Colombia chứng kiến nhiều trận động đất nghiêm trọng, trong khi các quốc gia láng giềng như Venezuela, Ecuador, Peru và Chile cũng từng hứng chịu những thảm họa với số người chết lên tới hàng chục nghìn.
Dưới đây là 10 trận động đất gây nhiều thương vong nhất tại Mỹ Latinh, dựa trên dữ liệu từ Trung tâm Thông tin Môi trường Quốc gia Mỹ và Cơ sở dữ liệu Động đất Quan trọng của Dịch vụ Dữ liệu Địa vật lý Thế giới.
1. Động đất Haiti năm 2010
Độ lớn: 7,0. Số người chết: khoảng 316.000
Trận động đất xảy ra gần thủ đô Port-au-Prince, nơi có mật độ dân số cao và cơ sở hạ tầng yếu. Nhiều công trình không được thiết kế để chống chịu động đất khiến thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng.
Các tòa nhà bằng bê tông sụp đổ hàng loạt, trong khi hệ thống ứng phó thảm họa hạn chế khiến công tác cứu hộ gặp nhiều khó khăn. Thiệt hại kinh tế ước tính khoảng 8 tỷ USD, tương đương gần 120% GDP của Haiti năm 2009.
2. Động đất Ecuador - Colombia năm 1868
Độ lớn: 7,7. Số người chết: khoảng 70.000
Một chuỗi động đất xảy ra trong tháng 8/1868 đã tàn phá nhiều khu vực của Ecuador và Colombia. Khoảng 40.000 người được cho là thiệt mạng tại Ecuador và 30.000 người tại Colombia.
Tại thành phố Ibarra của Ecuador, trận động đất xảy ra khi phần lớn người dân đang ngủ, khiến nhiều người bị chôn vùi trong các công trình đổ sập.
3. Động đất Peru năm 1970
Độ lớn: 7,9. Số người chết: khoảng 66.794
Trận động đất ngoài khơi Peru đã gây ra một trong những vụ lở đất chết chóc nhất từng được ghi nhận.
Rung chấn làm mất ổn định sườn núi và khiến một khối băng, đá cùng đất đá khổng lồ lao xuống các thị trấn Yungay và Ranrahirca với tốc độ lên tới 335 km/giờ.
Riêng tại Yungay, khoảng 19.000 người thiệt mạng. Gần một triệu người mất nhà cửa sau thảm họa.
4. Động đất Ecuador năm 1797
Độ lớn: 8,3. Số người chết: khoảng 40.000
Đây được xem là trận động đất mạnh nhất từng được ghi nhận tại Ecuador. Rung chấn gây lở đất và phá hủy trên diện rộng, ảnh hưởng tới nhiều thành phố như Quito, Riobamba, Latacunga và Ambato.
Các ghi chép lịch sử mô tả những rung chuyển dữ dội khiến nhiều công trình bị san phẳng chỉ trong vài giây.
5. Động đất Chile năm 1939
Độ lớn: 8,3. Số người chết: khoảng 30.000
Chile từng hứng chịu trận động đất mạnh nhất từng được ghi nhận, với độ lớn 9,5 vào năm 1960. Dù vậy, trận động đất năm 1939 tại Chillán mới là thảm họa gây nhiều người chết nhất trong lịch sử hiện đại của nước này.
Các công trình yếu, đặc biệt những tòa nhà sử dụng gạch bùn và thiếu thiết kế chống chịu lực ngang, được cho là nguyên nhân khiến thương vong tăng cao.
Thảm họa thúc đẩy Chile xây dựng bộ quy chuẩn xây dựng chống động đất đầu tiên của nước này.
6. Động đất Venezuela năm 1812
Độ lớn: 7,7. Số người chết: khoảng 26.000
Trận động đất năm 1812 thực chất được cho là một chuỗi ba trận động đất xảy ra gần nhau. Khoảng 90% thành phố Caracas bị phá hủy, trong khi nhiều thành phố khác như Barquisimeto, Mérida, La Guaira và San Felipe cũng chịu thiệt hại nặng.
Thảm họa xảy ra trong thời kỳ Venezuela đang tiến hành cuộc chiến giành độc lập khỏi Tây Ban Nha.
7. Động đất Arica năm 1868
Độ lớn: 8,5. Số người chết: khoảng 25.000
Trận động đất tàn phá Arica, khi đó thuộc Peru và hiện nằm trong lãnh thổ Chile, cùng nhiều thành phố khác trong khu vực.
Rung chấn cũng gây ra sóng thần lớn, ảnh hưởng đến các thành phố ven biển ở Peru và tạo ra những đợt sóng được ghi nhận ở tận Hawaii và New Zealand.
8. Động đất Guatemala năm 1976
Độ lớn: 7,5. Số người chết: khoảng 23.000
Trận động đất xảy ra lúc khoảng 3 giờ sáng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khu vực đông dân cư và thủ đô Guatemala City.
Nhiều ngôi nhà bằng đất bị phá hủy, trong khi các dư chấn tiếp tục gây thương vong. Khoảng 1,2 triệu người mất nhà cửa và gần 40% số bệnh viện của Guatemala bị phá hủy.
9. Động đất Venezuela năm 1797
Độ lớn: chưa xác định. Số người chết: khoảng 16.000
Trận động đất phá hủy thành phố Cumaná và các khu vực xung quanh. Những ghi chép lịch sử cho biết người dân cảm nhận được các rung động mạnh và nghe thấy những âm thanh bất thường từ lòng đất trước và sau trận động đất.
Do xảy ra từ thế kỷ 18, cường độ chính xác của trận động đất không được xác định.
10. Động đất Argentina năm 1861
Độ lớn: chưa xác định, một số nguồn ước tính 7,2 độ. Số người chết: khoảng 14.000
Trận động đất xảy ra gần nửa đêm tại thành phố Mendoza, phá hủy phần lớn các công trình, trong đó có Vương cung thánh đường San Francisco.
Các đèn khí đốt trong thành phố khiến nhiều đám cháy bùng phát giữa những đống đổ nát và kéo dài nhiều ngày, làm tình hình thêm nghiêm trọng.
Những con số trên cho thấy mức độ tàn phá của động đất không chỉ phụ thuộc vào cường độ. Mật độ dân cư, chất lượng công trình, khả năng ứng phó và thời điểm xảy ra thảm họa đều có thể quyết định số người thiệt mạng.
