Nhiều nhà quan sát cho rằng, chuỗi thay đổi lãnh đạo liên tiếp của Vương quốc Anh bắt nguồn từ cuộc trưng cầu dân ý về Brexit diễn ra vào tháng 6/2016. Cuộc bỏ phiếu này đã khiến nước này rời Liên minh châu Âu (EU), đồng thời kéo theo một thập kỷ bất ổn chính trị và kinh tế.
Trong 10 năm qua, Vương quốc Anh phải đối mặt với nhiều thách thức như tăng trưởng kinh tế chậm, nợ công cao, chi tiêu phúc lợi ngày càng lớn và những biến động địa chính trị trên thế giới.
Brexit làm thay đổi chính trường Anh
Ngày 23/6/2016, cử tri Anh bỏ phiếu với tỷ lệ 52% - 48% ủng hộ việc rời EU. Kết quả gây chấn động thế giới và chấm dứt hơn 40 năm Anh là thành viên của khối này.
Ngay sau cuộc bỏ phiếu, Thủ tướng David Cameron, người ủng hộ Anh ở lại EU, tuyên bố từ chức. Bà Theresa May được Đảng Bảo thủ lựa chọn để thay thế ông.
Năm 2017, bà May tổ chức bầu cử sớm với hy vọng giành thêm ghế trong Quốc hội để thúc đẩy Brexit. Kết quả lại phản tác dụng khi Đảng Bảo thủ mất thế đa số và phải dựa vào sự ủng hộ của một đảng nhỏ ở Bắc Ireland để thành lập chính phủ.
Đến năm 2019, bà May từ chức sau nhiều lần không thể thuyết phục Quốc hội thông qua kế hoạch Brexit. Người kế nhiệm là ông Boris Johnson, một trong những gương mặt nổi bật nhất của chiến dịch vận động rời EU.
Johnson hoàn tất Brexit nhưng không giữ được quyền lực
Cuối năm 2019, ông Boris Johnson giành chiến thắng áp đảo trong cuộc tổng tuyển cử với cam kết "Hoàn thành Brexit".
Chỉ một tháng sau, ngày 31/1/2020, Anh chính thức rời EU, trở thành quốc gia đầu tiên rút khỏi liên minh này.
Dù vậy, nhiệm kỳ của ông Johnson không kéo dài. Sau khi dẫn dắt đất nước vượt qua đại dịch Covid-19, ông liên tiếp vướng bê bối chính trị. Tháng 7/2022, ông buộc phải từ chức sau khi nhiều bộ trưởng đồng loạt quay lưng.
Hai thủ tướng trong ba tháng
Người kế nhiệm ông Johnson là bà Liz Truss. Tuy nhiên, kế hoạch cắt giảm thuế quy mô lớn của bà khiến thị trường tài chính hỗn loạn, đồng bảng Anh lao dốc và chi phí vay tăng mạnh.
Bà Truss chỉ tại vị 44 ngày trước khi từ chức, trở thành thủ tướng có nhiệm kỳ ngắn nhất trong lịch sử hiện đại của Anh.
Tháng 10/2022, ông Rishi Sunak lên nắm quyền và cam kết khôi phục ổn định chính trị cũng như kinh tế. Chính phủ của ông đạt được một số tiến triển trong quan hệ với EU, đặc biệt liên quan đến các quy định thương mại tại Bắc Ireland.
Tuy nhiên, sự ủng hộ dành cho Đảng Bảo thủ tiếp tục suy giảm.
Đảng Lao động trở lại nhưng khó khăn không chấm dứt
Tháng 7/2024, ông Keir Starmer đưa Đảng Lao động trở lại cầm quyền sau 14 năm đối lập, giành chiến thắng áp đảo trong cuộc tổng tuyển cử. Khi đó, ông cam kết chấm dứt tình trạng hỗn loạn chính trị kéo dài nhiều năm tại Anh.
Tuy nhiên, chỉ một tháng sau khi nhậm chức, ông Starmer cảnh báo chính phủ mới đang thừa hưởng tình hình tài chính rất khó khăn và người dân sẽ phải đối mặt với những quyết định không dễ dàng.
Tháng 10/2024, Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves công bố gói tăng thuế khoảng 40 tỷ bảng Anh mỗi năm nhằm cải thiện ngân sách nhà nước. Động thái này vấp phải sự phản đối mạnh từ cộng đồng doanh nghiệp.
Trong khi đó, Đảng Cải cách Anh (Reform UK), lực lượng cánh hữu chống nhập cư do ông Nigel Farage lãnh đạo, ngày càng thu hút cử tri. Từ đầu năm 2025, đảng này liên tục dẫn đầu nhiều cuộc thăm dò dư luận trên toàn quốc.
Áp lực dồn dập khiến ông Starmer từ chức
Tháng 6/2025, ông Starmer phải hủy kế hoạch cắt giảm phúc lợi xã hội sau khi nhiều nghị sĩ Đảng Lao động phản đối và đe dọa chống lại chính phủ.
Cùng năm đó, ông cũng chịu sức ép sau khi bổ nhiệm Peter Mandelson làm đại sứ Anh tại Mỹ. Mandelson sau đó bị sa thải vì các tranh cãi liên quan đến mối quan hệ với tội phạm tình dục Jeffrey Epstein, làm dấy lên những câu hỏi về khả năng đánh giá nhân sự của ông Starmer.
Đến tháng 5/2026, Đảng Lao động chịu thất bại nặng nề trong các cuộc bầu cử địa phương tại Anh cũng như các cuộc bầu cử ở Scotland và Wales. Kết quả này làm gia tăng nghi ngờ về khả năng lãnh đạo của Starmer, trong khi Reform UK tiếp tục mở rộng ảnh hưởng.
Những khó khăn tiếp tục chồng chất khi Bộ trưởng Y tế Wes Streeting từ chức vào tháng 5/2026 với lý do mất niềm tin vào ông Starmer. Một tháng sau, Bộ trưởng Quốc phòng John Healey cũng rời nội các sau tranh cãi kéo dài về ngân sách quốc phòng.
Cùng thời điểm, Andy Burnham, Thị trưởng vùng Greater Manchester, giành chiến thắng trong một cuộc bầu cử bổ sung và trở lại Quốc hội. Kết quả này giúp ông nổi lên như một ứng viên tiềm năng cho vị trí lãnh đạo Đảng Lao động.
Trong bối cảnh áp lực từ nội bộ đảng ngày càng lớn và sự ủng hộ của cử tri suy giảm, ông Starmer cuối cùng tuyên bố từ chức vào ngày 22/6/2026, khép lại một chương mới trong thập kỷ đầy biến động của chính trị Anh sau Brexit.
