Trái phiếu phát hành ra công chúng đạt mức cao kỷ lục
Theo báo cáo của S&I Ratings, hoạt động phát hành trái phiếu chậm lại trong quý III/2026. Thị trường trái phiếu doanh nghiệp ghi nhận 153 đợt phát hành thành công trong quý, với tổng giá trị phát hành đạt 179,4 nghìn tỷ đồng, giảm mạnh 26% so với quý trước đó.
Tương tự như trong năm 2025, hoạt động phát hành cũng bùng nổ trong quý II sau quý đầu năm trầm lắng, sau đó điều chỉnh trở lại trong quý III theo chu kỳ thị trường.
So với cùng kỳ năm trước, giá trị phát hành tăng nhẹ 7,8% trong quý III và tăng 6,7% trong 9 tháng đầu năm.
Cũng theo S&I Ratings, mặc dù thị trường chung chậm lại, kênh phát hành công chúng lại ghi nhận kết quả ấn tượng với 16 đợt phát hành thành công trong quý III, tương đương tổng giá trị 31,6 nghìn tỷ đồng, tăng 55% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất ghi nhận được từ trước đến nay.
Các NHTM (Ngân hàng Thương mại) vẫn là các chủ thể phát hành có lợi thế lớn và chiếm tỷ trọng lớn nhất ở hình thức này, với 8/16 đợt phát hành được thực hiện bởi các NHTM, giá trị phát hành chủ yếu vào khoảng 1.000 – 3.000 tỷ đồng, riêng Agribank phát hành thành công 15 nghìn tỷ đồng.
Ngoài ra, các tổ chức phát hành phi ngân hàng cũng tham gia nhiều hơn vào kênh công chúng, với 8 đợt phát hành của các công ty chứng khoán (ACBS, TCBS), tài chính (F88), tiêu dùng (Masan Meatlife, Thuận Đức), tuy nhiên quy mô phát hành khá nhỏ, phần lớn dưới 1000 tỷ đồng.
Lũy kế 9 tháng đầu năm, đã có 464,1 nghìn tỷ trái phiếu được phát hành. Trong khi đó, giá trị trái phiếu đáo hạn và mua lại trước hạn là 132,8 nghìn tỷ (tăng 5,7%) và 228,6 nghìn tỷ (giảm 4,5%), giá trị trái phiếu phát hành ròng là 102,6 nghìn tỷ.
Như vậy, tổng giá trị trái phiếu đang lưu hành chỉ tăng nhẹ 7,1% so với cuối năm 2025, đạt 1,54 triệu tỷ đồng.
S&I Ratings nhận định, so với tốc độ tăng trưởng GDP là 9% trong 9 tháng đầu năm 2026 và tăng trưởng tín dụng là 11,59%, thị trường trái phiếu doanh nghiệp tăng trưởng tương đối chậm trong năm 2026.
“Nhu cầu tín dụng cao đã đẩy mặt bằng lãi suất tăng mạnh, tác động đáng kể tới chi phí vốn của các doanh nghiệp”, đơn vị này nhận định.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng cần chuẩn bị các yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt sau khi Nghị định 200/2026/NĐ-CP được ban hành và có hiệu lực từ ngày 5/6/2026.
Áp lực đáo hạn gia tăng trong bối cảnh chi phí vốn duy trì cao
Bước sang quý IV/2026, áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp sẽ gia tăng đáng kể khi tổng giá trị trái phiếu đến hạn thanh toán ước khoảng 93 nghìn tỷ đồng, mức cao nhất trong năm.
Trong đó, nhóm bất động sản tiếp tục là khu vực chịu áp lực lớn nhất với giá trị đáo hạn khoảng 46,9 nghìn tỷ đồng, tương đương gần một nửa tổng giá trị đáo hạn toàn thị trường.
“Áp lực đáo hạn dự kiến sẽ chưa dừng lại trong năm 2026 mà tiếp tục gia tăng trong năm 2027”, đơn vị này nêu.
Theo ước tính của S&I Ratings, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn năm 2027 có thể đạt khoảng 276 nghìn tỷ đồng, tăng 22% so với năm 2026.
Trong đó, riêng nhóm bất động sản chiếm tới 156 nghìn tỷ đồng, tương đương 57% tổng giá trị đáo hạn toàn thị trường. Hoạt động phát hành mới trong thời gian tới không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu huy động vốn cho các dự án mới mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc cơ cấu lại các khoản nợ hiện hữu.
