Về mặt lý thuyết, bitcoin thường được kỳ vọng sẽ phát huy sức mạnh trong những giai đoạn bất ổn, khi đây được xem là loại tài sản có tính khan hiếm và khó bị kiểm soát.
Tuy nhiên, thực tế thời gian qua lại cho thấy điều ngược lại, bởi mỗi khi thị trường biến động mạnh, bitcoin thường trở thành tài sản bị bán đầu tiên.
Trong tuần vừa qua, căng thẳng địa chính trị gia tăng sau khi Tổng thống Donald Trump đưa ra cảnh báo về khả năng áp thuế đối với một số đồng minh thuộc NATO liên quan đến vấn đề Greenland, cùng với những đồn đoán về nguy cơ xảy ra các động thái quân sự tại Bắc Cực. Diễn biến này khiến thị trường thế giới giảm điểm và mức độ biến động tăng mạnh.
Kể từ ngày 18 tháng 1, thời điểm Tổng thống Donald Trump lần đầu đề cập đến khả năng áp thuế trong nỗ lực thúc đẩy kế hoạch liên quan đến Greenland, giá bitcoin đã giảm 6,6 phần trăm. Ngược lại, vàng tăng 8,6 phần trăm và tiến sát ngưỡng 5.000 USD mỗi ounce.
Giải thích cho sự đối lập này, giới phân tích cho rằng vai trò của từng loại tài sản trong danh mục đầu tư có sự khác biệt rõ rệt khi nhà đầu tư gặp áp lực.
Bitcoin có đặc điểm giao dịch liên tục, thanh khoản cao và dễ dàng chuyển đổi nên thường bị bán trước khi thị trường căng thẳng, giúp nhà đầu tư nhanh chóng thu hồi tiền mặt.
Trong khi đó, vàng vốn được nắm giữ dài hạn và ít bị bán ra ngay cả khi thị trường biến động. Điều này khiến bitcoin nhiều lúc trở thành “chiếc máy rút tiền” của thị trường trong giai đoạn hoảng loạn, từ đó làm lung lay hình ảnh “vàng số”. Nhận định này được ông Greg Cipolaro, Trưởng bộ phận nghiên cứu toàn cầu của NYDIG, phân tích trong báo cáo mới đây.
Ông Cipolaro cho rằng khi bất ổn gia tăng, yếu tố thanh khoản trở thành ưu tiên hàng đầu. Đây chính là lý do khiến bitcoin chịu tác động mạnh hơn vàng.
Mặc dù có thanh khoản tốt so với quy mô thị trường, bitcoin vẫn biến động lớn và thường bị bán ra mạnh trong các đợt giải chấp hoặc giảm rủi ro danh mục. Trong khi đó, vàng tiếp tục đóng vai trò như kênh trú ẩn thực sự.
Một yếu tố khác khiến vàng vượt trội hơn trong giai đoạn hiện nay là động thái của các tổ chức nắm giữ quy mô lớn. Nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới đang tăng cường mua vào vàng ở mức kỷ lục, tạo ra lực cầu bền vững. Ngược lại, nhóm nhà đầu tư bitcoin dài hạn lại có xu hướng bán ra.
Dữ liệu trên chuỗi giao dịch cho thấy lượng bitcoin lâu năm đang được chuyển mạnh về các sàn giao dịch, báo hiệu áp lực bán vẫn duy trì liên tục.
Tình trạng nguồn cung bán ra kéo dài này khiến giá bitcoin khó giữ được mức hỗ trợ mạnh. Trái ngược với đó, thị trường vàng ghi nhận lực mua ổn định từ phía các tổ chức và đặc biệt là ngân hàng trung ương.
Ngoài ra, cách thị trường định giá rủi ro trong thời điểm hiện nay cũng góp phần tạo ra sự chênh lệch giữa hai tài sản. Các biến động gần đây được nhìn nhận là mang tính thời điểm, xuất phát từ tranh chấp thương mại, chính sách và những cú sốc ngắn hạn. Vàng vốn được xem là công cụ phòng vệ truyền thống cho những loại rủi ro này và tiếp tục thể hiện đúng vai trò đó.
Bitcoin lại phù hợp hơn với các rủi ro dài hạn, chẳng hạn như sự suy yếu của tiền pháp định hoặc các vấn đề liên quan đến nợ công.
Theo ông Cipolaro, vàng phát huy sức mạnh khi thị trường mất niềm tin trong ngắn hạn, hoặc khi xuất hiện nguy cơ xung đột và bất ổn về tiền tệ. Bitcoin thích hợp để phòng ngừa những thay đổi mang tính hệ thống diễn ra trong thời gian kéo dài, nơi niềm tin bị bào mòn từng bước.
Chừng nào thị trường còn đánh giá rủi ro hiện tại là đáng chú ý nhưng chưa mang tính nền tảng, vàng nhiều khả năng vẫn tiếp tục là lựa chọn ưu tiên của nhà đầu tư.
