Chuyển dịch từ bán trái tươi sang chuỗi giá trị khép kín
Thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long vào ngày 5/8 cho biết, địa phương hiện đang sở hữu diện tích trồng dừa lớn nhất cả nước với trên 122.000 ha (tương đương khoảng 22,6 triệu cây), chiếm gần 62% tổng diện tích dừa toàn quốc. Trong đó, diện tích đang cho thu hoạch đạt khoảng 114.000 ha. Điểm lợi thế của Vĩnh Long là diện tích dừa canh tác rất tập trung, tạo tiền đề lý tưởng để hình thành các vùng nguyên liệu quy mô lớn, phục vụ đắc lực cho công nghiệp chế biến sâu.
Như trước đây, giá trị kinh tế của cây dừa chủ yếu phụ thuộc vào việc bán trái tươi, thì nay Vĩnh Long đã chuyển hướng mạnh mẽ sang khai thác theo chuỗi giá trị khép kín. Giờ đây, từ nước dừa, cơm dừa, dầu dừa cho đến các phụ phẩm như gáo, xơ, mụn dừa hay thân gỗ đều được tận dụng tối đa. Tất cả trở thành nguồn nguyên liệu quan trọng cho ngành công nghiệp thực phẩm, mỹ phẩm, vật liệu sinh học và năng lượng sinh khối, mang lại giá trị gia tăng vượt trội. Nhờ sự chuyển mình này, các sản phẩm dừa của Vĩnh Long hiện đã tự tin góp mặt tại 90 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.
Tiêu chuẩn hóa vùng trồng, rộng cửa vào thị trường cao cấp
Song song với việc đa dạng hóa sản phẩm, Vĩnh Long đặc biệt chú trọng việc phát triển vùng nguyên liệu hữu cơ. Các chứng nhận hữu cơ quốc tế được xem là "tấm hộ chiếu" quan trọng giúp trái dừa địa phương thâm nhập vào các thị trường cao cấp, từ đó nâng cao thu nhập cho bà con nông dân.
Hiện toàn tỉnh đã có khoảng 31.000 ha dừa đạt chứng nhận hữu cơ, cung cấp ra thị trường sản lượng gần 338 triệu trái mỗi năm. Đáng chú ý, các sản phẩm dừa của Vĩnh Long đã hoàn toàn đáp ứng được những tiêu chuẩn kiểm định nghiêm ngặt của các thị trường "khó tính" hàng đầu như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu (EU) và Nhật Bản.
Bên cạnh đó, nhằm phục vụ yêu cầu truy xuất nguồn gốc, Vĩnh Long đã xây dựng thành công hơn 220 mã số vùng trồng dừa xuất khẩu, cùng với gần 30 cơ sở đóng gói được Hải quan Trung Quốc cấp mã số. Công tác mở rộng vùng trồng mới gắn với mã số vẫn đang được tỉnh tích cực triển khai.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, Vĩnh Long đang từng bước hiện thực hóa chiến lược phát triển ngành dừa theo mô hình tăng trưởng xanh, tuần hoàn và hiện đại. Giai đoạn đến năm 2030, tỉnh phấn đấu nâng tổng diện tích dừa lên 132.000 ha, cho sản lượng đạt 1,72 triệu tấn. Mục tiêu cốt lõi là đưa 50% diện tích sản xuất đạt tiêu chuẩn hữu cơ, gắn liền với việc cấp mã số vùng trồng.
Để hiện thực hóa tham vọng vươn lên thành "thủ phủ" dừa tỷ đô, Vĩnh Long đang tung ra nhiều chính sách ưu đãi hấp dẫn nhằm thu hút ít nhất 5 dự án đầu tư vào lĩnh vực chế biến sâu. Tỉnh kỳ vọng các dự án này sẽ làm đòn bẩy đưa giá trị sản xuất ngành chế biến dừa tăng trưởng bình quân trên 10%/năm, từ đó cán mốc kim ngạch xuất khẩu 1 tỷ USD. Với tầm nhìn dài hạn đến năm 2045, Vĩnh Long hướng tới việc xây dựng hoàn chỉnh một hệ sinh thái dừa hiện đại, khẳng định vị thế vững chắc của cây dừa trên bản đồ kinh tế nông nghiệp Việt Nam.
