‘Báo chí với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số’

Chủ trì Hội nghị có các ông: Trần Trọng Dũng - Phó Chủ tịch Hội; Trần Thái Sơn – Giám đốc Cổng Thông tin điện tử Hội Nhà báo Việt Nam; ông Ngô Đức Kiên – Phó Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Nghệ An, Tổng Biên tập Báo Nghệ An.

Cùng dự Hội nghị có Phó Cục trưởng Cục báo chí Đặng Thị Phương Thảo; ông Nguyễn Đức Lợi - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam; đại diện lãnh đạo tỉnh Nghệ An, lãnh đạo các cấp Hội Nhà báo, lãnh đạo các cơ quan báo chí Trung ương, báo chí khu vực miền Trung – Tây Nguyên; phóng viên các cơ quan thông tấn, báo, đài Trung ương và tỉnh Nghệ An.

Phát biểu Đề dẫn tại Hội nghị, ông Trần Trọng Dũng - Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam khẳng định, ngày nay, đất nước ta đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ về kinh tế - xã hội, đồng thời đẩy mạnh hội nhập quốc tế. Càng phát triển và hội nhập sâu rộng, chúng ta lại càng phải đối mặt với các vấn đề phức tạp về tôn giáo, dân chủ, nhân quyền, về bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ; các vấn đề về chính trị quốc tế đan xen, cạnh tranh lợi ích, cạnh tranh địa chính trị khó lường giữa các nước lớn. Trong hoàn cảnh đó, nhiệm vụ đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch của báo chí càng trở nên cấp thiết.

Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhận định: “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là một đề tài khó. Nhà báo viết về đề tài này cần có trình độ nghiệp vụ chắc chắn, bản lĩnh chính trị vững vàng, có lòng trung thành với Đảng, trách nhiệm với Tổ quốc. Công tác đấu tranh của các cơ quan báo chí cần có kế hoạch cụ thể, rõ ràng, có sự phối hợp bài bản, nhuần nhuyễn giữa các cơ quan báo chí với nhau và với các cơ quan quản lý, có định hướng xuyên suốt của cơ quan chỉ đạo”.

Để báo chí với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng hiệu quả, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam hy vọng: "Hội nghị sẽ được đón nhận những ý kiến chia sẻ, trao đổi thẳng thắn, những kinh nghiệm, đề xuất, giải pháp giàu tâm huyết để giúp cho các cơ quan báo chí thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị của mình”.

Mở đầu buổi tham luận, bà Đỗ Thị Thu Hằng, Trưởng ban Nghiệp vụ Hội Nhà báo Việt Nam đã trình bày quy trình và kỹ năng xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận và văn học, nghệ thuật. Theo đó, tập trung làm rõ 4 nội dung về chủ thể, đối tượng, nội dung, phương thức xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận và văn học, nghệ thuật; các giai đoạn trong xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc; các bước trong quy trình xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc; tìm hiểu về mạng xã hội và kỹ năng xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc... trên mạng xã hội.

Tham dự và phát biểu tại Hội Nghị, ông Nguyễn Tri Thức, Trưởng ban Chuyên đề và Chuyên san Tạp chí Cộng sản đã có những chia sẻ về hoạt động báo chí tiên phong trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Ông cũng thừa nhận, chính luận là thể loại khó viết, là thể loại “đại bác” của báo chí. Thế nhưng, chính luận đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch thì yêu cầu càng cao hơn, bởi không chỉ là khô khan, khắt khe, cẩn trọng mà còn đòi hỏi người viết sự am hiểu lý luận, lý giải gốc rễ, sâu sắc, thấu đáo, thuyết phục các vấn đề nêu ra với hệ thống luận điểm, luận cứ thuyết phục cùng sự luận chứng chặt chẽ, logic, hợp lý, tránh sự trùng lặp...Phản bác không mang tính góp ý, xây dựng mà chỉ tập trung chỉ ra những điều không hợp lý, những cái sai về một vấn đề cụ thể nào đó. Chính luận phản bác, vì thế, chính là đấu tranh giữa phải – trái, trắng – đen, sai – đúng, thậm chí có thể là những cuộc bút chiến hết sức khốc liệt, gian khó, không khoan nhượng, không đội trời chung...

