Đây là lô hàng đầu tiên áp dụng quy trình “Luồng xanh” dựa trên hệ thống truy xuất nguồn gốc toàn chuỗi, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quản lý, sản xuất và xuất khẩu nông sản theo hướng hiện đại, minh bạch và số hóa.
Lô sầu riêng được thu hoạch từ vùng nguyên liệu tại phường Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng, đóng gói trong các thùng bìa cứng loại 10kg và 18kg. Việc thông quan thành công không chỉ mang ý nghĩa thương mại mà còn mở ra một mô hình mới trong kiểm soát chất lượng nông sản, đáp ứng những yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế.
Sự kiện này nằm trong khuôn khổ Kế hoạch thí điểm truy xuất nguồn gốc quả sầu riêng theo Quyết định số 5272/QĐ-BNNMT ký ngày 13/12/2025 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Điểm cốt lõi của chương trình là quy trình Luồng xanh, một mô hình quản lý khép kín bắt đầu từ khâu kiểm nghiệm đất tại vườn, cho đến khi trái sầu riêng đến tay người tiêu dùng nước nhập khẩu.
Khác với các phương thức truyền thống, quy trình Luồng xanh cho phép thực hiện kiểm nghiệm từ khâu lấy mẫu đất tại vườn trồng, cho đến quả tươi sau thu hái chế biến, gắn tem truy xuất lên cây và dán tem lên quả khi thu hái; kiểm dịch thực vật và cấp chứng chỉ nguồn gốc xuất xứ (C/O) ngay tại địa phương nơi có vườn trồng. Điều này không chỉ giúp đảm bảo chất lượng trái cây tươi ngon nhất mà còn tiết kiệm tối đa thời gian thông quan tại cửa khẩu, giảm thiểu rủi ro ách tắc hàng hóa.
Để triển khai hiệu quả mô hình này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã giao Vụ Khoa học và Công nghệ làm đầu mối, phối hợp với các đơn vị công nghệ và logistics. Trong đó, Công ty NETACOM đóng vai trò nòng cốt về giải pháp kỹ thuật, cùng các đơn vị đồng hành như IntrustDSS, CheckVN, InterLink và các doanh nghiệp, hợp tác xã sản xuất sầu riêng tại Lâm Đồng và Tiền Giang. Đội ngũ kỹ thuật đã trực tiếp hỗ trợ nông hộ cập nhật dữ liệu theo thời gian thực, đảm bảo tính chính xác và đồng bộ của hệ thống.
Một điểm nhấn quan trọng trong quy trình là hệ thống tem xác thực điện tử truy xuất nguồn gốc do Trung tâm Tem và Vật liệu chống giả (H08 - Bộ Công an) cung cấp. Mỗi trái sầu riêng được gắn một tem QR code như “căn cước điện tử”, chứa đầy đủ thông tin về vùng trồng, quy trình chăm sóc, thu hoạch và đóng gói. Dữ liệu này được mã hóa, kích hoạt và liên kết chặt chẽ với từng lô hàng, giúp tăng tính minh bạch và khả năng kiểm chứng.
Quá trình chuẩn bị cho lô hàng được thực hiện nghiêm ngặt theo lộ trình cụ thể. Ngày 4/4/2026, việc thu hái được tiến hành dưới sự giám sát của cơ quan chức năng và doanh nghiệp tại vườn của 6 nông hộ tham gia thí điểm. Ngay sau đó, từ ngày 5 đến 7/4, sầu riêng được vận chuyển đến các cơ sở đóng gói để phân loại, dán tem QR cho từng thùng và container, đồng thời hoàn thiện hồ sơ điện tử.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Sở Nông nghiệp địa phương và hiệp hội ngành hàng đã đảm bảo toàn bộ dữ liệu được chuẩn hóa và đồng bộ. Bên cạnh đó, sự tham gia của các tổ chức giám định quốc tế như CCIC Việt Nam và Vinacontrol góp phần tăng độ tin cậy, đáp ứng yêu cầu từ phía Tổng cục Hải quan Trung Quốc.
Theo kế hoạch, lô hàng sẽ đến điểm tập kết tại TP Bằng Tường (Trung Quốc) vào ngày 11/4/2026. Toàn bộ hành trình vận chuyển được giám sát bằng hệ thống seal điện tử gắn GPS, cho phép theo dõi thời gian thực. Đáng chú ý, thời gian từ khi thu hái đến khi thông quan chỉ còn khoảng 6 ngày, rút ngắn đáng kể so với phương thức truyền thống vốn kéo dài từ 8 đến 11 ngày hoặc hơn.
Phát biểu tại sự kiện, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định, truy xuất nguồn gốc không chỉ là yêu cầu kỹ thuật từ nước nhập khẩu mà còn là cam kết về chất lượng và uy tín của nông sản Việt Nam. Việc triển khai thành công mô hình “Luồng xanh” sẽ tạo nền tảng để mở rộng áp dụng cho nhiều loại nông, lâm, thủy sản khác, hướng tới xây dựng nền nông nghiệp minh bạch, trách nhiệm và bền vững.
Có thể thấy, việc thông quan lô sầu riêng đầu tiên theo quy trình “Luồng xanh” không đơn thuần là một hoạt động xuất khẩu, mà còn là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chuyển đổi số trong nông nghiệp. Khi công nghệ, chính sách và sự đồng thuận của người nông dân cùng hội tụ, nông sản Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế, với “hộ chiếu xanh” là nền tảng cho hành trình vươn xa.
