẩy sớm mở cửa cho bưởi da xanh của Việt Nam và nho của Nhật Bản, nhất trí triển khai các dự án hợp tác ODA trong lĩnh vực ứng phó với biến đổi khí hậu, tiếp tục thúc đẩy cụ thể hóa các nội dung hợp tác trong khuôn khổ các sáng kiến của Nhật Bản tại khu vực như Sáng kiến Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á, Sáng kiến Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á (POWERR ASIA), thúc đẩy trao đổi về các dự án năng lượng như hạt nhân, điện khí...
Theo đó, Nhật Bản sẽ hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn. Thủ tướng Takaichi khẳng định Nhật Bản sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam thực hiện hiệu quả Dự án 1 triệu ha lúa giảm phát thải tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng đề nghị xây dựng cơ chế mua bán sáp nhập giữa doanh nghiệp vừa và nhỏ hai nước, khuyến khích doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào các dự án có hàm lượng công nghệ cao, tăng tỉ lệ nội địa hoá, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào các dự án đầu tư của Chính phủ Nhật Bản, đầu tư kinh doanh thuận lợi tại Nhật Bản.
Về hợp tác khoa học-công nghệ, hai Thủ tướng nhất trí tái khởi động Ủy ban hỗn hợp Việt-Nhật về hợp tác khoa học-công nghệ trong năm 2026 và sớm thu xếp tổ chức sự kiện công-tư về công nghệ cao.
Thủ tướng Takaichi Sanae cho biết Nhật Bản mong muốn tiếp tục hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực tự chủ công nghệ trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, vũ trụ… cho rằng đây là nội dung ưu tiên hợp tác trong thời gian tới, thúc đẩy đào tạo nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ cao thông qua, cung cấp học bổng cho du học sinh, nghiên cứu sinh Việt Nam, đồng tài trợ các dự án nghiên cứu chung thông qua Chương trình hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo Nhật Bản - ASEAN (NEXUS), Chương trình nghiên cứu khoa học Sakura…
Hai Thủ tướng nhất trí thúc đẩy hơn nữa hợp tác trong các lĩnh vực lao động, địa phương, giao lưu nhân dân, văn hoá, du lịch, nhất trí tổ chức Diễn đàn hợp tác địa phương Việt-Nhật lần thứ 2 trong năm 2026… Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị Chính phủ Nhật Bản đơn giản hoá các thủ tục visa cho công dân Việt Nam, góp phần tạo điều kiện thuận lợi để thực hiện mục tiêu tăng gấp đôi số lượt khách du lịch hai chiều vào năm 2030.
Trao đổi về vấn đề khu vực và quốc tế, hai Thủ tướng nhất trí tiếp tục phối hợp chặt chẽ trên các diễn đàn quốc tế và khu vực như ASEAN, tiểu vùng Mekong, Liên Hợp Quốc…, cũng như trong khuôn khổ Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) trong năm 2026 khi Việt Nam là Chủ tịch.
Hai bên khẳng định tầm quan trọng của việc giải quyết tranh chấp trên Biển Đông bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhất là Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).