Ông Nguyễn Tri Thức chia sẻ rằng, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn những khoảng trống cần nhận diện và “bịt” lại. Đó là các tác phẩm chính luận phản bác chưa được nhiều cơ quan báo chí tập trung đầu tư một cách thường xuyên, có chất lượng, nguyên nhân là bởi việc tổ chức đội ngũ nhà báo, cộng tác viên chuyên viết về vấn đề này không phải là công việc dễ dàng. Có hai vấn đề nổi bật được nhà báo Nguyễn Tri Thức chỉ ra: "Thứ nhất là những người am hiểu, chuyên sâu về lý luận, chuyên ngành thường không dễ chuyển tải thông tin để đông đảo công chúng hiểu được những lý giải, phân tích, chứng minh một cách căn cốt, bản chất, thấu đáo vấn đề đưa ra; thứ hai là những nhà báo chuyên nghiệp không có nhiều người hiểu cội nguồn, bản chất, căn cốt vấn đề, sự kiện để có thể lý giải một cách căn nguyên, tỏ tường, phổ thông những vấn đề mà công chúng đang muốn kiếm tìm câu trả lời..."

Thượng tá Phan Đăng Trường, Phó Tổng Biên tập Báo Công an Nhân dân cũng chia sẻ một số kinh nghiệm trong tổ chức thực hiện bài viết chống “Diễn biến hòa bình”. Thượng tá Phan Đăng Trường cho rằng: Trong giai đoạn bùng nổ thông tin, yêu cầu phát huy báo chí chính luận càng có ý nghĩa quan trọng nhằm tăng tính định hướng tới độc giả về những vấn đề lớn của Đảng, Nhà nước.

Thượng tá Phan Đăng Trường chia sẻ các kinh nghiệm, như: Giao trách nhiệm chủ trì đối với từng ban theo đúng chức năng, nhiệm vụ. Các đài, báo có ban chuyên môn, cần giao một ban chủ trì hoặc lập tổ chuyên trách (viết và đặt bài). Đổi mới cách tiếp cận vấn đề và thể hiện bài viết: Báo chí mạng ngày nay tính cộng hưởng, lan truyền rất cao, đòi hỏi bài viết phải sắc sảo, hấp dẫn ngay từ cách đặt tiêu đề đến sapo, các dẫn chứng phải sinh động. Tăng cường tương tác, kết hợp giữa bảo in và điện tử, truyền hình và mạng xã hội. Có chế độ đãi ngộ hợp lý với người viết. Xây dựng, bồi dưỡng phóng viên: Chú ý mở rộng CTV song việc xây dựng người viết “của nhà” để đảm bảo tính chủ động là cần thiết.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Trương Đức Minh Tứ, Tổng biên tập báo Quảng Trị, Chủ tịch Hội Nhà báo Quảng Trị chia sẻ: Tuyên truyền về xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nội dung không mới, nhưng luôn là lĩnh vực khó đối với không ít cán bộ, phóng viên. Đặc biệt, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới đòi hỏi ban biên tập và mỗi một cán bộ, phóng viên phải có kiến thức sâu rộng về các lĩnh vực kết hợp hiệu quả với thực tiễn, luôn hướng về cơ sở để có những tác phẩm báo chí mang hơi thở cuộc sống, có sức thuyết phục cao.

“Nhiệm vụ này đặt ra yêu cầu phải không ngừng nỗ lực học tập, nhanh nhạy nắm bắt thông tin, linh hoạt, sáng tạo trong lựa chọn đề tài, cách thức tiếp cận, thể hiện để có thể truyền đạt, hiện thực hóa hệ tư tưởng của Đảng vào đời sống và đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch một cách hiệu quả. Tập trung xây dựng tổ chức Đảngtrong từng cơ quan báo địa phương vững mạnh toàn diện về mọi mặt; phát huy vai trò của cán bộ, đảng viên trong cơ quan báo chí đối với công tác xây dựng Đảng, đặc biệt là đấu tranh, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng”, ông Trương Đức Minh Tứ nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo tỉnh Quảng Bình Lê Công Bột cũng cho rằng: Đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng nhằm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là cuộc chiến lâu dài và khó khăn, đòi hỏi sự vào cuộc của các cấp, các ngành trong toàn tỉnh. Bên cạnh phát huy vai trò của truyền thông, báo chí trong dẫn dắt dư luận, phản biện, đấu tranh với ý kiến phiến diện, sai trái thì vai trò của người đứng đầu các đơn vị, địa phương rất quan trọng trong việc tổ chức giáo dục, nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và nhân dân nhận diện các âm mưu chống phá Đảng, Nhà nước, các thủ đoạn lừa đảo của người dân trên không gian mạng. “Từ đó, chủ động phòng ngừa, lan tỏa những thông điệp tích cực, củng cố niềm tin vững chắc đến mỗi cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, niềm tin về vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong mọi giai đoạn phát triển của đất nước”.