Bên cạnh áp lực đáo hạn, nhu cầu vốn trung và dài hạn của nền kinh tế đang bước vào chu kỳ tăng mạnh để phục vụ hàng loạt đại dự án bất động sản, khu đô thị, hạ tầng giao thông, năng lượng và công nghiệp.
Trong bối cảnh đó, trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục được kỳ vọng là kênh huy động vốn quan trọng giúp bổ sung nguồn lực trung và dài hạn cho nền kinh tế.
Tuy nhiên, khả năng hấp thụ vốn của thị trường có thể chịu ảnh hưởng bởi bối cảnh lãi suất toàn cầu và trong nước duy trì ở mặt bằng cao.
Kỳ vọng lạm phát còn tiềm ẩn nhiều rủi ro cùng xu hướng lợi suất trái phiếu chính phủ quốc tế neo ở mức cao có thể khiến mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao ít nhất trong nửa đầu năm 2027.
“Đối với doanh nghiệp phát hành, điều này đồng nghĩa với chi phí vốn gia tăng, đặc biệt đối với các doanh nghiệp có hệ số đòn bẩy cao hoặc nhu cầu huy động vốn lớn”, S&I Ratings nêu.
Triển vọng trung hạn của thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn được đánh giá tích cực nhờ nhu cầu huy động vốn rất lớn từ khu vực doanh nghiệp và áp lực tái cấp vốn ngày càng gia tăng.
Tuy nhiên, trong bối cảnh lãi suất còn ở mức cao, thị trường trái phiếu doanh nghiệp cần thêm thời gian tiếp tục quá trình tái cấu trúc theo hướng bền vững, thu hút được nhiều đối tượng nhà đầu tư, đảm nhiệm vai trò là kênh dẫn vốn trung, dài hạn chủ chốt cho nền kinh tế.
Bên cạnh đó, Chính phủ đang xem xét phát hành trái phiếu quốc tế trở lại, đồng thời đẩy mạnh lộ trình nâng hạng tín nhiệm quốc gia lên mức đầu tư (Investment Grade) nhằm cải thiện khả năng tiếp cận thị trường vốn toàn cầu.
Theo chuẩn mực Basel quy định về an toàn vốn đối với các ngân hàng, việc cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia lên mức đầu tư có thể giúp giảm hệ số rủi ro áp dụng đối với trái phiếu Chính phủ Việt Nam từ 100% xuống 50%, mang lại lợi ích đối với các ngân hàng nước ngoài nắm giữ trái phiếu Việt Nam.
Ở quy mô tổ chức, SHB mới đây đã phát hành thành công khoản trái phiếu quốc tế 229 triệu SGD (129 triệu SGD kỳ hạn 3 năm với lãi suất 2,9%/năm và 100 triệu SGD kỳ hạn 5 năm với lãi suất 3,15%/năm), được dự phòng rủi ro tỷ giá bằng hợp đồng hoán đổi sang USD bởi Ngân hàng SMBC.
Trái phiếu SGD của SHB đã được S&P Global Ratings xếp hạng AA nhờ được bảo lãnh bởi Credit Guarantee and Investment Facility (CGIF), quỹ tín thác thuộc ADB. Ngoài ra, VCB cũng có kế hoạch phát hành trái phiếu quốc tế để bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn.
Xu hướng này phản ánh nỗ lực đa dạng hóa nguồn vốn của nền kinh tế trong bối cảnh dư địa mở rộng tín dụng trong nước có hạn. Tuy nhiên, lợi thế về chi phí vốn không phải lúc nào cũng rõ ràng, bởi ngoài lãi suất tham chiếu quốc tế và credit spread, các tổ chức phát hành còn phải chịu thêm các chi phí thu xếp, xếp hạng tín nhiệm và phòng ngừa rủi ro tỷ giá.
“Nhìn chung, việc Chính phủ và các tổ chức tài chính Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào thị trường vốn quốc tế không chỉ nhằm huy động vốn mà còn góp phần xây dựng đường cong lợi suất tham chiếu quốc tế và đa dạng hóa cơ sở nhà đầu tư”, S&I Ratings đánh giá.
