Cà Mau là tỉnh duy nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long không được tiếp nhận nguồn nước ngọt từ các sông lớn đầu nguồn như các tỉnh lân cận. Do đó, đời sống, sản xuất của người dân phụ thuộc hoàn toàn vào nước ngầm và nước mưa nên chịu ảnh hưởng lớn khi hạn hán, xâm nhập mặn vùng ngọt xảy ra. Đặc biệt là ở các khu vực thuộc vùng ngọt thuộc các huyện U Minh, Trần Văn Thời, Thới Bình và thành phố Cà Mau, các khu vực ven biển, đảo và hải đảo, vùng nông thôn.
Nhằm nâng cao năng lực và hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do hạn hán, xâm nhập mặn vùng ngọt, Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tỉnh Cà Mau xây dựng phương án ứng phó hạn hán, xâm nhập mặn vùng ngọt theo cấp độ rủi ro thiên tai trên địa bàn. Căn cứ diễn biến thực tế của hạn hán, xâm nhập mặn vùng ngọt đã diễn ra, tỉnh Cà Mau xây dựng hai kịch bản để ứng phó.
Kịch bản 1: “Có bản tin dự báo hạn hán, xâm nhập mặn vùng ngọt từ đầu tháng 12 năm trước; thời gian chính thức diễn ra hạn hán, xâm nhập mặn vùng ngọt từ tháng 02 - 04/2025 (tình trạng thiếu hụt lượng mưa tháng trên 50% so với trung bình nhiều năm, kéo dài từ 02 tháng đến 03 tháng và thiếu hụt nguồn nước mặt trong khu vực từ 20% đến 50% so với trung bình nhiều năm). Cấp độ rủi ro thiên tai cấp 1; mức độ gây gắt ít hơn đợt hạn hán, xâm nhập mặn vùng ngọt mùa khô năm 2023 – 2024”.
Kịch bản 2: “Có bản tin dự báo hạn hán, xâm nhập mặn vùng ngọt từ đầu tháng 12 năm trước; thời gian chính thức diễn ra hạn hán, xâm nhập mặn vùng ngọt từ tháng 01 - 05/2025 (tình trạng thiếu hụt lượng mưa tháng trên 50% so với trung bình nhiều năm, kéo dài từ 02 tháng đến 03 tháng và thiếu hụt nguồn nước mặt trong khu vực trên 50% đến 70% so với trung bình nhiều năm; tình trạng thiếu hụt lượng mưa tháng trên 50% so với trung bình nhiều năm, kéo dài từ 03 tháng đến 05 tháng và thiếu hụt nguồn nước mặt trong khu vực từ 20% đến 50% so với trung bình nhiều năm). Cấp độ rủi ro thiên tai cấp 2 - 3; mức độ gây gắt từ tương đương đợt hạn hán, xâm nhập mặn vùng ngọt mùa khô năm 2023 – 2024”.
Cà Mau triển khai ứng phó, phòng, chống thiên tai theo phương châm bốn tại chỗ: Chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; phương tiện, vật tư tại chỗ và hậu cần tại chỗ.
Đồng thời, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh và UBND các huyện, thành phố Cà Mau theo dõi chặt chẽ thông tin dự báo xâm nhập mặn, nguồn nước của các cơ quan chuyên ngành khí tượng, thủy văn, kịp thời thông tin đến người dân, tổ chức liên quan chủ động thực hiện giải pháp ứng phó; tiếp tục rà soát kế hoạch, phương án tổ chức sản xuất trên từng lĩnh vực, qua đó hướng dẫn địa phương điều chỉnh lịch mùa vụ phù hợp với tình hình thực tế, tổ chức sản xuất phù hợp với diễn biến thời tiết, hạn chế thấp nhất thiệt hại do độ mặn tăng cao; ưu tiên nhiệm vụ cấp nước, tuyệt đối không để người dân thiếu nước sinh hoạt, không để xâm nhập mặn vào vùng ngọt hóa, đảm bảo nước phòng cháy, chữa cháy rừng.
Trong mùa khô năm 2023–2024, tỉnh Cà Mau đã bị thiệt hại nặng nề do hạn hán. Cụ thể, đã xảy ra sụt lún và sạt lở tại 730 điểm với tổng chiều dài hơn 19km. Trong đó, hệ thống đường bê tông bị ảnh hưởng gần 15km, còn lại là đường đất. Đáng chú ý, hơn 2.600 hộ gia đình rơi vào cảnh thiếu nước sinh hoạt trầm trọng.
Ngành nông nghiệp cũng chịu tổn thất nghiêm trọng: gần 8.000ha diện tích nuôi cua quảng canh bị bệnh, trong khi gần 20.000ha tôm nuôi quản canh cải tiến chịu thiệt hại từ 35–75%. Ngoài ra, còn xảy ra hai vụ cháy rừng, gây thiệt hại 1,54ha rừng. Ước tính tổng thiệt hại do hạn mặn lên đến trên 28 tỷ đồng.