Theo Phó Cục trưởng Cục báo chí Đặng Thị Phương Thảo, để làm tốt thì mỗi cơ quan báo chí, nhà báo phải xác định vị thế, chỗ đứng và khả năng của mình. Có thể bắt đầu từ những vấn đề nhỏ như chống những tin giả tại các địa phương để bảo vệ cái đúng, thông tin chính xác từ tình hình của địa phương. Bên cạnh đó, phải xây dựng hệ thống chuyên gia và cộng tác viên một cách chính thức, bồi dưỡng, kết nối với người nổi tiếng, có tầm ảnh hưởng để mời họ cung cấp thông tin trên các nền tảng số và có chế độ đãi ngộ với họ.

“Cần phải biến các báo cáo khô khan thành những câu chuyện có nhân vật, có thực tiễn, bình luận để tạo sức lan tỏa trong đời sống, mang lại hiệu quả tuyên truyền ngày càng cao. Bên cạnh đó, càng Tòa soạn cũng phải đầu tư, định hướng thường xuyên để tìm ra những cây bút chính luận xuất sắc để bồi dưỡng, tạo thương hiệu gắn với tờ báo”, bà Đặng Thị Phương Thảo cho biết thêm.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Đức Lợi - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam đánh giá tầm quan trọng của công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đồng thời cho rằng qua tham luận cho thấy cơ quan báo chí đã chủ động vào cuộc, tích cực tham gia quảng bá các chủ trương, đường lối đúng đắn của Đảng, chính sách, pháp luật tiến bộ của Nhà nước, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”; kiên cường đấu tranh với các nội dung xấu độc, các quan điểm sai trái trên mạng xã hội.

Một số địa phương có kế hoạch phối hợp tuyên truyền bài bản. Một số cấp Hội đặc biệt quan tâm bồi dưỡng trình độ chính trị - nghiệp vụ cho hội viên. Có đơn vị báo chí có cách làm sáng tạo trong phát hiện, đào tạo, rèn luyện lực lượng tham gia đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch. Một số cơ quan báo chí đã chủ động xây dựng các chuyên mục, chuyên trang, các tài khoản trên các nền tảng mạng xã hội nhằm tuyên truyền, đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng sâu rộng hơn, góp phần định hướng dư luận xã hội, phản bác các luận điệu xuyên tạc của các thế lực phản động.

“Nội dung chủ đề của cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng phải là những tác phẩm mang tính lý luận cao, luận cứ, luận chứng chặt chẽ. Mỗi địa phương phải tập trung tham gia với những tác phẩm cụ thể của địa phương mình, như: bảo vệ quyết sách, bảo vệ cán bộ trong hệ thống chính trị tại địa phương. Người viết phải là những người nắm được nội dung nền tảng tư tưởng của Đảng, phải có nền tảng kiến thức, lý luận. Hội Nhà báo tỉnh, thành phố phải có vai trò, trách nhiệm trong việc đoàn kết hội viên, bồi dưỡng, nâng cao nghiệp vụ cho hội viên bắt kịp với sự phát triển mạnh mẽ của truyền thông số; phối hợp nhịp nhàng, hỗ trợ các cơ quan báo chí hoàn thành nhiệm vụ chính trị của mình. Sau mỗi tác phẩm cũng cần phải tạo ra sự lan tỏa trên các nền tảng chuyển đổi số, mạng xã hội...”, ông Nguyễn Đức Lợi nhấn mạnh.

Kết luận hội nghị, ông Trần Trọng Dũng - Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam đánh giá cao các kiến nghị tâm huyết của đại biểu, từ đó thấy được sứ mệnh của người làm báo trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đồng thời nhìn nhận: Với tinh thần trách nhiệm cao trước hội viên, các cấp Hội đã nghiêm túc thảo luận, phân tích các khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn đấu tranh, nhìn nhận những thiếu sót, từ đó đề xuất nhiều giải pháp thiết thực để giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Trần Phong - Sơn Hải